Prawo pracy · Polska
Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)
2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014
Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.
Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).
Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.
- Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
- Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
- Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych
Wyniki orzeczeń
1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany
Orzeczenia(2859)
SNI PRN 67/96
Częściowe uwzględnienie · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła adiunkta PAN zatrudnionego na czas nieokreślony, którego pracodawca rozwiązał stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 KP po długotrwałej chorobie. Pracownik wcześniej uz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 21/96
Częściowe uwzględnienie · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła zakresu ochrony roszczeń pracowniczych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Powód domagał się nie tylko wypłaty należności głównej, a…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 70/96
Wygrał powód · 19 wrz 1996
Sąd Najwyższy uznał, że dyrektor szkoły nie może rozwiązać stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela w czasie, gdy nauczyciel ma już roszczenie o płatny urlop dla poratowani…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 7/96
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną przez powoda od wyroku z 1974 r. w sprawie o przywrócenie do pracy, rentę i odszkodowanie. Uznał, że po nowelizacji KPC z 1 marca 1996 r. kasacja przysługuje s…
Przywrócenie do pracyInneUbezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII URN 19/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury pracownika pełniącego funkcję zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że nie doszło do rozwiązania stosunku…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 6/96
Orzeczenie procesowe · 27 sie 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną w imieniu pracownika w sprawie o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Uznał, że kasacja została złożona przez radcę prawnego, który nie był rad…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PR 2/96
Wygrał pozwany · 11 lip 1996
Sprawa dotyczyła pracownika Cukrowni „L.”, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę po incydencie z klientami i kierowcami, podczas którego powód zachował się wobec nich w sposób niegrzeczny, lek…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 104/95
Orzeczenie procesowe · 5 cze 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo pracownika i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika będącego działaczem związkowym, któremu pracodawca odmówił zwolnienia …
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 39/96
Orzeczenie procesowe · 12 kwi 1996
Sąd Najwyższy odrzucił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez Federację Związków Zawodowych Pracowników PKP w sprawie o przywrócenie do pracy. Uznał, że federacja nie jest ogólnokrajową organizacją międ…
Związki zawodowePrzywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 35/96
Częściowe uwzględnienie · 12 kwi 1996
Sprawa dotyczyła członkini spółdzielni pracy, której wypowiedziano spółdzielczą umowę o pracę z powodu rzekomej konieczności zmniejszenia zatrudnienia i likwidacji stanowiska w księgowości. Jednocześn…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNIII PO 7/96
Orzeczenie procesowe · 3 kwi 1996
Sprawa dotyczyła Haliny Z., która domagała się przywrócenia do pracy w Najwyższej Izbie Kontroli oraz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Powstał spór kompetencyjny, ponieważ sąd drugiej ins…
Przywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 34/96
Wygrał powód · 2 kwi 1996
Sprawa dotyczyła członka spółdzielni pracy, który został wykluczony ze spółdzielni po zaskarżeniu uchwał jej organów do sądu. Spółdzielnia uznała to za umyślne działanie na jej szkodę. Sąd Najwyższy s…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 1/96
Wygrał powód · 28 mar 1996
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, działaczki „Solidarności”, której stosunek pracy uznano w 1982 r. za wygasły po tymczasowym aresztowaniu. Wcześniej Sąd Najwyższy oddalił jej żądanie ustaleni…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 33/96
Orzeczenie procesowe · 20 mar 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że postępowanie nie wyjaśniło dostatecznie rzeczywistej treści stosunku pracy i przyczyn rozwiąza…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 14/96
Wygrał pozwany · 12 mar 1996
Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję nadzwyczajną w sprawie pracownika, któremu pracodawca po wcześniejszym bezskutecznym wypowiedzeniu ponownie wypowiedział umowę, a następnie uznał jego nieobecność za po…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 15/96
Orzeczenie procesowe · 12 mar 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o odprawę pieniężną po rozwiązaniu stosunku pracy na podstawie ustawy z 28 grudnia 1989 r. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że odprawa…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 5/96
Wygrał pozwany · 12 mar 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną NSZZ „Solidarność” w sprawie pracownika spółki z o.o., który domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia po rozwiązaniu z nim stosunku pracy bez wypowi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PO 2/96
Częściowe uwzględnienie · 12 mar 1996
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę Ministra Sprawiedliwości na uchwałę Rady Izby Notarialnej dotyczącą asesury notarialnej. Uznał, że część postanowień uchwały była sprzeczna z prawem, ponieważ samorząd n…
InneWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PRN 105/95
Częściowe uwzględnienie · 5 mar 1996
Sprawa dotyczyła byłego pracownika Huty „K.”, zwolnionego w 1981 r. bez wypowiedzenia na podstawie przepisów stanu wojennego w związku z art. 52 k.p., który po latach dochodził świadczeń pieniężnych: …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 3/96
Orzeczenie procesowe · 5 mar 1996
Sprawa dotyczyła pracownika Telekomunikacji Polskiej S.A., któremu wypowiedziano warunki pracy i płacy po likwidacji komórki organizacyjnej. Powód twierdził, że wypowiedzenie zmieniające było bezskute…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.