Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 418 orzeczeń z prawa pracy
418 orzeczeńPracownik wygrał: 28%2012–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
325
Sąd Najwyższy
53
Sąd Okręgowy
32
Sąd Rejonowy
8
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(418)
SOIII Pa 4/26
Wygrał pozwanySąd Okręgowy w Suwałkach w Suwałki · 27 mar 2026
Powód, długoletni pracownik Fabryki (...) S.A., zajmujący stanowisko operatorskie, był członkiem Zakładowej Organizacji Związkowej i podlegał szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy. W dniu (...…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweMobbingDyskryminacjaBHPPrzywrócenie do pracyart. 68 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SRIV P 671/25
Wygrał pozwanySąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 18 mar 2026
Sprawa z powództwa pracownika (działacza związkowego) przeciwko pracodawcy o zapłatę dodatku motywacyjnego. Powód, zatrudniony jako starszy wychowawca w placówce opiekuńczo-wychowawczej, od września 2…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 31 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych oraz Dział III i V - Rządowego programu dofinansowania wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej na lata 2024-2027
SOVII Pa 122/24
Wygrał powódSąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w Warszawa · 25 lut 2026
Powód L. F. był zatrudniony u pozwanego pracodawcy na stanowisku radcy prawnego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W dniu 11 lutego 2021 r. pracodawca wypowiedział powodowi umowę o pracę…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweart. 45 § 1 kp
SRIV P 560/25
Wygrał pozwanySąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 28 sty 2026
Powód J. Z., zatrudniony na czas nieokreślony, domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia przez pracodawcę na podstawie art…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweart. 56 § 1 kp · art. 57 § 1 kp
SRVII P 1051/18
Wygrał pozwanySąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach w Katowice · 4 lut 2019
Powód M. P. domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, zarzucając pracodawcy nieprzedłużenie umowy o pracę z powodu jego działalności związko…
DyskryminacjaZwiązki zawodoweart. 18^3a^ k.p., art. 18^3b^ k.p., art. 18^3d^ k.p
SOVIII Pa 62/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 21 sie 2014
Powódka W. S., zatrudniona na czas nieokreślony jako starsza pielęgniarka, była członkiem zakładowej organizacji związkowej. Pracodawca, powołując się na trudną sytuację finansową i zmianę regulaminu …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweart. 385 k.p.c. i art. 47^1^ Kp w zw. z art. 42 §1 Kp.
SNIII BP 4/13
Orzeczenie procesowe · 12 sie 2014
Sprawa dotyczyła zwolnienia nauczyciela A. S. z obowiązku świadczenia pracy w związku z oddelegowaniem do pracy związkowej w komisji międzyzakładowej NSZZ „Solidarność”. Sądy meriti uznały, że wymiar …
Związki zawodoweCzas pracyInne
SRIV P 450/13
Wygrał powódSąd Rejonowy w Olsztynie w Olsztyn · 7 sie 2014
Powód J. W. był zatrudniony u pozwanej spółki na czas nieokreślony jako starszy specjalista. W dniu 25.06.2013 r. pracodawca wręczył mu wypowiedzenie umowy o pracę ze skróconym okresem wypowiedzenia (…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SOVII Pa 136/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Łodzi w Łódź · 24 lip 2014
Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi oddala apelację pracodawcy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanej spółki na rzecz powódki A.K. odszkodowanie w kwocie 13.500 zł za niezgodne z p…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweart. 42 kp
SRX P 992/13
Wygrał powódSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 15 lip 2014
Powód był zatrudniony u pozwanej spółki od 1995 r. na czas nieokreślony, ostatnio jako mistrz produkcji/mistrz zmiany. Pozwana rozwiązała z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia, zarzucając mu ciężkie i…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInneart. 52 k.p.
SRIV P 28/14
Wygrał powódSąd Rejonowy w Suwałkach w Suwałki · 11 lip 2014
Powódka, wieloletnia pracownica pozwanej spółki, została zwolniona z powodu likwidacji stanowiska pracy w związku z reorganizacją i połączeniem dyrekcji. Domagała się uznania wypowiedzenia za bezskute…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodoweInneart. 45 k.p.
SNI PK 312/13
Wygrał powód · 8 lip 2014
Sprawa dotyczyła pięciu lekarzy zatrudnionych na czas nieokreślony w samodzielnym gminnym zakładzie opieki zdrowotnej, którym pracodawca wypowiedział warunki płacy, usuwając z umów klauzulę waloryzacy…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SOV Pa 71/14
Wygrał pozwanySąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 26 cze 2014
Powódki domagały się przywrócenia poprzednich warunków pracy i płacy po otrzymaniu wypowiedzeń zmieniających. Sąd Rejonowy oddalił powództwa. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódek. W uzasadnieniu wska…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 30 ust. 2 ^1^ustawy o związkach zawodowych
SOVII Pa 124/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Łodzi w Łódź · 17 cze 2014
Powód, pracownik pozwanej spółki od 1975 r., domagał się zasądzenia premii za listopad i grudzień 2012 r. w wysokości 131,85 zł za każdy miesiąc. Pozwana nie wypłaciła premii, powołując się na zagroże…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 30 ust. 4 kp
SNII PK 247/13
Orzeczenie procesowe · 17 cze 2014
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, któremu pracodawca wypowiedział umowę, wskazując jako przyczyny likwidację stanowiska pracy oraz rażące zaniedbywanie obowiązków (m.in. …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SOVIII Pa 52/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 12 cze 2014
Sprawa dotyczyła nauczyciela wychowania fizycznego zatrudnionego na czas nieokreślony w publicznym gimnazjum, który został zwolniony z powodu zmian organizacyjnych i zmniejszenia liczby oddziałów. Pow…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 32 ust.1 ustawy o związkach zawodowych w zw. z art. 45 K.p.
SNI PK 309/13
Wygrał pozwany · 10 cze 2014
Sprawa dotyczyła powoda zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w kopalni, który pełnił funkcję przewodniczącego organizacji związkowej i korzystał ze szczególnej ochrony trwałoś…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweBHPInne
SRIV P 899/13
Wygrał powódSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 9 cze 2014
Powódka, zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony, otrzymała wypowiedzenie z powodu zmian organizacyjnych (połączenie magazynów). Była członkiem związku zawodowego i społecznym inspektorem pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart.45kp
SOIII Pa 15/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Koninie w Konin · 29 maj 2014
Powód J. C., przewodniczący Komisji Zakładowej związku zawodowego, był zatrudniony u pozwanego od 1978 r. W dniu 8 kwietnia 2013 r. opuścił zakład pracy w celach związkowych, po wcześniejszym uzgodnie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 31 ust.1 ustawy o związkach zawodowych · art. 52 kp
SNI PK 206/13
Wygrał pozwany · 20 maj 2014
Powód, dyrektor publicznego zakładu opieki zdrowotnej, został zwolniony bez wypowiedzenia z powodu naruszenia zakazów z ustawy antykorupcyjnej: posiadał ponad 10% udziałów w spółce z o.o. i był jej pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
1 / 21Następna ›
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.