Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 609/00
Wygrał pozwany · 15 lis 2001
Sprawa dotyczyła ustalenia daty nabycia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Ubezpieczony złożył wniosek o rentę w trakcie …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 599/00
Wygrał pozwany · 15 lis 2001
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w więzieniu z przyczyn politycznych. Wnioskodawca twierdził, że jego obecna niezdolność do pracy jest następ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 579/00
Wygrał powód · 7 lis 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo wnioskodawcy do wcześniejszej emerytury. Uznał, że prawo to z art. 27 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych jest uprawnieniem pracownic…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 553/00
Wygrał pozwany · 7 lis 2001
Sprawa dotyczyła renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS wstrzymał wypłatę świadczenia, twierdząc, że ubezpieczona odzyskała zdolność do pracy. Sądy obu instancji ustaliły jednak, że stan zdrowia Kr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 565/00
Wygrał pozwany · 7 lis 2001
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową, po wypadku, do którego doszło podczas przymusowego zatrudnienia w kopalni w czasie odbywania zastępczej słu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 572/00
Wygrał pozwany · 7 lis 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojskowego dla osoby, która odbywała przymusową zastępczą służbę wojskową w kopalniach uranu i kamieniołomach. Ubezpieczony twierdził, że jego …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 577/00
Wygrał powód · 7 lis 2001
Sprawa dotyczyła Beaty B., która prowadziła działalność gospodarczą i wystąpiła o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 stycznia 1999 r. ZUS uznał, że z powodu spóźnionego opłacania skład…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 567/00
Wygrał pozwany · 7 lis 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie Jadwigi P. o wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Wnioskodawczyni była objęta ubezpieczeniem społecznym rolników, a n…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 586/00
Orzeczenie procesowe · 24 paź 2001
Sąd Najwyższy odrzucił kasację ZUS jako niedopuszczalną z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Spór dotyczył nie samego prawa do renty rodzinnej, lecz wypłaty świadczenia za jeden miesi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZ 51/01
Wygrał pozwany · 27 wrz 2001
Sprawa dotyczyła odrzucenia kasacji w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Sąd Apelacyjny uznał, że kasacja została wniesiona po upływie miesięcznego terminu z …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 555/00
Wygrał pozwany · 24 wrz 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawca twierdził, że spełnia warunki do świadczenia, bo ma wymagany staż pracy, a jego stosunek pracy został rozwiązany z przycz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 554/00
Wygrał pozwany · 24 wrz 2001
Sprawa dotyczyła wniosku rencistki o umieszczenie jej w spisie osób uprawnionych do rekompensaty za utracony wzrost renty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawczyni twierdziła, że organ …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 560/00
Orzeczenie procesowe · 24 wrz 2001
Sprawa dotyczyła odwołań Zofii W. przeciwko ZUS, w których zarzucała ona bezczynność organu rentowego polegającą na niedoręczaniu decyzji dotyczących podwyższenia i waloryzacji świadczeń w latach 1981…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 547/00
Wygrał pozwany · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła wniosku o podwyższenie renty wypadkowej po wypadku przy pracy z 11 czerwca 1992 r. Wnioskodawca twierdził, że następstwa urazu spowodowały u niego całkowitą niezdolność do pracy. ZUS …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 542/00
Wygrał pozwany · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. ZUS odmówił świadczenia, a sąd I instancji oddalił odwołanie, opierając się na art. 186 ust. …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 541/00
Wygrał powód · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy po zawale serca pracownika. Sąd pierwszej instancji uznał, że zawał był skutkiem zarówno stresu związanego z pracą, jak i istni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 546/00
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła prawa pracownicy do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 25 marca 1997 r. Organ rentowy wznowił postępowanie, twierdząc, że ubezpieczona nie spełniała warunku rozwiąz…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 548/00
Wygrał pozwany · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ niezdolność do pracy wnioskodawcy powstała dopiero 5 lutego 1999 r., a więc po upływie 18 miesięcy od …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 290/01
Wygrał powód · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci męża powódki wskutek choroby zawodowej. Spór sprowadzał się do ustalenia, który podmiot jest zobowiązany do zapłaty: następca prawny dawne…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 500/00
Orzeczenie procesowe · 30 sie 2001
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony nie wykazał w postępowaniu przed sądami niższych instancji wymaganego 5-letniego okresu ubezpieczenia w ostatnim dziesięcio…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.