Prawo pracy · Polska
Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)
2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014
Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.
Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).
Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.
- Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
- Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
- Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych
Wyniki orzeczeń
1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany
Orzeczenia(2859)
SNI PKN 31/96
Wygrał powód · 19 gru 1996
Sprawa dotyczyła roszczeń likwidatora przedsiębiorstwa państwowego po ogłoszeniu upadłości zakładu. Powód domagał się wynagrodzenia za pracę za okres od września 1994 r. do 7 lutego 1995 r., ekwiwalen…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 46/96
Wygrał pozwany · 19 gru 1996
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zwolnionych z przyczyn leżących po stronie pracodawcy w związku ze zmniejszeniem zatrudnienia. Powodowie domagali się przywrócenia do pracy, twierdząc, że pracodawca…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 41/96
Wygrał pozwany · 13 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym, któremu pracodawca wręczył wypowiedzenie umowy o pracę w dniu, w którym pracownik uzyskał zwolnienie lekarskie. Pracownik odmówił …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 2/96
Orzeczenie procesowe · 13 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika, który kwestionował wypowiedzenie umowy o pracę dokonane w 1989 r. i domagał się najpierw uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a następnie przywrócenia do pracy oraz odsz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 35/96
Częściowe uwzględnienie · 13 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika spółki, który domagał się wyrównania wynagrodzenia za okres od lipca do listopada 1994 r. oraz nagrody z zysku. Kluczowy spór dotyczył zmiany regulaminu premiowania wprowad…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 39/96
Wygrał pozwany · 11 gru 1996
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, uznając za zgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę dokonane w czasie urlopu wychowawczego. Powódka była zatrudniona jako telefonistka w Poczcie Polskiej, …
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 36/96
Wygrał pozwany · 11 gru 1996
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy albo odszkodowania po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy pracodawca z…
Wypowiedzenie / zwolnienie
SNII UKN 21/96
Wygrał powód · 6 gru 1996
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo Wincentego S. do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy odwołanie prezesa zarządu spółdzielni mieszkaniowej nastąpiło z przyczyn dotyczą…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 34/96
Orzeczenie procesowe · 5 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika, który dochodził od syndyka masy upadłości wynagrodzenia za listopad 1994 r., ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, odprawy i wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Sąd Najw…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 14/96
Wygrał pozwany · 20 lis 1996
Sąd Najwyższy uznał, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP było prawidłowe, ponieważ stawienie się do pracy po użyciu alkoholu stanowi ciężkie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 20/96
Częściowe uwzględnienie · 20 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy zatrudnionej dodatkowo w pogotowiu ratunkowym. Prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 3/96
Orzeczenie procesowe · 14 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo o odprawę pieniężną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że pracownik nie traci prawa do odprawy tylko dlatego, że przed rozwiązaniem st…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 15/96
Orzeczenie procesowe · 14 lis 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o odszkodowanie za niewydanie w terminie świadectwa pracy. Po rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron pracodawca nie wręczył świadectwa bezpośrednio pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 20/96
Wygrał powód · 7 lis 1996
Sprawa dotyczyła pracownicy objętej szczególną ochroną trwałości stosunku pracy jako wiceprzewodniczącej komisji zakładowej związku zawodowego. Pracodawca rozwiązał z nią umowę bez wypowiedzenia z pow…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNI PRN 101/96
Orzeczenie procesowe · 7 lis 1996
Sprawa dotyczyła pracownika pełniącego funkcję przewodniczącego zakładowej organizacji związkowej, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy po zmianach organizacyjnych w fabryce. Sądy niż…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 9/96
Orzeczenie procesowe · 7 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego, który odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o przywrócenie do pracy. SN wskazał, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił skargę …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII UKN 9/96
Wygrał pozwany · 6 lis 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla pracownika zwolnionego z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wnioskodawca przedstawił świadectwo pracy wskazujące na rozwiązanie umowy z przyczyn …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 99/96
Częściowe uwzględnienie · 30 paź 1996
Sąd Najwyższy uznał, że były członek rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego zachowuje ochronę stosunku pracy przewidzianą w art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie załogi także po przekształceniu p…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 72/96
Wygrał pozwany · 2 paź 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako ślusarz w warsztacie mechanicznym Elektrociepłowni „K.” S.A., który domagał się przywrócenia do pracy po tym, jak pracodawca – powołując się na art. 23(1…
Przywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 69/96
Wygrał pozwany · 2 paź 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez NSZZ „Solidarność” w sprawie trzech kontrolerów komunikacji miejskiej, którzy domagali się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umów o prac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.