Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNII URN 57/95
Orzeczenie procesowe · 12 sty 1996
Sprawa dotyczyła podwyższenia emerytury po utracie przez emeryta prawa do deputatu (świadczenia w naturze). Sąd Najwyższy uznał, że część wynagrodzenia w naturze, której nie uwzględniono przy pierwotn…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII PRN 9/95
Orzeczenie procesowe · 17 lis 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok zasądzający na rzecz skazanego rentę wyrównawczą i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, że praca wykonywana przez osobę odbywającą karę pozbawienia wolności …
InneWynagrodzenie
SNII URN 49/95
Wygrał powód · 8 lis 1995
Sprawa dotyczyła emeryta, który po przyznaniu świadczenia utracił prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy wypłacanego wcześniej przez pracodawcę. ZUS odmówił ponownego przeliczenia emerytury w sposób …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PRN 45/95
Orzeczenie procesowe · 7 lis 1995
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Sądu Rejonowego został wydany w warunkach zaoczności, ponieważ strona pozwana nie złożyła żadnego oświadczenia co do żądania pozwu, mimo obecności pełnomocnika na rozpraw…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 47/95
Orzeczenie procesowe · 7 lis 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o wyrównanie wynagrodzenia za okres od sierpnia 1992 r. do kwietnia 1993 r. Powód twierdził, że jego płaca zasadnicza powinna być liczona jako 166% najniż…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 40/95
Wygrał pozwany · 7 lis 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za pracę wynikającego z umowy o pracę, w której strony ustaliły wynagrodzenie w wysokości równowartości 690,66 USD miesięcznie. Pracodawca nie wypła…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 79/95
Orzeczenie procesowe · 25 paź 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego. Powód dochodził wynagrodzenia za pracę od spółk…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 30/95
Częściowe uwzględnienie · 25 paź 1995
Sprawa dotyczyła nauczyciela mianowanego, z którym rozwiązano stosunek pracy na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela, a następnie został on przywrócony do pracy. Sąd Najwyższy rozstrzygał dwa zagadnien…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PZP 29/95
Orzeczenie procesowe · 19 paź 1995
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na pytanie prawne dotyczące aktualności wcześniejszej uchwały z 23 marca 1990 r. po skreśleniu art. 41 Karty Nauczyciela. Sprawa wywodziła się z pow…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 68/95
Wygrał pozwany · 11 paź 1995
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas określony w sklepie prowadzonym przez osobę fizyczną. Powódka poinformowała pracodawczynię o ciąży, a następnie domagała się ustalenia, że umowa o prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 25/95
Częściowe uwzględnienie · 3 paź 1995
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niewykonanie przez zakład pracy obowiązku zawarcia z powódką umowy o pracę, wynikającego z wcześniejszego wyroku Sądu Najwyższego. Powódka domagała się m.in. wynagrod…
InneWynagrodzenie
SNI PRN 65/95
Wygrał pozwany · 3 paź 1995
Sprawa dotyczyła pracowników dochodzących od zakładu pracy wyrównania wynagrodzenia wraz z odsetkami. Sąd Rejonowy zasądził należności główne oraz odsetki skapitalizowane do 31 sierpnia 1994 r., a tak…
Wynagrodzenie
SNI PRN 60/95
Częściowe uwzględnienie · 21 wrz 1995
Sprawa dotyczyła pracownika przejętego zakładu pracy, który po przejściu na rentę domagał się odprawy rentowej, nagrody jubileuszowej oraz ekwiwalentu za świadczenia w naturze. Sądy niższych instancji…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 19/95
Częściowe uwzględnienie · 21 wrz 1995
Sprawa dotyczyła roszczeń lekarzy o dodatek za pracę w porze nocnej podczas pełnienia dyżurów zakładowych w szpitalu. Spór obejmował dwa stany prawne: rozporządzenie z 22 września 1989 r. oraz rozporz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 23/95
Częściowe uwzględnienie · 7 wrz 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące rocznych nagród z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach organizacyjnych niebędących przedsiębiorstwami państwowymi. Uznał, że warunek p…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 18/95
Wygrał powód · 7 wrz 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że członek spółdzielni pracy ma prawo do udziału w części nadwyżki bilansowej przeznaczonej do podziału między członków nie tylko w formie udziału w zysku, ale także w form…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 41/95
Orzeczenie procesowe · 29 sie 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia psychologa zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w wojewódzkim ośrodku adopcyjno-opiekuńczym o dodatek za trudne warunki pracy w wysokości 40% wynagrodzenia zasadniczego…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 22/95
Częściowe uwzględnienie · 29 sie 1995
Sprawa dotyczyła roszczeń likwidatora przedsiębiorstwa państwowego „P.” o wynagrodzenie po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy uznał, że likwidator wykonywał obowiązki na podstawie um…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII PRN 7/95
Wygrał pozwany · 20 lip 1995
Sprawa dotyczyła byłego pracownika kolei, który domagał się odszkodowania oraz renty wyrównawczej po stwierdzeniu choroby zawodowej. Twierdził, że zakład pracy błędnie pomógł mu ustalić podstawę wymia…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UZP 10/95
Wygrał pozwany · 7 lip 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której wszystkie udziały należą do gminy, może być uznana za uspołeczniony zakład pracy w roz…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.