Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PRN 96/94
Częściowe uwzględnienie · 9 lis 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia prokurator Alicji Z. o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 lutego 1991 r. do 30 września 1993 r. Sądy niższych instancji zasądziły na jej rzecz wyrównanie, przyjmując, ż…
WynagrodzenieInne
SNII URN 23/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną od wypłat na rzecz jej członków. ZUS domagał się składek za okres, w którym spółd…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 70/94
Wygrał pozwany · 18 paź 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i utrzymał w mocy wyrok oddalający powództwo o zaliczenie pracy w charakterze kościelnego w parafii do stażu wymaganego do nagrody j…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 79/94
Wygrał powód · 11 paź 1994
Sprawa dotyczyła prawa pracownicy do nagrody jubileuszowej za 35 lat pracy. Powódka domagała się zaliczenia do stażu 6-letniej przerwy w zatrudnieniu spowodowanej opieką nad dziećmi, co dawało jej pra…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 81/94
Wygrał pozwany · 11 paź 1994
Sprawa dotyczyła nauczycieli szkoły podstawowej, którym pracodawca potrącił z wynagrodzenia kwoty wypłacone wcześniej za okres udziału w strajku. Związek zawodowy twierdził, że potrącenie było niedopu…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PRN 80/94
Wygrał powód · 11 paź 1994
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i zasądził na rzecz powódki nagrodę z zakładowego funduszu nagród za II półrocze 1992 r. wraz z odsetkami. Uznał, że zniesienie państwowego biura notarial…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 76/94
Częściowe uwzględnienie · 11 paź 1994
Sprawa dotyczyła roszczeń byłych pracowników przedsiębiorstwa państwowego w likwidacji o zapłatę ekwiwalentu za deputat węglowy za 1992 r. Sądy niższych instancji oddaliły część roszczeń, uznając m.in…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 41/94
Częściowe uwzględnienie · 4 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął dwa zagadnienia związane ze sporem o wynagrodzenie pracownika. Po pierwsze, uznał, że w sprawie z powództwa pracownika o roszczenie ze stosunku pracy sąd pracy nie może odmó…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 72/94
Częściowe uwzględnienie · 4 paź 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji oraz część wyroku sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika, który po podziale zakładu pracy zos…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PRN 71/94
Orzeczenie procesowe · 4 paź 1994
Sprawa dotyczyła nauczycielki, której szkoła obniżyła wynagrodzenie wypłacone w lipcu i sierpniu 1993 r. o kwoty wcześniej wypłacone w maju za czas, w którym brała udział w legalnym strajku i za który…
Wynagrodzenie
SNI PZP 39/94
Wygrał pozwany · 4 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa państwowego mogło przeznaczyć cały zysk wypracowany za dany rok na fundusz prywatyzacyjny…
WynagrodzenieInne
SNII UZP 26/94
Wygrał powód · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące tego, jak rozumieć pojęcie „dochód” przy zawieszaniu lub zmniejszaniu emerytury/renty na podstawie przepisów z 1991 r. Spór dotyczył tego, czy do limit…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 61/94
Orzeczenie procesowe · 28 wrz 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia sędziego o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 czerwca do 31 grudnia 1992 r. Sądy niższych instancji zasądziły na jego rzecz część żądanej kwoty, uznając, że podstawę wy…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 36/94
Orzeczenie procesowe · 27 wrz 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia sędziego o wyrównanie wynagrodzenia za lata 1989–1992. Sądy niższych instancji przyjęły, że wynagrodzenie powinno być ustalane według art. 71 Prawa o ustroju sądów powszech…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 62/94
Orzeczenie procesowe · 20 wrz 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia prokurator Barbary K. o wyrównanie wynagrodzenia za sporny okres, w którym – jej zdaniem – pracodawca zaniżał podstawę obliczania płacy wbrew art. 62 ustawy o prokuraturze.…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 63/94
Orzeczenie procesowe · 20 wrz 1994
Sprawa dotyczyła czterech pracowników, którzy po rozwiązaniu umów o pracę domagali się odpraw pieniężnych przewidzianych w ustawie z 28 grudnia 1989 r. jako następstwo zwolnień z przyczyn leżących po …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 54/94
Częściowe uwzględnienie · 7 wrz 1994
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o wyrównanie ekwiwalentu za ziemniaki, ekwiwalentu za mieszkanie oraz dodatków i premii wynikających z zakładowego systemu wynagradzania. Sąd Rejonowy uwzględnił p…
WynagrodzenieInne
SNI PR 1/94
Orzeczenie procesowe · 7 wrz 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony. Spór dotyczył byłego tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa pa…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNII PRN 5/94
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła pracownika, u którego stwierdzono chorobę zawodową (brucellozę), a następnie utratę zatrudnienia po 1 sierpnia 1990 r. Powód dochodził od zakładu pracy zadośćuczynienia oraz renty uzu…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 53/94
Wygrał pozwany · 25 sie 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi o wyrównanie wynagrodzenia za I kwartał 1993 r. Sądy niższych instancji przyznały jej rację, uznając, że wynagrodzenie powinno być liczone według bieżącego przeciętne…
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.