Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNI UK 187/10
Wygrał pozwany · 3 gru 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że H.B. jako zleceniobiorczyni wykonująca obowiązki gospodarza budynku w miejscu wskazanym przez zleceniodawcę podlegała obowiązkowemu ube…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI UK 181/10
Orzeczenie procesowe · 24 lis 2010
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do jednorazowego odszkodowania po zmarłym mężu, który zmarł podczas nocnej pracy jako strażnik dozoru mienia. ZUS odmówił świadczenia, a sądy niższych instancji uznały, że…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PZ 32/10
Wygrał pozwany · 8 paź 2010
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę kasacyjną w sprawie o ustalenie wypadku przy pracy. Kluczową przyczyną było to, że skarga kasacyjna nie zawie…
BHPInne
SNII UK 75/10
Wygrał pozwany · 25 cze 2010
Sprawa dotyczyła prawa małoletniego J. M. do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego po śmierci jego ojca, który zginął w wypadku samochodowym podczas podróży służbowej. ZUS odmówił św…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PK 29/10
Wygrał pozwany · 8 cze 2010
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy zawał serca pracownika kopalni stanowił wypadek przy pracy. Powód, zatrudniony jako górnik kombajnista pod ziemią, doznał zawału podczas wykonywania zwykłych czynności …
InneBHPUbezpieczenia społeczne
SNI UK 335/09
Wygrał powód · 18 maj 2010
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania rolnikowi jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. Ubezpieczony podczas pracy przy prasie do siana próbował usunąć zacięcie sznurka bez wył…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PK 312/09
Orzeczenie procesowe · 27 kwi 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o zadośćuczynienie za skutki wypadku przy pracy. Powód, zatrudniony jako piecowy, doznał urazu kręgosłupa podczas podnoszenia ciężkiej, sklejonej sztabki ołowiu.…
BHPInne
SNII PO 2/10
Orzeczenie procesowe · 7 kwi 2010
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy wniesionej przez marynarza J. O. przeciwko norweskiemu pracodaw…
InneBHP
SNI PK 186/09
Częściowe uwzględnienie · 4 mar 2010
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownika, który domagał się m.in. wynagrodzenia za okres po przywróceniu do pracy oraz uznania wręczenia mu pisma o rozwiązaniu umowy o pracę za wypadek przy…
WynagrodzenieBHPInne
SNII PK 235/09
Wygrał pozwany · 23 lut 2010
Powódka, była pracownica spółdzielni, dochodziła od pracodawcy zadośćuczynienia i odszkodowania za skutki ciężkiego wypadku przy pracy z 6 sierpnia 2003 r., w którym doszło do amputacji dłoni. Twierdz…
BHPInne
SNI PK 148/09
Orzeczenie procesowe · 19 sty 2010
Sprawa dotyczyła żądania wdowy o sprostowanie protokołu powypadkowego i ustalenie, że zawał serca jej męża, który nastąpił po zakończeniu pracy i w drodze do domu, był wypadkiem przy pracy. Sądy merit…
BHPInne
SNII PK 132/09
Wygrał pozwany · 7 sty 2010
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownicy hipermarketu o rentę, zadośćuczynienie i odszkodowanie po wypadku przy pracy z 14 kwietnia 2001 r., gdy klientka rzuciła workiem ziemniaków na rękę powódki, powodu…
BHPInne
SNI PK 144/09
Orzeczenie procesowe · 6 sty 2010
Powód, pracownik spółki, domagał się ustalenia i sprostowania protokołu powypadkowego tak, aby usunąć wskazane przez pracodawcę przyczyny wypadku i wpisać przyczyny podane przez niego. Sądy obu instan…
BHPInne
SNII UK 100/09
Orzeczenie procesowe · 5 lis 2009
Sprawa dotyczyła prawa wdowy i małoletniej córki zmarłego pracownika do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego po śmierci W.R., operatora koparki, który zginął podczas manewru wjazdu maszyny na n…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UK 40/09
Wygrał pozwany · 6 paź 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną płatnika składek i potwierdził, że zleceniobiorca wykonujący pracę w miejscach ściśle wskazanych przez zleceniodawcę podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkow…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PK 79/09
Wygrał pozwany · 16 wrz 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki, która domagała się uznania zgonu jej męża za wypadek przy pracy. Ustalono, że E. M., zatrudniony jako elektromonter pod ziemią, zmarł w czasie pracy na …
InneUbezpieczenia społeczneBHP
SNI UK 105/09
Wygrał pozwany · 16 wrz 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS i potwierdził, że śmiertelny wypadek komunikacyjny pracownika Nadleśnictwa, zatrudnionego w zadaniowym czasie pracy, był wypadkiem przy pracy. Kluczowe było …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PK 18/09
Wygrał pozwany · 18 sie 2009
Sprawa dotyczyła żądania sprostowania protokołu powypadkowego oraz ustalenia, że zdarzenie z 28 marca 2002 r., w wyniku którego zmarł H. K., było wypadkiem przy pracy. Zmarły był pracownikiem zakładu …
BHPInne
SNII PK 311/08
Orzeczenie procesowe · 9 lip 2009
Powódka, pracownica sklepu Biedronka, domagała się od pracodawcy m.in. zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych związanych z bezpiecznymi i higienicznymi warunkami pracy, godnością pracowniczą, …
BHPInne
SNI PK 37/09
Wygrał pozwany · 8 lip 2009
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który uległ wypadkowi przy pracy podczas wejścia do niezabezpieczonego wykopu. Powód dochodził zadośćuczynienia, renty uzupełniają…
BHPInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).