Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PZP 33/94
Orzeczenie procesowe · 25 sie 1994
Sprawa dotyczyła roszczeń pracowników o odprawy pieniężne po rozwiązaniu stosunku pracy przez syndyka w toku upadłości zakładu pracy. Sąd Wojewódzki miał wątpliwość, czy takie należności, powstałe po …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 49/94
Częściowe uwzględnienie · 4 sie 1994
Sprawa dotyczyła wyrównania nagrody jubileuszowej za 15 lat pracy, wypłaconej powódce z ponad rocznym opóźnieniem. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że podstawą obliczenia nagrody b…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 32/94
Wygrał pozwany · 4 sie 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa państwowego może przenieść na radę pracowniczą swoje uprawnienie z art. 6 ust. 2 ustawy o…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 31/94
Częściowe uwzględnienie · 4 sie 1994
Sprawa dotyczyła byłego funkcjonariusza pożarnictwa zatrudnionego w zakładzie energetycznym jako inspektor ds. przeciwpożarowych, który po wejściu w życie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej twierdził…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 50/94
Częściowe uwzględnienie · 4 sie 1994
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik odwołany ze stanowiska prezesa spółdzielni nie miał obowiązku świadczenia innej pracy w okresie wypowiedzenia bez swojej zgody. Odwołanie było równoznaczne z wypowied…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 42/94
Wygrał powód · 21 lip 1994
Sąd Najwyższy uznał, że pracownikowi należą się odsetki za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia (premii stanowiącej składnik wynagrodzenia), mimo że w poprzednim wyroku sąd pracy nie uwzględnił tego ro…
Wynagrodzenie
SNI PRN 43/94
Orzeczenie procesowe · 14 lip 1994
Sprawa dotyczyła pracownika zwolnionego z przyczyn ekonomicznych, który dochodził odprawy pieniężnej od syndyka masy upadłości upadłego zakładu pracy oraz odsetek za opóźnienie. Sąd Najwyższy uznał, ż…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 45/94
Wygrał pozwany · 14 lip 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez NSZZ „Solidarność” w sprawie nauczycieli dochodzących wyrównania wynagrodzeń za 1991 r. Powodowie twierdzili, że na podstawie ustawy z 31 sty…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 26/94
Częściowe uwzględnienie · 14 lip 1994
Sprawa dotyczyła byłego głównego księgowego spółki akcyjnej, który został wybrany do zarządu, ale nadal wykonywał dotychczasową pracę. Spór obejmował skuteczność odwołania go z funkcji członka zarządu…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 44/94
Wygrał pozwany · 14 lip 1994
Sprawa dotyczyła ponad 100 pracowników służby zdrowia zatrudnionych w Zespole Opieki Zdrowotnej w Ż., którzy domagali się zapłaty dodatkowych kwot wynagrodzenia za 1991 r., wywodząc roszczenia z ustaw…
WynagrodzenieInne
SNII URN 22/94
Orzeczenie procesowe · 8 lip 1994
Sąd Najwyższy uznał, że niedopuszczalne było obniżenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika w trakcie pobierania świadczenia tylko dlatego, że pracodawca zmienił regulamin premiowania. Pods…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UZP 15/94
Orzeczenie procesowe · 30 cze 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy spółdzielnie w okresie od 1 października 1990 r. do 4 lipca 1993 r. mogły być uznawane za uspołecznione zakłady pracy na gruncie § 19 …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 38/94
Orzeczenie procesowe · 21 cze 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia sędziego o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 1990 r. do 30 września 1992 r. Powód twierdził, że jego pensja była zaniżana przez błędne stosowanie podstawy obl…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 39/94
Orzeczenie procesowe · 21 cze 1994
Sprawa dotyczyła roszczeń spadkobierców zmarłego sędziego o wypłatę zaległego wynagrodzenia za pracę, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz części świadczeń pośmiertnych. Sądy niższych instancji u…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 40/94
Orzeczenie procesowe · 21 cze 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 1989 r. do 31 maja 1992 r. Sądy niższych instancji przyznały jej wyższe kwoty, uznając, że przy obliczaniu pensji na…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 15/94
Orzeczenie procesowe · 14 cze 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika zakładów koksowniczych o odrębne wynagrodzenie za sprawdzenie i dostarczenie dokumentacji technicznej przydatnej do wdrożenia pracowniczych projektów wyna…
InneWynagrodzenie
SNII URN 16/94
Wygrał powód · 8 cze 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika zatrudnionego jako radca prawny. ZUS przyjął do obliczeń wynagrodzenie z kwietnia i maja 1993 r., pomijając marzec, uznając, …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PRN 31/94
Orzeczenie procesowe · 7 cze 1994
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o wynagrodzenie z powództwa Haliny Z. przeciwko Sądowi Wojewódzkiemu w S. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości uchylono wyrok Sądu Apelacyjnego w częś…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 20/94
Orzeczenie procesowe · 7 cze 1994
Sprawa dotyczyła skutków rozwiązania umowy dzierżawy zakładu pracy dla trwających stosunków pracy. Powód domagał się m.in. wynagrodzenia, odprawy, ekwiwalentu za urlop, świadectwa pracy oraz rozliczeń…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNI PRN 28/94
Wygrał pozwany · 7 cze 1994
Sprawa dotyczyła nauczycieli, którzy domagali się wyrównania wynagrodzenia za 1991 r., wywodząc roszczenie z ustawy z 31 stycznia 1989 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej. …
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.