Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 471 orzeczeń z prawa pracy
471 orzeczeńPracownik wygrał: 28.7%2021–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
325
Sąd Najwyższy
72
Sąd Okręgowy
56
Sąd Rejonowy
18
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(471)
SNI PKN 60/00
Wygrał powód · 4 paź 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający powódkę do pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę wychowawczyni w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Pracodawca …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 52/00
Wygrał powód · 26 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację szkoły i utrzymał w mocy wyrok uznający za bezskuteczne przeniesienie nauczycielki w stan nieczynny. Spór dotyczył nauczycielki mianowanej, będącej jednocześnie działaczk…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 30/00
Wygrał powód · 22 wrz 2000
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielce zatrudnionej w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Sąd drugiej instancji uznał wypowiedzenie za wadliwe z dwóch powodów: po pierwsze, pra…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 23/00
Wygrał pozwany · 12 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z jego winy. Ustalono, że powód w dniu 19 listopada 1998 r. przebywał w zakładzie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 755/99
Wygrał pozwany · 2 sie 2000
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony na stanowisku dyrektora ds. techniczno-eksploatacyjnych w spółce komunalnej, który był jednocześnie przewodniczącym zakładowej organizacj…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 732/99
Orzeczenie procesowe · 20 lip 2000
Sprawa dotyczyła żądania komisji zakładowej WZZ „Sierpień 80”, aby sąd ustalił, że jest następcą prawnym wcześniejszego związku zawodowego i w konsekwencji stroną zakładowego układu zbiorowego pracy. …
Związki zawodoweInne
SNI PKN 742/99
Wygrał pozwany · 20 lip 2000
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, która została zwolniona dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Pracodawca zarzucił jej wcześniejsze sa…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 748/99
Wygrał pozwany · 20 lip 2000
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. kadr i płac, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę z powodu likwidacji stanowiska w ramach restrukturyzacji. Powódka twier…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 656/99
Wygrał pozwany · 25 maj 2000
Sprawa dotyczyła pracownika będącego przewodniczącym zakładowej organizacji związkowej, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, czyli …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 608/99
Wygrał pozwany · 18 kwi 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i potwierdził przywrócenie powoda do pracy oraz zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Spór dotyczył tego, czy likwidacj…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 601/99
Wygrał powód · 18 kwi 2000
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę pracownicy pełniącej funkcję w komitecie założycielskim związku zawodowego. Pracodawca wypowiedział jej umowę, wskazują…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 597/99
Wygrał pozwany · 13 kwi 2000
Sprawa dotyczyła trojga pracowników spółki, którzy po wypowiedzeniu umów o pracę powoływali się na szczególną ochronę związkową. Sąd Najwyższy uznał, że powódka Teresa M. nie była członkiem Tymczasowe…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 566/99
Orzeczenie procesowe · 4 kwi 2000
Sprawa dotyczyła powódki, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę z przyczyn ekonomicznych związanych ze zmniejszeniem zatrudnienia i reorganizacją zakładu. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 578/99
Wygrał powód · 4 kwi 2000
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP za rzekome ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych przy g…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 491/99
Wygrał pozwany · 26 sty 2000
Powód domagał się przywrócenia do pracy oraz wyrównania dodatku służbowego po wypowiedzeniu umowy o pracę przez Kancelarię Prezydenta RP. Spór dotyczył m.in. tego, czy pracodawca miał obowiązek skonsu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 462/99
Wygrał pozwany · 16 gru 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, będącego jednocześnie działaczem związkowym, z którym pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP. Pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweBHPPrzywrócenie do pracy
SNI PKN 469/99
Wygrał pozwany · 16 gru 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika – działacza związkowego zatrudnionego jako kierownik zmiany w Izbie Wytrzeźwień. Pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę z powodu przeciwwskazań lekarskich do…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweBHPInne
SNI PKN 447/99
Wygrał powód · 14 gru 1999
Sprawa dotyczyła kierowcy autobusu zatrudnionego na czas nieokreślony, który został zwolniony dyscyplinarnie po wywieszeniu na tablicy ogłoszeń pisma krytykującego prokurenta spółki i zarzucającego mu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 446/99
Wygrał pozwany · 14 gru 1999
Sprawa dotyczyła członka spółdzielni pracy, który był jednocześnie członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej. Rada Nadzorcza wykluczyła go ze spółdzielni, co spowodowało wygaśnięcie spółdzie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenieInne
SNI PKN 457/99
Orzeczenie procesowe · 14 gru 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy oddelegowanej do pełnienia funkcji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na podstawie art. 31 ustawy o związkach zawodowych. Pr…
Związki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.