Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SNI PK 175/11
Wygrał pozwany · 23 maj 2012
Powód, ordynator oddziału szpitalnego, domagał się wyrównania wynagrodzenia za dyżury medyczne, twierdząc, że do podstawy obliczenia dodatku za godziny nadliczbowe należy wliczyć dodatek funkcyjny (or…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 231/11
Wygrał pozwany · 14 maj 2012
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony jako koordynator ds. spe…
Czas pracyWynagrodzenie
SNII PZ 9/12
Orzeczenie procesowe · 14 maj 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w części odn…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 223/11
Wygrał pozwany · 10 maj 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, podtrzymując ostatecznie oddalenie jego powództwa w całości przez sąd odwoławczy. Spór dotyczył głównie roszczeń o odszkodowanie za nierówne traktowanie …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 197/11
Częściowe uwzględnienie · 18 kwi 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki zatrudnionej na okres próbny na stanowisku specjalisty ds. kosztów w spółdzielni mieszkaniowej. Spór dotyczył roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia, odsz…
WynagrodzenieDyskryminacjaCzas pracyInne
SNIII PK 82/11
Orzeczenie procesowe · 4 kwi 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki w sprawie o przywrócenie do pracy przeciwko Jeronimo Martins Dystrybucja S.A. Powódka kwestionowała ocenę, że jej zachowanie stanowiło ciężkie naruszen…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNIII PK 77/11
Orzeczenie procesowe · 27 mar 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania w sprawie o wynagrodzenie, odszkodowanie i zadośćuczynienie. Spór dotyczył głównie rozliczenia wynagrodzenia za pracę ponad usta…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 170/11
Orzeczenie procesowe · 13 mar 2012
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczeń pracownika o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 143/11
Orzeczenie procesowe · 24 lut 2012
Sprawa dotyczyła kierowcy autobusu i jednocześnie przewodniczącego zakładowej organizacji związkowej, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy na podstawie art. 52 § 1…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNIII UK 54/11
Wygrał pozwany · 17 lut 2012
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru składek ZUS dla pracowników firmy usługowej wysyłanych do pracy w Niemczech. Płatnik twierdził, że pracownicy odbywali podróże służbowe, więc diety i ryczał…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNI PK 156/11
Orzeczenie procesowe · 15 lut 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracowników do rozpoznania w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy do „normalne…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZ 23/11
Orzeczenie procesowe · 10 lut 2012
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe wniesione przez pozwaną KGHM Polska Miedź SA dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego. Spór główny dotyczył roszczenia pracownika Z. J. o wynagrodzeni…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 147/11
Orzeczenie procesowe · 10 lut 2012
Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną pracownika dochodzącego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe za pracę wykonywaną w Demokratycznej Republice Konga. Spór dotyczył tego, czy pracodawcą był KGHM…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 116/11
Wygrał pozwany · 18 sty 2012
Sprawa dotyczyła roszczeń trzech kierowców samochodów ciężarowych o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia za dyżury oraz pracę w porze nocnej. Sądy niższych instancji zasądziły na ich rzecz kwoty obejmują…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 243/11
Orzeczenie procesowe · 18 sty 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz o liczne roszczenia związane z zatrudnieniem (m.in. diety, dodatki delegacyj…
InneWynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 229/11
Wygrał pozwany · 12 sty 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracownika do rozpoznania i zasądził od niego koszty postępowania kasacyjnego. Sprawa dotyczyła powództwa o przywrócenie do pracy po rozwiązaniu umowy…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracy
SNI BP 8/11
Orzeczenie procesowe · 10 sty 2012
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych przeciwko PKP Polskim Liniom Kolejowym SA. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, przyjmując, że samo przekroc…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 208/11
Wygrał pozwany · 20 gru 2011
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania i zasądził od niego na rzecz pozwanej 900 zł kosztów zastępstwa procesowego. Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o wynagrodzeni…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZP 3/11
Wygrał pozwany · 9 gru 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika budowlanego o diety krajowe i zagraniczne. Powód miał w umowie o pracę wskazane miejsce wykonywania pracy jako teren całego kraju (z wyłączeniem dwóch województw) …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 115/11
Częściowe uwzględnienie · 9 gru 2011
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika PKP PLK o zadośćuczynienie za naruszenie prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego. Powód twierdził, że tzw. „plany osiągalności” oznaczały w praktyce d…
Czas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.