Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 418 orzeczeń z prawa pracy
418 orzeczeńPracownik wygrał: 28%2012–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
325
Sąd Najwyższy
53
Sąd Okręgowy
32
Sąd Rejonowy
8
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(418)
SNII PK 202/13
Orzeczenie procesowe · 14 maj 2014
Powódka była zatrudniona na czas nieokreślony w publicznym ośrodku odwykowym, pełniąc funkcję zastępcy dyrektora – głównego księgowego oraz wykonując dodatkowo obowiązki związane ze sprawami pracownic…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SOVIII Pa 31/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 8 maj 2014
Powódka, członek zakładowej organizacji związkowej, otrzymała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy polegające na obniżeniu dodatku za wysługę lat i innych składników wynagrodzenia. Pracodaw…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 385 k.p.c.
SOVIII Pa 27/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 8 maj 2014
Powódka R. S., zatrudniona na czas nieokreślony jako starsza położna, była członkiem związku zawodowego. Pracodawca, szpital, z powodu trudnej sytuacji finansowej, wypowiedział powódce warunki pracy i…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 385 k.p.c.
SOVIII Pa 30/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 8 maj 2014
Powódka, zatrudniona na czas nieokreślony jako starsza pielęgniarka oraz członkini związku zawodowego, otrzymała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, dotyczące dodatku za wysługę lat, nagr…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 385 k.p.c.
SOVIII Pa 26/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 8 maj 2014
Sprawa dotyczyła trzech pracownic szpitala zatrudnionych na czas nieokreślony, którym pracodawca wypowiedział warunki płacy w związku ze zmianą regulaminu wynagradzania i trudną sytuacją finansową zak…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 42 k.p., 3 ust. 3 ustawy z 13.03.2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
SOVIII Pa 32/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 8 maj 2014
Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację pozwanego Szpitala Miejskiego od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu, który zasądził na rzecz powódki E. F. odszkodowanie w kwocie 7.507,09 zł za niezgodne z praw…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInneart. 385 k.p.c.
SOVI Pa 1/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim w Gorzów Wielkopolski · 29 kwi 2014
Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego i zasądził na rzecz siedmiu powodów odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umów o pracę oraz za naruszenie zakazu dyskryminacji ze względu na przynale…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaZwiązki zawodowe
SNII PK 201/13
Orzeczenie procesowe · 25 kwi 2014
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odszkodowania po wypowiedzeniu umowy o pracę prezesowi zarządu spółdzielni mieszkaniowej. Sądy ni…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 195/13
Wygrał pozwany · 25 kwi 2014
Sprawa dotyczyła dwóch nauczycielek zatrudnionych w Nauczycielskim Kolegium Języków Obcych, które zostały odwołane z funkcji kierowniczych i w konsekwencji utraciły dodatek funkcyjny. Jedna z nich był…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SRX P 151/11
Wygrał pozwanySąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 25 kwi 2014
Powód, działacz związkowy, otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Pozwany pracodawca uzasadnił to naruszeniem obowiązków pracowniczych, w tym niewykonywaniem poleceń,…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 45 kp
SRIV P 349/13
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy w Olsztynie w Olsztyn · 24 kwi 2014
Powódka B. Ż., przewodnicząca zakładowej organizacji związkowej, wniosła o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Pozwana spółka rozwiązała umowę za wypowiedzeniem z powodu utraty zaufan…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SOIV Pa 70/13
Wygrał powódSąd Okręgowy w Nowym Sączu w Nowy Sącz · 23 kwi 2014
Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego i przywrócił powódkę (nauczycielkę) do pracy w przedszkolu. Powódka była zatrudniona na podstawie mianowania. Pracodawca, w związku ze zmianami organizacyjny…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweart. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela
SRX P 736/12
Wygrał pozwanySąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 11 kwi 2014
Powódka, lekarz zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, została zwolniona dyscyplinarnie (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych polegające na prze…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweart. 45 § 1 kp
SOV Pa 25/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 10 kwi 2014
Powód D.B. był zatrudniony u pozwanego jako ustawiacz narzędziowy na podstawie umowy o pracę. Od 14.01.2013 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich z powodu depresji. Pracodawca został poinformowany o…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 52 § 1 pkt 1 kp
SNII PK 184/13
Orzeczenie procesowe · 10 kwi 2014
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który po wcześniejszym prawomocnym przywróceniu do pracy zgłosił gotowość do jej podjęcia. Pracodawca uznał stosunek pracy za reaktywowa…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SOIII Pa 4/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Łomży w Łomża · 7 kwi 2014
Sprawa dotyczy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Powód, zatrudniony od 1994 r., był działaczem związkowym i ujawniał nieprawidłowości w gospodarce paliwow…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweart.56 kp
SOIII Pa 7/14
Wygrał pozwanySąd Okręgowy w Suwałkach w Suwałki · 2 kwi 2014
Powódka E. Ś. domagała się uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, twierdząc, że była chronionym działaczem związkowym, a likwidacja jej etatu była pozorna. Sąd Rejonowy oddalił powództwo…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 45 § 1 kp
SOIII Pa 2/14
Wygrał pozwanySąd Okręgowy w Ostrołęce w Ostrołęka · 31 mar 2014
Sprawa dotyczyła grupy pielęgniarek (powódek) zatrudnionych w Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej, które zakwestionowały wypowiedzenie im warunków płacy i pracy w związku z wpro…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweart. 42 ustawy z dnia 26.06.1974r. Kodeks Pracy
SOVIII Pa 19/14
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 27 mar 2014
Powódka, zatrudniona w banku na czas nieokreślony jako doradca klienta, domagała się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy. Pracodawca wskazał jako przyczynę słabe wyniki sprzedażowe oraz błędy…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInneart. 45 § 1 k.p.
SOV Pa 31/14
Wygrał pozwanySąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 27 mar 2014
Sąd Okręgowy w Legnicy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, który przywrócił powoda do pracy, i oddalił powództwo. Powód, będący członkiem związku zawodowego, został zwolniony dyscyplinarnie za samowolne op…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInneart. 32 ust 1 ustawy o związkach zawodowych
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.