Prawo pracy · Polska
Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)
2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014
Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.
Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).
Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.
- Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
- Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
- Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych
Wyniki orzeczeń
1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany
Orzeczenia(2859)
SNI PRN 63/94
Orzeczenie procesowe · 20 wrz 1994
Sprawa dotyczyła czterech pracowników, którzy po rozwiązaniu umów o pracę domagali się odpraw pieniężnych przewidzianych w ustawie z 28 grudnia 1989 r. jako następstwo zwolnień z przyczyn leżących po …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PR 1/94
Orzeczenie procesowe · 7 wrz 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony. Spór dotyczył byłego tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa pa…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 56/94
Orzeczenie procesowe · 7 wrz 1994
Sprawa dotyczyła nauczycielki fizyki zatrudnionej w liceum, która domagała się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu z nią stosunku pracy w trybie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela. Sąd Rejonowy uznał, …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 35/94
Wygrał pozwany · 7 wrz 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że umowa o pracę zawarta na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy może zostać rozwiązana za dwutygodniowym wypowiedzeniem także przed upływem pierwszych 6 miesięcy jej trwa…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 55/94
Orzeczenie procesowe · 7 wrz 1994
Sprawa dotyczyła pracownika objętego szczególną ochroną związkową, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Sądy niższych instancji oddaliły p…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PO 10/94
Orzeczenie procesowe · 7 wrz 1994
Orzeczenie dotyczyło wniosku wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w Katowicach o ich wyłączenie od rozpoznania sprawy z powództwa Jerzego H. przeciwko Transportowo-Spedycyjnej Spółdzielni Pracy „T.” w…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 33/94
Orzeczenie procesowe · 25 sie 1994
Sprawa dotyczyła roszczeń pracowników o odprawy pieniężne po rozwiązaniu stosunku pracy przez syndyka w toku upadłości zakładu pracy. Sąd Wojewódzki miał wątpliwość, czy takie należności, powstałe po …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 52/94
Częściowe uwzględnienie · 25 sie 1994
Sprawa dotyczyła odwołania Zofii Ł. ze stanowiska dyrektora Miejskiego Zakładu Dróg i Mostów w K. oraz jej roszczeń o przywrócenie do pracy i odszkodowanie. Sąd Rejonowy uznał, że łączyła ją umowa o p…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 30/94
Częściowe uwzględnienie · 4 sie 1994
Sprawa dotyczyła dyrektora kopalni, który po przejęciu zakładu pracy przez syndyka masy upadłości domagał się ustalenia, że nadal łączy go stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą, a następnie także…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 50/94
Częściowe uwzględnienie · 4 sie 1994
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik odwołany ze stanowiska prezesa spółdzielni nie miał obowiązku świadczenia innej pracy w okresie wypowiedzenia bez swojej zgody. Odwołanie było równoznaczne z wypowied…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 51/94
Wygrał pozwany · 4 sie 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez OPZZ w sprawie pracowników objętych zwolnieniami grupowymi w likwidowanym przedsiębiorstwie. Powodowie, będący działaczami związkowymi, kwest…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 48/94
Orzeczenie procesowe · 21 lip 1994
Sprawa dotyczyła pracownicy restauracji wydzierżawionej przez Gminną Spółdzielnię osobie fizycznej. Spółdzielnia próbowała rozwiązać z powódką umowę o pracę, powołując się na „porozumienie zakładów pr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 29/94
Częściowe uwzględnienie · 21 lip 1994
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy pracownicy będącej jednocześnie członkiem rady nadzorczej spółdzielni. Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne, czy rada nadzor…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 26/94
Częściowe uwzględnienie · 14 lip 1994
Sprawa dotyczyła byłego głównego księgowego spółki akcyjnej, który został wybrany do zarządu, ale nadal wykonywał dotychczasową pracę. Spór obejmował skuteczność odwołania go z funkcji członka zarządu…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 35/94
Orzeczenie procesowe · 21 cze 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umów o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 26/94
Nieznany · 14 cze 1994
Orzeczenie dotyczyło wykładni art. 33 k.p. w zakresie możliwości wprowadzenia do umowy o pracę na czas określony, zawartej na okres dłuższy niż 6 miesięcy, klauzuli dopuszczającej jej wcześniejsze wyp…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 32/94
Wygrał pozwany · 14 cze 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną w sprawie pracownika będącego członkiem komisji rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego warunki pra…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 29/94
Wygrał pozwany · 7 cze 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną w sprawie pracownicy domagającej się odprawy, odszkodowania oraz sprostowania świadectwa pracy po przejęciu zakładu pracy przez inny podmiot. Uznał…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNI PZP 20/94
Orzeczenie procesowe · 7 cze 1994
Sprawa dotyczyła skutków rozwiązania umowy dzierżawy zakładu pracy dla trwających stosunków pracy. Powód domagał się m.in. wynagrodzenia, odprawy, ekwiwalentu za urlop, świadectwa pracy oraz rozliczeń…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNI PRN 20/94
Wygrał pozwany · 27 maj 1994
Sprawa dotyczyła nauczyciela akademickiego zatrudnionego w Akademii Muzycznej, który domagał się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu stosunku pracy za wypowiedzeniem. Sąd Najwyższy uznał, że art. 93 …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.