Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SOVII Pa 13/13
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy we Wrocławiu w Wrocław · 7 lut 2013
Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpatrywał apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o wynagrodzenie. Powód domagał się zasądzenia potrąconego czynszu za wrzesień 2011 r. oraz wynagrodzenia za pr…
WynagrodzenieCzas pracy
SAIII AUa 206/12
Orzeczenie procesoweSąd Apelacyjny w Katowicach w Katowice · 5 lut 2013
Sprawa dotyczy odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS nie zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunka…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyart.184 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS
SAIII APa 37/12
Wygrał pozwanySąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 31 sty 2013
Powód, zatrudniony u pozwanej spółki kurierskiej jako kierownik magazynu, a następnie kierownik oddziału, dochodził zapłaty za pracę w godzinach nadliczbowych, premii oraz wyrównania wynagrodzenia. Są…
WynagrodzenieCzas pracyInneart. 151 § 1 i 2 k.p.
SRIV P 35/12
Wygrał pozwanySąd Rejonowy w Jeleniej Górze w Jelenia Góra · 29 sty 2013
Powód M. N. domagał się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za okres zatrudnienia jako kierownik ośrodka wypoczynkowego. Sąd oddalił powództwo, uznając, że powód był pracownikiem zarządza…
WynagrodzenieCzas pracyart. 151 § 1 kp
SNII PK 144/12
Częściowe uwzględnienie · 18 sty 2013
Sprawa dotyczyła kierowcy transportu międzynarodowego, który dochodził od pracodawcy zapłaty za godziny nadliczbowe, diety oraz koszty noclegów. Sąd Rejonowy uwzględnił roszczenia o diety i noclegi, u…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SOV Pa 210/12
Wygrał pozwanySąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 17 sty 2013
Pracownik (przewodniczący organizacji związkowej i członek rady pracowników) domagał się przywrócenia dotychczasowych warunków pracy po wypowiedzeniu zmieniającym, które wprowadziło system dwuzmianowy…
Czas pracyPrzywrócenie do pracyInneart. 42 § 1 kp
SRIV P 693/12
Wygrał powódSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 10 sty 2013
Powód P. F., zatrudniony od 3 października 1988 r. na podstawie umowy o pracę, domagał się zapłaty wynagrodzenia za listopad i grudzień 2011 r., ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz …
WynagrodzenieCzas pracyWypowiedzenie / zwolnienieart. 171 kp · art. 77(5) kp · art. 80 kp
SAIII APa 42/12
Wygrał pozwanySąd Apelacyjny we Wrocławiu w Wrocław · 10 sty 2013
Powódka B.R. domagała się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz odszkodowania z tytułu dyskryminacji płacowej ze względu na płeć. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddal…
WynagrodzenieDyskryminacjaCzas pracyart. 151(4) §1 kp
SOV Pa 203/12
Wygrał powódSąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 20 gru 2012
Sprawa dotyczy powódki W. Ż., pracownicy (dyrektor i wychowawca) Rodzinnego Domu Dziecka, która wniosła o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz zadośćuczynienie za naruszenie p…
WynagrodzenieCzas pracyInneart. 151(1) par. 1 kp w zw. z art. 151 par. 1 kp
SAIII APa 69/11
Częściowe uwzględnienieSąd Apelacyjny w Warszawie w Warszawa · 11 gru 2012
Powód T. E. był zatrudniony w pozwanej spółce od 1995 do 2004 r. na stanowisku specjalisty. Domagał się odszkodowania za dyskryminację (ze względu na wiek i stan zdrowia), zadośćuczynienia za mobbing,…
DyskryminacjaMobbingWynagrodzenieCzas pracyBHPart 18 /3/
SNII UK 96/12
Orzeczenie procesowe · 19 lis 2012
Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek ZUS dla pracowników polskiej spółki budowlanej wykonujących pracę za granicą, głównie w Niemczech. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał s…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 87/12
Orzeczenie procesowe · 8 lis 2012
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek ZUS od diet i ryczałtów za noclegi wypłacanych pracownikom budowlanym delegowanym do pracy w Belgii. Sąd Okręgowy i Apelacyjny uznały, że wyjazdy miały cha…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNII UK 72/12
Wygrał pozwany · 10 paź 2012
Sprawa dotyczyła spółki, która wypłacała pracownikom zatrudnionym jako serwisanci maszyn diety, zwrot kosztów noclegów i podróży, traktując je jako należności z tytułu podróży służbowych i wyłączając …
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNII PK 311/11
Wygrał powód · 2 paź 2012
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zapłatę za pracę w godzinach nadliczbowych oraz za przerwy w przerywanym czasie pracy. Powód był kierownikiem dwóch działów w RUCH S.A. i faktycznie wykonywał ob…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 44/12
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2012
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie rozstrzygając merytorycznie o zasadności roszczeń pracownika. Spór dotyczył wynagrodzenia za pracę w godzin…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 45/12
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2012
Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek ZUS od świadczeń wypłacanych pracownikom polskiej spółki budowlanej wykonującym pracę za granicą (głównie w Niemczech, częściowo w Irlandii). Sąd Najwyższy uc…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 6/12
Wygrał pozwany · 2 sie 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, podtrzymując wcześniejsze orzeczenia oddalające w przeważającej części jego roszczenia. Powód był zatrudniony jako agent ochrony na czas nieokreślony. Po…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 284/11
Orzeczenie procesowe · 28 cze 2012
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS nakładającej na płatnika składek obowiązek zapłaty składek od świadczeń wypłacanych pracownikom zatrudnionym przy budowach: diet, zwrotu kosztów dojazdów, ryczałtów za kom…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNI BP 9/11
Wygrał pozwany · 22 cze 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zasądzającego na rzecz lekarzy wynagrodzenie wynikające z aneksów do umów o pracę. Spór dotyczył tego, czy aneks…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 292/11
Orzeczenie procesowe · 13 cze 2012
Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną powoda i uchylił wyrok Sądu Okręgowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wychowawcy…
WynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.