Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PZP 7/95
Wygrał pozwany · 8 mar 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące jednoosobowej spółki z o.o., w której jedyny wspólnik był jednocześnie prezesem jednoosobowego zarządu i zawarł umowę o pracę „sam ze sobą”, ust…
InneWynagrodzenie
SNI PZP 6/95
Wygrał powód · 8 mar 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że lekarz pełniący dyżur zakładowy w porze nocnej ma prawo nie tylko do odrębnego wynagrodzenia za dyżur przewidzianego w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opie…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 4/95
Wygrał powód · 2 mar 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracodawca (lub osoba działająca w jego imieniu, np. likwidator), który złożył zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych do Funduszu Gwarantowanych Świadcze…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 101/94
Orzeczenie procesowe · 2 mar 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia o wyrównanie wynagrodzenia wniesionego przez Kazimierę M. przeciwko Prokuraturze Wojewódzkiej w W. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości od …
WynagrodzenieInne
SNI PZP 2/95
Częściowe uwzględnienie · 21 lut 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi Wiesławy K. o prawidłowe ustalenie i wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 1989 r. do 31 maja 1992 r. Sąd I instancji oddalił powództwo, uznając m.in. brak …
WynagrodzenieInne
SNI PRN 120/94
Wygrał pozwany · 16 lut 1995
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, z którą rozwiązano stosunek pracy za wypowiedzeniem z przyczyn organizacyjnych na podstawie art. 27 ust. 1 K…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 87/94
Wygrał pozwany · 3 lut 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia sędzi o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 czerwca do 31 grudnia 1992 r. Powódka twierdziła, że należne jej wynagrodzenie powinno być ustalane według art. 71 Prawa o us…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 110/94
Częściowe uwzględnienie · 27 sty 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia prokuratora o wyrównanie wynagrodzenia za lata 1989–1992. Sądy niższych instancji zasądziły na jego rzecz wyrównanie, uznając, że podstawy obliczania wynagrodzenia wynikają…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 55/94
Częściowe uwzględnienie · 17 sty 1995
Sprawa dotyczyła odmowy przekazania przez wojewódzki urząd pracy środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla zakładów pracy w likwidacji, które po wcześniejszej wypłacie świadczeń za…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 118/94
Wygrał pozwany · 6 sty 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia ciężarnej lekarki o dodatek wyrównawczy z art. 179 § 2 k.p. za okres, w którym z powodu ciąży nie pełniła dyżurów szpitalnych. Powódka twierdziła, że utraciła wynagrodzenie…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 117/94
Orzeczenie procesowe · 6 sty 1995
Sprawa dotyczyła pracownika zakładu mięsnego, który po zmianach organizacyjnych i zmianie stanowiska kwestionował obniżenie kategorii zaszeregowania, utratę części dodatków oraz późniejsze wypowiedzen…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 116/94
Orzeczenie procesowe · 6 sty 1995
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników klubu „Ż.”, którzy po przejęciu części zasobów mieszkaniowych i administracji przez Robotniczą Spółdzielnię Mieszkaniową „B.” domagali się wynagrodzenia, odszkodowan…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 119/94
Orzeczenie procesowe · 6 sty 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył dwóch pracowników banku, którym wypowiedziano warunki pracy i zaproponowano zmianę umów na czas n…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 52/94
Wygrał pozwany · 14 gru 1994
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas określony, którego pracodawca wypowiedział umowę przed terminem jej zakończenia. Powód domagał się m.in. odprawy pieniężnej na podstawie ustawy z 28 g…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 91/94
Wygrał powód · 9 gru 1994
Sprawa dotyczyła prawa trzech prokuratorów do rocznej nagrody z zakładowego funduszu nagród za część 1993 r., w której byli zatrudnieni w Prokuraturze Rejonowej w S. Po otrzymaniu powołań na stanowisk…
WynagrodzenieInne
SNI PZP 49/94
Wygrał pozwany · 8 gru 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące nauczyciela, który otrzymuje wynagrodzenie miesięcznie z góry na podstawie Karty Nauczyciela, a następnie nie świadczy pracy z powodu udziału w …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 51/94
Wygrał powód · 8 gru 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że sędzia pełniący funkcję przewodniczącego wydziału i pobierający z tego tytułu dodatek funkcyjny zachowuje prawo do odrębnego dodatku za sprawowanie patronatu nad aplikan…
WynagrodzenieInne
SNII UZP 33/94
Wygrał powód · 7 gru 1994
Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości wcześniejszej emerytury po tym, jak emeryt utracił prawo do ekwiwalentu za węgiel, który wcześniej był wypłacany przez pracodawcę i nie został uwzględnio…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PZP 47/94
Wygrał powód · 22 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące prawa do odprawy pieniężnej przy zwolnieniu z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Uznał, że wyłączenie prawa do odprawy z art. 8 ust. 3 pkt 5 us…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 111/94
Orzeczenie procesowe · 22 lis 1994
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę mianowanego urzędnika państwowego, którego stosunek pracy rozwiązano za wypowiedzeniem z powodu reorganizacji urzędu połączonej ze zmniejszeniem zatrudnienia. Sądy niższ…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.