II UKN 553/00

Wygrał pozwany
SN7 listopada 2001·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS wstrzymał wypłatę świadczenia, twierdząc, że ubezpieczona odzyskała zdolność do pracy. Sądy obu instancji ustaliły jednak, że stan zdrowia Krystyny G. uległ pogorszeniu: schorzenia żylne, obrzęki i zagrożenie owrzodzeniem powodują całkowitą i trwałą niezdolność do pracy. Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS, uznając, że opinia biegłego specjalisty była rzetelna, została uzupełniona i mogła stanowić podstawę ustaleń. Podkreślono, że postępowanie sądowe w sprawach rentowych ma charakter kontrolny, a organ rentowy nie może przerzucać na sąd ani biegłych sądowych obowiązków należących do lekarza orzecznika ZUS. SN stwierdził też, że art. 286 k.p.c. daje sądowi uprawnienie, a nie obowiązek powoływania kolejnych biegłych. W konsekwencji utrzymano przyznanie renty z tytułu całkowitej i trwałej niezdolności do pracy od 1 marca 1998 r.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·kontrolny charakter postępowania sądowego w sprawach o rentę z ubezpieczenia społecznego
  • ·ocena mocy dowodowej opinii biegłego sądowego w sprawie niezdolności do pracy
  • ·zakres obowiązków organu rentowego i lekarza orzecznika ZUS
  • ·przesłanki zmiany renty z tytułu częściowej na całkowitą i trwałą niezdolność do pracy
  • ·uprawnienie sądu do dopuszczenia dodatkowej opinii biegłych na podstawie art. 286 k.p.c.
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie zarzutów kasacyjnych w całości zmierza do podważenia mocy dowodowej opinii biegłego sądowego. Oceniając tę opinię w aspekcie jej wiarygod- ności i rzetelności należy podnieść przede wszystkim fakt, że to biegły, a nie lekarz orzecznik ZUS był specjalistą właściwym z punktu widzenia schorzeń rozpoznanych u ubezpieczonej. Dwukrotnie uzupełniał on na piśmie pierwotnie wydaną opinię, ustosunkowując się do zastrzeżeń i wątpliwości zgłaszanych przez organ rentowy. Wbrew odmiennemu twierdzeniu strony skarżącej, biegły wyjaśnił na czym polega pogorszenie stanu zdrowia Krystyny G. w porównaniu z istniejącym w czasie po- przedniego badania i dlaczego nie ulegnie poprawie po ewentualnym przyszłym le- czeniu operacyjnym. Trzeba przy tym zauważyć, że jednozdaniowa konkluzja za- warta w opinii lekarza orzecznika stwierdzająca poprawę stanu zdrowia ubezpieczo- nej i odzyskanie przez nią zdolności do pracy nie została w ogóle uzasadniona. W tym kontekście zarzuty pod adresem biegłego, że nie uzasadnił „przekonująco” i „wy- czerpująco” (zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) wydanej opinii może bu- dzić zdziwienie. Z przebiegu postępowania przed Sądami obu instancji można wno- sić, że żadne uzasadnienie nie zadowoliłoby strony skarżącej. Dodać trzeba, że postępowanie w sprawie świadczeń z ubezpieczenia rento- wego toczy się przed organem rentowym i to na nim spoczywa ciężar prawidłowego ustalenia, czy ubezpieczony spełnia warunki konieczne do nabycia prawa do świad- czeń, o przyznanie których wnosi. Postępowanie przed sądem ma charakter tylko sprawdzający, kontrolny. Organ rentowy nie może przeto przerzucać obowiązku ob- ciążającego lekarza orzecznika (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 sierpnia 1997 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy do celów rento- wych, Dz.U. Nr 99, poz. 612) na biegłych sądowych i swoich obowiązków na sąd. Zgodnie z art. 286 KPC, sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożo- nej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Skoro Sąd dwukrotnie zażądał dodatkowej opinii od tego same- go biegłego, mniemać należy, że zarzut uchybienia powołanemu przepisowi dotyczy 4 odmowy dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych. Art. 286 KPC nie nakłada na sąd obowiązku zażądania opinii od innych biegłych, lecz przyznaje mu taką kompe- tencję. Sąd podejmuje więc dalsze czynności dowodowe, jeśli uzna to za konieczne dla wyjaśnienia okoliczności spornych. Takiej konieczności strona skarżąca nie wy- kazała. Nie stanowi jej bowiem różnica zdań (stanowisk) między stronami proceso- wymi wynikająca z ich subiektywnego przekonania co do faktów i ich oceny. Skoro Sąd uznał opinię biegłego za miarodajną, a w okolicznościach sprawy miał do tego pełne podstawy, i uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, za- rzut, że nie prowadził on dalszego postępowania dowodowego ponad potrzebę pro- cesową jest bezzasadny. Wobec tego, że zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest usprawie- dliwiony, ustalenia stanowiące faktyczną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w za- skarżonym wyroku należy uznać za prawidłowe. Skoro stan zdrowia ubezpieczonej uległ pogorszeniu w takim stopniu, że będąc uprzednio niezdolną do pracy częścio- wo (art. 23 ust. 3 ustawy o z.e.p.) i okresowo (art. 24 ust. 4 ustawy o z.e.p.), stała się niezdolną do pracy całkowicie (art. 23 ust. 2 ustawy o z.e.p.) i trwale ( art. 24 ust. 2 ustawy o z.e.p.), to Sąd prawidłowo zastosował art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 14 grud- nia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, przyznając jej w miejsce pobieranej do dnia 1 marca 1998 r. renty z tytułu częściowej okresowej nie- zdolności do pracy, rentę z tytułu całkowitej i trwałej niezdolności do pracy od tej daty. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39312 KPC, orzekł jak w sentencji. ========================================