Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SNII PK 122/09
Orzeczenie procesowe · 28 paź 2009
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Spór dotyczył pracownika zatrudnionego przy budowach w Niemczech, który twierdził, że p…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 123/09
Wygrał pozwany · 28 paź 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę z powodu rzekomego rażącego naruszenia przepisów …
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PK 89/09
Orzeczenie procesowe · 16 paź 2009
Sąd Najwyższy rozpoznał spór o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był zatrudniony jako regionalny kierownik sprzedaży, pracował w systemie zadaniowym i wykonywał obowiązki…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNIII PK 33/09
Wygrał pozwany · 3 wrz 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki, uznając, że pracownikowi, któremu pracodawca nie udzielił obligatoryjnych godzin odpoczynku z art. 132 i 133 k.p., nie przysługuje ekwiwalent pieniężny …
Czas pracyInne
SNI PK 51/09
Częściowe uwzględnienie · 18 sie 2009
Sprawa dotyczyła roszczeń kierowcy międzynarodowego transportu drogowego o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz o diety/świadczenia związane z wyjazdami zagranicznymi. Sąd Najwyższy c…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNIII PK 21/09
Wygrał pozwany · 11 sie 2009
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego w szpitalu, który domagał się wynagrodzenia za godziny nadliczbowe oraz udzielenia czasu wolnego za niewykorzystany odpoczynek dobowy i tygodniowy po dyżurach me…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI BP 6/09
Wygrał pozwany · 17 lip 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o dodatek za pracę w czterobrygadowej organizacji czasu pracy po przejęciu zakładu pracy przez nowego pracodawcę na podstawie art. 231 k.p. Powód twierdził, że m…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 34/09
Wygrał powód · 9 lip 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był kierownikiem dystrybucji i logistyki w oddziale spółki, ale nie był osobą zarządzającą zakładem pra…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 287/08
Wygrał pozwany · 24 cze 2009
Sprawa dotyczyła lekarek zatrudnionych w publicznym szpitalu, które domagały się udzielenia czasu wolnego za nieudzielone okresy odpoczynku po dyżurach medycznych. Sądy niższych instancji uwzględniły …
Czas pracyInne
SNIII PK 18/09
Orzeczenie procesowe · 23 cze 2009
Sprawa dotyczyła kierowcy zatrudnionego na pełen etat, który dochodził m.in. wynagrodzenia zasadniczego, dodatku za nadgodziny, dodatku za pracę w nocy i ekwiwalentu za urlop. Sąd Najwyższy uchylił wy…
Czas pracyWynagrodzenie
SNIII PK 9/09
Orzeczenie procesowe · 13 maj 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy zatrudnionej jako asystent wychowawcy („ciocia”) o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe za okres zastępstw całodobowych za wychowawczynie („matki”) w placówce op…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 213/08
Wygrał pozwany · 27 kwi 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika-kierowcy autobusu o zapłatę dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód twierdził, że w latach 2002–2005 przepracował ponad 1000 godzin nadliczbowych, jedn…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SOVIII Pa 35/09
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 16 kwi 2009
Powódka, nauczycielka mianowana, domagała się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i nocnych podczas tzw. zielonej szkoły. Sąd Rejonowy częściowo uwzględnił roszczenie, uznając że praca ta…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 270/08
Wygrał powód · 8 kwi 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego dyrektora samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, wynikającą z równoczesnego wykonywania obowiązków d…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZP 2/09
Wygrał pozwany · 8 kwi 2009
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy sędziemu sądu powszechnego przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za pracę wykonywaną ponad normy czasu pracy z art. 129 § 1 k.p., na zas…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 221/08
Wygrał pozwany · 7 kwi 2009
Sprawa dotyczyła byłego funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, który po przejściu na emeryturę domagał się zapłaty za rzekome nadgodziny, a w istocie za niewykorzystany czas wolny należny za służ…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 198/08
Orzeczenie procesowe · 12 mar 2009
Sprawa dotyczyła kierowców samochodów ciężarowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, którzy dochodzili m.in. diet, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, odprawy, ekwiwalentu za urlop oraz zwrot…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 210/08
Częściowe uwzględnienie · 4 mar 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o diety za zagraniczne podróże służbowe. Powód był kierowcą zatrudnionym przez polską spółkę, ale faktycznie wykonywał pracę głównie w Danii, gdzie na podstawie …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 160/08
Orzeczenie procesowe · 17 lut 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika kopalni o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od marca 2001 r. do sierpnia 2003 r. Powód, zatrudniony jako nadsztygar górniczy pod z…
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PZ 44/08
Wygrał pozwany · 17 lut 2009
Sprawa dotyczyła pracowniczego sporu o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i zobowiązanie pracodawcy do udzielenia dni wolnych od pracy. Sąd Najwyższy nie rozstrzygał meritum roszczeń pracowniczych, …
WynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.