Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PRN 30/95
Częściowe uwzględnienie · 5 lip 1995
Sąd Najwyższy uznał, że nauczyciel wychowania fizycznego w szkole podstawowej prowadzący zajęcia w grupach międzyklasowych ma prawo do dodatku za pracę w klasach łączonych w wysokości 25% stawki godzi…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 32/95
Częściowe uwzględnienie · 13 cze 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika gospodarstwa rolnego o wynagrodzenie za pracę wykonywaną w soboty wolne, niedziele i święta w latach 1992–1993. Sąd I instancji uznał, że powód faktycznie pracow…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PRN 29/95
Wygrał pozwany · 13 cze 1995
Sąd Najwyższy uznał, że nauczyciel, z którym rozwiązano stosunek pracy z powodu całkowitej likwidacji placówki na podstawie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, zachowuje prawo do odprawy pieniężnej z ar…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNII UZP 4/95
Wygrał pozwany · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła tego, czy nagrody wypłacane pracownikom administracyjnym Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej z funduszu utworzonego na podstawie art. 121 ust. 3 ustawy o szk…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PZP 16/95
Częściowe uwzględnienie · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła byłych i obecnych pracowników przedsiębiorstwa państwowego przekształconego w spółkę akcyjną, którzy domagali się zwrotu czynszów oraz opłat za energię elektryczną. Świadczenia te wyn…
InneWynagrodzenie
SNI PRN 24/95
Wygrał pozwany · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego prezesa-dyrektora rolniczej spółdzielni produkcyjnej o wynagrodzenie za pracę oraz zasiłki chorobowe. Sąd Najwyższy uchylił nakaz zapłaty wydany przez sąd pracy, uznaj…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNI PR 1/95
Orzeczenie procesowe · 2 cze 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy czas pobytu drużyn trakcyjnych PKP na stacjach zwrotnych, gdy przerwa w pracy trwa…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PRN 20/95
Orzeczenie procesowe · 26 maj 1995
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę o odprawę emerytalną dochodzoną przez pracownika, który po wcześniejszym przejściu na emeryturę został ponownie zatrudniony, a następnie rozwiązał stosunek pracy i wzn…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 18/95
Wygrał pozwany · 26 maj 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego dyrektora zlikwidowanego Przedsiębiorstwa Budownictwa Komunalnego o odprawę emerytalną i odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu p…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 13/95
Wygrał pozwany · 26 maj 1995
Orzeczenie dotyczyło pytania, czy funkcjonariusze Policji mogą dochodzić przed sądem powszechnym odsetek za opóźnioną wypłatę uposażenia. Sąd Najwyższy uznał, że nie. Podkreślił, że stosunek służbowy …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 14/95
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1995
Sprawa dotyczyła prezesa zarządu spółki akcyjnej zatrudnionego na podstawie pisemnej umowy o pracę na czas określony. Rada Nadzorcza odwołała go z funkcji przed upływem terminu umowy i uznała, że odwo…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 11/95
Wygrał pozwany · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną w sprawie o odprawę z tytułu zwolnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Spór dotyczył tego, czy strony zawarły umowę o pracę na czas określony do 9 gru…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 12/95
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy uznał, że pracownikowi przysługuje wynagrodzenie z art. 81 § 1 k.p. za cały okres niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej świadczenia, a przeszkoda leżała po stronie zakładu pracy.…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 10/95
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik zatrudniony na podstawie powołania, którego stosunek pracy ustał z mocy art. 9 ust. 2 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, ma prawo do wynagrodzenia za …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 3/95
Częściowe uwzględnienie · 7 kwi 1995
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uznał, że pracownik zatrudniony przy pilnowaniu w niepełnym wymiarze czasu pracy, wykonujący pracę według rozkładu przewidującego pracę codzienną, ma pr…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII URN 9/95
Wygrał powód · 5 kwi 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Katarzyny Ś. ZUS odmówił uwzględnienia do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzeń z lat 1991 i 1992, argumentując, że po złożeniu pierwotnego wniosku o emeryturę ni…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PRN 6/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sprawa dotyczyła prawa pracownika do odprawy pieniężnej po wypowiedzeniu umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powód był zatrudniony na czas nieokreślony jako inspektor techniczny. W zwi…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 10/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik pozostający w stosunku pracy nabywa prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego z dniem 1 stycznia danego roku, nawet jeśli przez cały rok nie przepracował ani je…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 11/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wynagrodzenie przysługujące mianowanemu urzędnikowi państwowemu na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, wypłacane za okres do 6 mies…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 8/95
Orzeczenie procesowe · 16 mar 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy o wypłatę rocznych nagród z zakładowego funduszu nagród za lata 1992 i 1993. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powódka nie spełniła warunków naby…
WynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.