Prawo pracy · Polska
Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)
2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014
Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.
Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).
Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.
- Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
- Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
- Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych
Wyniki orzeczeń
1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany
Orzeczenia(2859)
SNI PZP 31/95
Wygrał pozwany · 7 lut 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego dyrektora przedsiębiorstwa państwowego o odprawę przysługującą przy odwołaniu ze stanowiska. Przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane w celu prywatyzacji na podstawie a…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 103/95
Wygrał pozwany · 18 sty 1996
Sprawa dotyczyła pracownika pełniącego funkcję związkową, z którym rozwiązano umowę o pracę w trybie dyscyplinarnym z powodu stawienia się do pracy po spożyciu alkoholu. Zwolnienie nastąpiło bez wymag…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PZP 37/95
Wygrał pozwany · 18 sty 1996
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, która została skierowana z urzędu na podstawie art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela do pracy w innej placówce na okres 3 lat. Po upływie tego okresu nie wróciła a…
InneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 85/95
Orzeczenie procesowe · 16 sty 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zwolnionego dyscyplinarnie z art. 52 KP, który domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, powołując się na szczególną ochronę z art. …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 84/95
Wygrał pozwany · 7 lis 1995
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i utrzymał w mocy wyrok przywracający powódkę do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Kluczową kwest…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 83/95
Wygrał pozwany · 7 lis 1995
Sprawa dotyczyła nauczycielki, która złożyła wniosek o urlop dla poratowania zdrowia od 1 września 1994 r., a jednocześnie pracodawca – szkoła – poinformował ją o zamiarze rozwiązania stosunku pracy n…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 30/95
Częściowe uwzględnienie · 25 paź 1995
Sprawa dotyczyła nauczyciela mianowanego, z którym rozwiązano stosunek pracy na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela, a następnie został on przywrócony do pracy. Sąd Najwyższy rozstrzygał dwa zagadnien…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PRN 77/95
Wygrał pozwany · 25 paź 1995
Sprawa dotyczyła pracownika Miejskiego Zakładu Komunikacji, który został zwolniony za naruszenie obowiązków pracowniczych. Powód domagał się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne i przywrócenia do pra…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 68/95
Wygrał pozwany · 11 paź 1995
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas określony w sklepie prowadzonym przez osobę fizyczną. Powódka poinformowała pracodawczynię o ciąży, a następnie domagała się ustalenia, że umowa o prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 62/95
Orzeczenie procesowe · 3 paź 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy członkini zarządu zakładowej organizacji zwią…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PO 6/95
Wygrał pozwany · 7 wrz 1995
Sprawa dotyczyła nauczyciela Stanisława F., któremu zarzucono rażące naruszenie godności zawodu nauczyciela poprzez doprowadzenie uczennic do rozebrania się i dokonywanie na nich czynności o charakter…
InneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII URN 23/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej wcześniejszej emerytury i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy rozwiązanie stosunku pracy wni…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 22/95
Częściowe uwzględnienie · 29 sie 1995
Sprawa dotyczyła roszczeń likwidatora przedsiębiorstwa państwowego „P.” o wynagrodzenie po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy uznał, że likwidator wykonywał obowiązki na podstawie um…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 38/95
Wygrał pozwany · 29 sie 1995
Sprawa dotyczyła pięciu pracowników zatrudnionych w spółce „P.”, którzy twierdzili, że ich umowy o pracę nie wygasły wskutek porzucenia pracy, oraz żądali odszkodowania i wynagrodzenia za przestój. Pr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 20/95
Wygrał powód · 29 sie 1995
Sprawa dotyczyła ochrony przed wypowiedzeniem stosunku pracy członka komitetu założycielskiego zakładowej organizacji związkowej. Powódka, nauczycielka zatrudniona w szkole, otrzymała wypowiedzenie po…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNIII PO 13/95
Orzeczenie procesowe · 23 sie 1995
Sąd Najwyższy (Kolegium Kompetencyjne) odrzucił wniosek Janusza K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej a Naczelnym Sądem Administracyjnym. Spr…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 29/95
Orzeczenie procesowe · 9 sie 1995
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury i zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu pozostawania bez pracy po zwolnieniu w czasie stanu wojennego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wni…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 17/95
Wygrał powód · 25 lip 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące ochrony związkowej pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy w dodatkowym miejscu pracy. Spór dotyczył tego, czy działacz związk…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PRN 36/95
Orzeczenie procesowe · 19 lip 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając rewizję nadzwyczajną za zasadną. Spór dotyczył odwołania powódki ze stanowiska i rozwiązania z nią…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 34/95
Wygrał pozwany · 5 lip 1995
Sprawa dotyczyła dyrektora Biura Wystaw Artystycznych, powołanego na podstawie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Powód twierdził, że po upływie terminu powołania doszło do…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.