Prawo pracy · Polska
Dyskryminacja w zatrudnieniu — Sąd Najwyższy (167 orzeczeń)
167 orzeczeńPracownik wygrał: 7.2%2010–2014
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu wynika bezpośrednio z Kodeksu pracy (art. 11³, art. 18³a–18³e) i obejmuje całość stosunku pracy: nawiązanie, warunki zatrudnienia, awans, dostęp do szkoleń oraz rozwiązanie umowy.
Zakazane przesłanki dyskryminacji to: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkowa, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientacja seksualna oraz forma zatrudnienia (umowa o pracę vs. kontrakt B2B) i wymiar czasu pracy (pełny etat vs. część etatu).
Szczególną cechą sporów o dyskryminację jest odwrócony ciężar dowodu: pracownik musi jedynie uprawdopodobnić, że był traktowany mniej korzystnie ze względu na określoną cechę. Pracodawca musi następnie udowodnić, że kierował się obiektywnymi przesłankami niezwiązanymi z tą cechą. Odszkodowanie za dyskryminację wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę i nie ma górnego pułapu.
- Dyskryminacja bezpośrednia: gorsze traktowanie z powodu danej cechy
- Dyskryminacja pośrednia: neutralny przepis, ale gorzej dotykający daną grupę
- Molestowanie seksualne: odrębna podstawa roszczeń
Wyniki orzeczeń
103
Wygrał pozwany
32
Orzeczenie procesowe
20
Częściowe uwzględnienie
12
Wygrał powód
Orzeczenia(167)
SNII PK 14/07
Wygrał pozwany · 5 paź 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracowników domagających się odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania i zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu. Spór dotyczył różnic w wynagrodzeniu m…
DyskryminacjaWynagrodzenieInne
SNI PK 24/07
Wygrał pozwany · 4 paź 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy zasądzenie na rzecz pracownicy odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Sprawa dotyczyła pracownicy, k…
DyskryminacjaWynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 110/07
Częściowe uwzględnienie · 4 paź 2007
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownika dochodzącego m.in. wynagrodzenia za nadgodziny, świadczeń związanych z kursem bhp, dodatkowej odprawy z programu dobrowolnych odejść, wyrównania pre…
Czas pracyWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaMobbingInne
SNII PK 7/07
Wygrał pozwany · 8 sie 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki – pracownicy urzędu skarbowego zatrudnionej na czas określony w ramach służby przygotowawczej. Powódka twierdziła, że po pozytywnym zakończeniu służby pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaPrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 7/07
Orzeczenie procesowe · 3 sie 2007
Sprawa dotyczyła byłych pracowników spółki komunikacyjnej, którzy twierdzili, że osoby zarządzające zakładem pracy naruszały ich dobra osobiste i dyskryminowały ich jako związkowców. Zarzuty obejmował…
DyskryminacjaInne
SNI PK 242/06
Orzeczenie procesowe · 22 lut 2007
Sprawa dotyczyła roszczenia radcy prawnego zatrudnionego w urzędzie miejskim o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 marca 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r. Powódka twierdziła, że była wynagradzana niże…
DyskryminacjaWynagrodzenie
SNI PK 222/06
Orzeczenie procesowe · 9 lut 2007
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, która zawarła z pracodawcą aneks gwarantujący jej stabilność zatrudnienia do 28 lutego 2006 r. oraz przewidują…
WynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNII PK 178/06
Wygrał pozwany · 18 sty 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownicy, uznając za prawidłowe stanowisko, że wypowiedzenie umowy o pracę było skuteczne i zgodne z prawem. Spór dotyczył m.in. tego, czy doręczenie pracownik…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaInne
SNII PK 174/06
Wygrał pozwany · 16 sty 2007
Powód, były radca prawny zatrudniony u pozwanego pracodawcy, po przejściu na emeryturę domagał się ustalenia prawa do ulgowych przejazdów środkami transportu pracodawcy za okres, w którym nie wydano m…
InneWynagrodzenieDyskryminacja
SNII PK 180/06
Wygrał pozwany · 9 sty 2007
Sprawa dotyczyła radcy prawnego zatrudnionego w banku, który domagał się wyrównania wynagrodzenia do poziomu przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty. Powód twierdził, że regulamin wynagradz…
WynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNI PK 166/06
Wygrał pozwany · 11 gru 2006
Powódka, nauczycielka przywrócona prawomocnym wyrokiem do pracy w zespole szkół, domagała się ponownego zatrudnienia na poprzednich warunkach, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, dodatkowego…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNI PK 97/06
Wygrał pozwany · 15 wrz 2006
Sprawa dotyczyła dwóch radczyń prawnych zatrudnionych w spółce górniczej, które domagały się wyrównania wynagrodzenia, twierdząc, że były gorzej traktowane niż inni „główni specjaliści”, zwłaszcza głó…
WynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNIII PK 30/06
Wygrał pozwany · 9 cze 2006
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, który twierdził, że został zdyskryminowany, ponieważ pozwana spółka nie zawarła z nim umowy o pracę, mimo że wykonywał pracę jako radca prawny na podstaw…
DyskryminacjaInne
SNI PK 217/05
Wygrał pozwany · 16 maj 2006
Sprawa dotyczyła dwóch mianowanych pracownic samorządowych, którym wypowiedziano stosunek pracy po reorganizacji urzędu miasta i gminy oraz zmniejszeniu zatrudnienia. Sądy obu instancji uznały, że dos…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyDyskryminacja
SNIII PK 18/06
Wygrał pozwany · 10 maj 2006
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownika, który domagał się od byłego pracodawcy odszkodowania i odprawy pieniężnej po rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron. Uznał, że stosunek pra…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieDyskryminacja
SNII PK 265/05
Orzeczenie procesowe · 9 maj 2006
Powódka dochodziła odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, twierdząc, że była pomijana przy awansowaniu. Spór dotyczył także tego, kto był jej pracodawcą: Prokuratura Ok…
DyskryminacjaInne
SNII PK 245/05
Wygrał pozwany · 19 kwi 2006
Sprawa dotyczyła naruszenia dóbr osobistych pracowników i działaczy związkowych przez uczelnię, która rozesłała pismo informujące o rzekomej utracie przez nich funkcji w komisji zakładowej związku zaw…
Związki zawodoweDyskryminacjaInne
SNI PK 169/05
Orzeczenie procesowe · 11 kwi 2006
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Sąd Rejonowy uznał, że pracodawca nie wykazał rzeczywistych i konkretnych przyczyn wypowiedzenia, i zasądził na rzecz …
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaMobbing
SNII BP 1/05
Wygrał pozwany · 18 sty 2006
Sąd Najwyższy oddalił skargę pozwanego szpitala o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zasądzającego na rzecz pracownicy dodatek za wysługę lat. Spór dotyczył tego, czy regulamin wyn…
WynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNII UK 51/05
Orzeczenie procesowe · 11 sty 2006
Sprawa dotyczyła objęcia Anny B.-L. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu umowy o pracę zawartej z prowadzącą solarium Kamilą R.-Ł. ZUS uznał zgłoszenie do ubezpieczenia za fikcyjne, a są…
Ubezpieczenia społeczneInneDyskryminacja
Najczęstsze pytania
Jak działa odwrócony ciężar dowodu w sprawach o dyskryminację?
Pracownik musi uprawdopodobnić, że był traktowany mniej korzystnie ze względu na określoną chronioną cechę (np. płeć, wiek). Nie musi tego udowodnić w pełni — wystarczy, że wskaże na fakty stwarzające domniemanie dyskryminacji. Pracodawca musi wtedy wykazać, że jego decyzja była uzasadniona obiektywnymi, niedyskryminacyjnymi przesłankami.
Czy różne wynagrodzenie kobiet i mężczyzn na tych samych stanowiskach to dyskryminacja?
Tak. Zasada równego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości jest wprost wyrażona w art. 18³c k.p. Pracodawca może różnicować wynagrodzenie tylko na podstawie obiektywnych kryteriów związanych z pracą: doświadczenie, zakres obowiązków, efekty, staż.
Jakie odszkodowanie można uzyskać za dyskryminację?
Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę i nie ma górnego limitu. Jego wysokość zależy od rozmiaru poniesionej szkody (rzeczywistej straty i utraconych korzyści) oraz krzywdy niematerialnej.
Czy zwolnienie z pracy kobiety w ciąży jest zawsze dyskryminacją?
Zwolnienie kobiety w ciąży jest zarazem naruszeniem zakazu dyskryminacji ze względu na płeć/macierzyństwo oraz naruszeniem szczególnej ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy. Pracownica może domagać się jednocześnie przywrócenia do pracy i odszkodowania na obu podstawach.
Czy zwolnienie pracownika z powodu wieku jest legalne?
Nie, jeżeli wiek jest jedyną lub główną przyczyną wypowiedzenia. Osiągnięcie wieku emerytalnego lub nabycie prawa do emerytury nie może samo w sobie stanowić uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia. Pracodawca musi wskazać konkretne, obiektywne powody niezwiązane z wiekiem.
Czym różni się molestowanie od mobbingu?
Molestowanie (art. 18³a § 5 k.p.) to naruszenie godności pracownika, w szczególności o charakterze seksualnym, tworzące wrogie lub upokarzające środowisko pracy. Może być jednorazowe. Mobbing (art. 94³ k.p.) wymaga systematyczności i długotrwałości oraz celowego działania. Obie podstawy mogą współistnieć w jednej sprawie.