II UKN 560/00

Orzeczenie procesowe
SN24 września 2001·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odwołań Zofii W. przeciwko ZUS, w których zarzucała ona bezczynność organu rentowego polegającą na niedoręczaniu decyzji dotyczących podwyższenia i waloryzacji świadczeń w latach 1981–1995. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie, ustalając, że ZUS wydawał decyzje z urzędu i wypłacał świadczenia w podwyższonej wysokości. Sąd Najwyższy uznał, że w takiej sytuacji nie przysługuje odwołanie do sądu na podstawie art. 4779 § 4 KPC, ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie bezczynności organu po zgłoszeniu roszczenia przez zainteresowanego. Sam brak doręczenia decyzji nie stanowi podstawy do wniesienia odwołania z powodu bezczynności. Kwestia doręczenia może mieć znaczenie jedynie przy ocenie terminu do zaskarżenia decyzji. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i odrzucił odwołanie jako niedopuszczalne.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·dopuszczalność odwołania do sądu w razie bezczynności organu rentowego
  • ·czy brak doręczenia decyzji ZUS może być traktowany jako bezczynność
  • ·zakres zastosowania art. 4779 § 4 KPC w sprawach ubezpieczeń społecznych
  • ·odrzucenie odwołania z powodu niedopuszczalności drogi sądowej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 24 września 2001 r. II UKN 560/00 Odwołanie do sądu w związku z bezczynnością organu rentowego (art. 4779 § 4 KPC) podlega odrzuceniu, gdy organ rentowy wydał i wykonał decyzję, a jedynie nie doręczył jej zainteresowanemu. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2001 r. sprawy z wniosku Zofii W., z udziałem Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w Ł. o zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania de- cyzji, na skutek kasacji Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 22 listopada 1999 r. [...] i od- wołanie odrzucić. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawczyni Zofia W. wniosła 22 odwołania na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w Ł. twierdząc, że organ rentowy w latach 1981 - 1995 nie doręczał jej kolejnych decyzji w przedmiocie podwyższenia i waloryzacji świadczeń. Wyrokiem z dnia 22 listopada 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że w spornym okresie or- gan rentowy wydawał każdorazowo decyzje dotyczące podwyższenia i waloryzacji 2 świadczeń i wypłacał wnioskodawczyni podwyższone świadczenia. Apelacja wnioskodawczyni od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 30 maja 2000 r. [...]. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji i uznał rozstrzygnięcie za prawidłowe. Wyrok ten zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni wskazując jako podstawę ka- sacji naruszenie przepisów postępowania - art. 109 § 1 i art. 46 KPA w związku z art. 95 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Naruszenie tych przepisów polega na tym, że decyzje organu rentowego nie zostały doręczone na piśmie za zwrotnym poświad- czeniem odbioru. W związku z tymi zarzutami wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie jest dopuszczalne żądanie w drodze sądowej prawidłowego doręczenia decyzji organu rentowego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) a także art. 4779 § 4 KPC odwołanie przysługuje od decyzji organu rentowego oraz w przypadku, gdy organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy licząc od dnia zgłoszenia roszczenia. Odwołanie w związku z bezczynnością przysługuje tylko wówczas, gdy żądanie zostało zgłoszone w orga- nie rentowym i nie zostało w terminie załatwione. Nie przysługuje natomiast odwoła- nie na to, że organ rentowy nie wydał decyzji w sprawie, w której przepisy zobowią- zują go do działania z urzędu (np. waloryzacji świadczeń). W takim przypadku zainte- resowany musi zgłosić w organie rentowym żądanie wykonania ustawowego obo- wiązku i od daty tego zgłoszenia biegnie dwumiesięczny termin do wydania decyzji. W 22 odwołaniach wnioskodawczyni nie powołuje się na to, że jakiekolwiek jej roszczenie zgłoszone w organie rentowym nie zostało w dwumiesięcznym terminie załatwione decyzją. Zarzuty podniesione w tych odwołaniach sprowadzają się do tego, że decyzje wydawane przez organ rentowy z urzędu nie zostały jej doręczone. W sytuacji, gdy organ rentowy wydał z urzędu decyzję i decyzję tą wykonał, nie jest dopuszczalne wniesienie w trybie art. 4779 § 4 KPC odwołania do sądu na bezczyn- 3 ność tego organu tylko z tej przyczyny, że decyzja nie została zainteresowanemu doręczona. Doręczenie decyzji ma wpływ na bieg terminu do wniesienia odwołania i kwestia uchybień w tym zakresie powinna być brana pod uwagę przy badaniu termi- nowości wniesienia odwołania od decyzji podwyższającej świadczenie. Ponieważ wszystkie odwołania wnioskodawczyni dotyczą jedynie bezczynności organu rento- wego, należało uznać, że droga sądowa w tej sprawie jest niedopuszczalna. Odwo- łanie podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 KPC. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39316 KPC uchylił oba wyro- ki i odwołanie odrzucił. ========================================