Prawo pracy · Polska
Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)
2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014
Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.
Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).
Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.
- Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
- Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
- Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych
Wyniki orzeczeń
1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany
Orzeczenia(2859)
SNII UZP 12/95
Wygrał powód · 23 cze 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik zwolniony z jednego stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy może nabyć prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 26 stycznia 1…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 33/95
Wygrał pozwany · 13 cze 1995
Sprawa dotyczyła dziennikarza zwolnionego z pracy z powodu osiągnięcia 60 lat i uzyskania uprawnień emerytalnych przewidzianych dla dziennikarzy w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 r. Sąd Rejonowy przywr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 26/95
Wygrał pozwany · 13 cze 1995
Sprawa dotyczyła przewodniczącego zakładowej „Solidarności”, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem wymogu zgody zarządu organizacji związkowej. Sądy niższych instancji uznały wyp…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 29/95
Wygrał pozwany · 13 cze 1995
Sąd Najwyższy uznał, że nauczyciel, z którym rozwiązano stosunek pracy z powodu całkowitej likwidacji placówki na podstawie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, zachowuje prawo do odprawy pieniężnej z ar…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 23/95
Orzeczenie procesowe · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła nauczycielki, której szkoła wypowiedziała umowę o pracę z powodu braku kwalifikacji zawodowych. Sądy niższych instancji uznały początkowo wypowiedzenie za bezskuteczne, a następnie od…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 25/95
Wygrał pozwany · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła mianowanego starszego wykładowcy akademickiego, któremu uczelnia wypowiedziała stosunek pracy z powodu znacznego niedoboru zajęć dydaktycznych. Sąd Najwyższy uznał, że taka przyczyna …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 18/95
Wygrał pozwany · 26 maj 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego dyrektora zlikwidowanego Przedsiębiorstwa Budownictwa Komunalnego o odprawę emerytalną i odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu p…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 15/95
Orzeczenie procesowe · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo nauczycielki o przywrócenie do pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że sądy niższych instancji błędnie przyjęły, iż samo zmniejsze…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 11/95
Wygrał pozwany · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną w sprawie o odprawę z tytułu zwolnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Spór dotyczył tego, czy strony zawarły umowę o pracę na czas określony do 9 gru…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 10/95
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik zatrudniony na podstawie powołania, którego stosunek pracy ustał z mocy art. 9 ust. 2 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, ma prawo do wynagrodzenia za …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 14/95
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1995
Sprawa dotyczyła prezesa zarządu spółki akcyjnej zatrudnionego na podstawie pisemnej umowy o pracę na czas określony. Rada Nadzorcza odwołała go z funkcji przed upływem terminu umowy i uznała, że odwo…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 7/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy uznał, że przy rozwiązaniu stosunku pracy z nauczycielem mianowanym w trybie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela nie jest wymagane uzyskanie stanowiska organizacji związkowej przewidzianego…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 6/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sprawa dotyczyła prawa pracownika do odprawy pieniężnej po wypowiedzeniu umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powód był zatrudniony na czas nieokreślony jako inspektor techniczny. W zwi…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 2/95
Wygrał pozwany · 16 mar 1995
Sprawa dotyczyła odszkodowania po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pracownica odmówiła wykonania polecenia wydania dokumentacji samochodowej, po czym pracodawca zastosował tryb dyscyplinar…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PO 13/94
Orzeczenie procesowe · 2 mar 1995
Sąd Najwyższy uznał, że nauczyciel mianowany nie ma prawa wnieść odwołania do SN od kary dyscyplinarnej zwolnienia z pracy. W sprawie nauczyciel został uznany za winnego naruszeń obowiązków służbowych…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 120/94
Wygrał pozwany · 16 lut 1995
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, z którą rozwiązano stosunek pracy za wypowiedzeniem z przyczyn organizacyjnych na podstawie art. 27 ust. 1 K…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 122/94
Orzeczenie procesowe · 16 lut 1995
Sprawa dotyczyła pracownika objętego szczególną ochroną związkową, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy oraz przeniósł go do pracy w innym mieście na podstawie art. 42 § 4 k.p. Pracow…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 121/94
Orzeczenie procesowe · 3 lut 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu II instancji oraz poprzedzający go wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odwołania Jana A. ze stanowiska leśniczego, które było jednocześnie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 57/94
Wygrał pozwany · 27 sty 1995
Orzeczenie dotyczyło burmistrza zatrudnionego na podstawie wyboru, który po wydarzeniach w gminie złożył rezygnację, a następnie został odwołany przez komisarza rządowego. Sąd Najwyższy uznał, że prac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PO 14/94
Wygrał pozwany · 17 sty 1995
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez pracownika przeciwko pracodawcy. Powód kwestionował wcześniejszy wyrok SN, zarzucając błędną wykładnię prawa oraz wadliwą ocenę,…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
Najczęstsze pytania
Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.