Prawo pracy · Polska
Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)
2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014
Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.
Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).
Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.
- Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
- Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
- Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych
Wyniki orzeczeń
1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany
Orzeczenia(2859)
SNI PRN 123/94
Orzeczenie procesowe · 17 sty 1995
Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji, które odrzuciły rewizję pracodawcy jako wniesioną po terminie. Spór dotyczył tego, czy środek odwoławczy został wniesiony do właściwego są…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 53/94
Wygrał pozwany · 6 sty 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy sędzia orzekający w sprawie z powództwa byłego pracownika przeciwko syndykowi masy upadłości jest z mocy ustawy wyłączony od rozpoznan…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 116/94
Orzeczenie procesowe · 6 sty 1995
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników klubu „Ż.”, którzy po przejęciu części zasobów mieszkaniowych i administracji przez Robotniczą Spółdzielnię Mieszkaniową „B.” domagali się wynagrodzenia, odszkodowan…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 119/94
Orzeczenie procesowe · 6 sty 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył dwóch pracowników banku, którym wypowiedziano warunki pracy i zaproponowano zmianę umów na czas n…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 117/94
Orzeczenie procesowe · 6 sty 1995
Sprawa dotyczyła pracownika zakładu mięsnego, który po zmianach organizacyjnych i zmianie stanowiska kwestionował obniżenie kategorii zaszeregowania, utratę części dodatków oraz późniejsze wypowiedzen…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 52/94
Wygrał pozwany · 14 gru 1994
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas określony, którego pracodawca wypowiedział umowę przed terminem jej zakończenia. Powód domagał się m.in. odprawy pieniężnej na podstawie ustawy z 28 g…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 50/94
Wygrał powód · 8 gru 1994
Sprawa dotyczyła zastępcy burmistrza zatrudnionego na podstawie wyboru, którego rada miejska odwołała z funkcji z naruszeniem statutu gminy i art. 18 ustawy o samorządzie terytorialnym. Powód domagał …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 47/94
Wygrał powód · 22 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące prawa do odprawy pieniężnej przy zwolnieniu z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Uznał, że wyłączenie prawa do odprawy z art. 8 ust. 3 pkt 5 us…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 48/94
Częściowe uwzględnienie · 22 lis 1994
Sprawa dotyczyła odwołania wojewody, który jednocześnie był radnym rady miejskiej, bez uprzedniej zgody rady gminy. Powód domagał się odszkodowania, twierdząc, że naruszono art. 25 ust. 2 ustawy o sam…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 111/94
Orzeczenie procesowe · 22 lis 1994
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę mianowanego urzędnika państwowego, którego stosunek pracy rozwiązano za wypowiedzeniem z powodu reorganizacji urzędu połączonej ze zmniejszeniem zatrudnienia. Sądy niższ…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UZP 31/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła Danuty M., której Prezes NIK wypowiedział stosunek pracy z powodu reorganizacji. Po rozwiązaniu umowy pracownica spełniała warunki do wcześniejszej emerytury, w tym miała ponad 35 lat…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PZP 46/94
Orzeczenie procesowe · 9 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności umownego wydłużenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Uznał, że zastrzeżenie w umowie 12-miesięc…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 77/94
Wygrał pozwany · 3 lis 1994
Sprawa dotyczyła pracownicy powracającej po urlopie wychowawczym, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę po likwidacji zajmowanego wcześniej stanowiska i braku możliwości zatrudnienia jej na sta…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 44/94
Orzeczenie procesowe · 3 lis 1994
Sprawa dotyczyła sprostowania świadectwa pracy byłego dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, odwołanego przez organ założycielski. Spór sprowadzał się do tego, czy odwołanie na podstawie art. 37a ust…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 43/94
Wygrał pozwany · 18 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych)…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 78/94
Wygrał pozwany · 11 paź 1994
Sprawa dotyczyła urzędniczki mianowanej, która po prawomocnym ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia z pracy w urzędzie nie stawiła się już do pracy, a pracodawca uznał to za porzucenie pracy i wydał ś…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 72/94
Częściowe uwzględnienie · 4 paź 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji oraz część wyroku sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika, który po podziale zakładu pracy zos…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PZP 42/94
Orzeczenie procesowe · 4 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące podstawy zatrudnienia członka zarządu spółki z o.o., który jednocześnie pełni funkcję kierownika zakładu pracy (dyrektora). Uznał, że taki praco…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 63/94
Orzeczenie procesowe · 20 wrz 1994
Sprawa dotyczyła czterech pracowników, którzy po rozwiązaniu umów o pracę domagali się odpraw pieniężnych przewidzianych w ustawie z 28 grudnia 1989 r. jako następstwo zwolnień z przyczyn leżących po …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 58/94
Orzeczenie procesowe · 20 wrz 1994
Sprawa dotyczyła rozwiązania z powódką, będącą wiceprzewodniczącą zakładowej organizacji NSZZ „Solidarność”, umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu wyczerpania okresu zasiłkowego (art. 53 k.p.). Pra…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.