Prawo pracy · Polska

Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 396 orzeczeń z prawa pracy

396 orzeczeńPracownik wygrał: 26.5%2010–2014

Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.

Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.

Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.

  • Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
  • Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
  • Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę

Struktura orzeczeń

325
Sąd Najwyższy
41
Sąd Okręgowy
25
Sąd Rejonowy
5
Sąd Apelacyjny

Orzeczenia(396)

SNI PRN 85/95
Orzeczenie procesowe
· 16 sty 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zwolnionego dyscyplinarnie z art. 52 KP, który domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, powołując się na szczególną ochronę z art. …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 62/95
Orzeczenie procesowe
· 3 paź 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy członkini zarządu zakładowej organizacji zwią…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 37/95
Wygrał pozwany
· 21 wrz 1995
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie stwierdzające reprezentatywność NSZZ Policjantów i oddalił wniosek. Uznał, że stosunek służbowy policjantów nie jest stosunkiem pracy, lecz szczególnym stosunkiem a…
Związki zawodoweInne
SNI PZP 20/95
Wygrał powód
· 29 sie 1995
Sprawa dotyczyła ochrony przed wypowiedzeniem stosunku pracy członka komitetu założycielskiego zakładowej organizacji związkowej. Powódka, nauczycielka zatrudniona w szkole, otrzymała wypowiedzenie po…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PZP 17/95
Wygrał powód
· 25 lip 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące ochrony związkowej pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy w dodatkowym miejscu pracy. Spór dotyczył tego, czy działacz związk…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PRN 26/95
Wygrał pozwany
· 13 cze 1995
Sprawa dotyczyła przewodniczącego zakładowej „Solidarności”, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem wymogu zgody zarządu organizacji związkowej. Sądy niższych instancji uznały wyp…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 7/95
Wygrał powód
· 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy uznał, że przy rozwiązaniu stosunku pracy z nauczycielem mianowanym w trybie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela nie jest wymagane uzyskanie stanowiska organizacji związkowej przewidzianego…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 122/94
Orzeczenie procesowe
· 16 lut 1995
Sprawa dotyczyła pracownika objętego szczególną ochroną związkową, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy oraz przeniósł go do pracy w innym mieście na podstawie art. 42 § 4 k.p. Pracow…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 121/94
Orzeczenie procesowe
· 3 lut 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu II instancji oraz poprzedzający go wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odwołania Jana A. ze stanowiska leśniczego, które było jednocześnie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 58/94
Orzeczenie procesowe
· 20 wrz 1994
Sprawa dotyczyła rozwiązania z powódką, będącą wiceprzewodniczącą zakładowej organizacji NSZZ „Solidarność”, umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu wyczerpania okresu zasiłkowego (art. 53 k.p.). Pra…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 55/94
Orzeczenie procesowe
· 7 wrz 1994
Sprawa dotyczyła pracownika objętego szczególną ochroną związkową, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Sądy niższych instancji oddaliły p…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PZP 34/94
Orzeczenie procesowe
· 25 sie 1994
Sprawa dotyczyła dopuszczalności dalszego występowania radcy prawnego jako pełnomocnika pracownika w procesie z zakresu prawa pracy po cofnięciu przez związek zawodowy upoważnienia do działania w jego…
Związki zawodoweInne
SNI PRN 51/94
Wygrał pozwany
· 4 sie 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez OPZZ w sprawie pracowników objętych zwolnieniami grupowymi w likwidowanym przedsiębiorstwie. Powodowie, będący działaczami związkowymi, kwest…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 29/94
Wygrał pozwany
· 7 cze 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną w sprawie pracownicy domagającej się odprawy, odszkodowania oraz sprostowania świadectwa pracy po przejęciu zakładu pracy przez inny podmiot. Uznał…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 6/94
Orzeczenie procesowe
· 16 mar 1994
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie powołania na stanowisku komendanta Straży Miejskiej, który był jednocześnie członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej. Został odwołany …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 8/94
Wygrał powód
· 16 mar 1994
Orzeczenie dotyczyło pytania prawnego, czy postanowienie sądu odmawiające wpisu zmian statutu związku zawodowego do rejestru podlega zaskarżeniu. Sąd Najwyższy uznał, że tak. Wskazał, że sprawy rejest…
Związki zawodoweInne

Najczęstsze pytania

Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.

Inne kategorie prawa pracy