Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SNII PK 372/09
Wygrał powód · 23 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego kierowcy-mechanika o zapłatę diet i ryczałtów za noclegi z tytułu wyjazdów krajowych i zagranicznych. Sąd ustalił, że pracownik wykonywał przewozy międzynarodowe, no…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 6/10
Wygrał pozwany · 10 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy Carrefour o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy obu instancji ustaliły, że powódka jako lider, a następnie kierownik działu AGD/RTV, fak…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZ 12/10
Wygrał pozwany · 2 cze 2010
Sprawa dotyczyła powództwa o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódki 37.529,83 zł brutto, a pozwana spółka wniosła apelację. Sąd Okręgowy odrzucił apel…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 369/09
Wygrał pozwany · 2 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, dyżury i dodatki. Sąd Okręgowy zasądził ponad 61 tys. zł, przyjmując wersję czasu pracy przedstawioną przez powoda. Sąd A…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII BP 2/10
Wygrał pozwany · 1 cze 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia lekarki o wyrównanie wynagrodzenia i dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych w związku z pełnieniem dyżurów medycznych w szpitalu. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił pow…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 192/09
Wygrał pozwany · 25 maj 2010
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego w szpitalu, który domagał się zapłaty 25.000 zł za pracę w godzinach nadliczbowych oraz udzielenia 250 dni wolnych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za dyżury…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PZP 4/10
Wygrał powód · 25 maj 2010
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że nauczyciel akademicki zatrudniony tylko na część roku akademickiego ma prawo do proporcjonalnego obliczenia pensum dydaktycznego (pro rata temporis), a nie do pełnego ro…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 332/09
Częściowe uwzględnienie · 28 kwi 2010
Sprawa dotyczyła roszczeń dwóch pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę na czas określony, którzy wykonywali pracę na budowach eksportowych w Niemczech i domagali się wynagrodzenia za godz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 300/09
Wygrał powód · 7 kwi 2010
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, wynagrodzenie za pracę oraz zwrot kosztów używania prywatnego samochodu do celów służbowych. Powód był z…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 202/09
Wygrał pozwany · 16 mar 2010
Powód był zatrudniony jako kierownik, a następnie zastępca kierownika i inspektor bhp w lokalnej, wyodrębnionej jednostce organizacyjnej pracodawcy, oddalonej od siedziby spółki. Domagał się zapłaty z…
Czas pracyWynagrodzenie
SNII PK 281/09
Orzeczenie procesowe · 12 mar 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy sieci handlowej o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka twierdziła, że jako zastępca kierownika i kierownik sklepu regularnie p…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 191/09
Wygrał pozwany · 11 mar 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka była zatrudniona kolejno u kilku pracodawców w wyniku przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 266/09
Orzeczenie procesowe · 10 mar 2010
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych w szpitalu, którzy domagali się nakazania pracodawcy udzielenia im płatnego czasu wolnego za niewykorzystany odpoczynek po dyżurach medycznych w okresie 2004–200…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 217/09
Wygrał powód · 19 lut 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, a sądy ustaliły, że faktycznie wykonyw…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 157/09
Wygrał powód · 9 lut 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał zasądzenie na rzecz pracownika wynagrodzenia za godziny nadliczbowe oraz wyrównania diet za wyjazdy do Francji. Uznał, że miejscem pracy po…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 142/09
Wygrał powód · 19 sty 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka była zatrudniona jako menadżer zawodu w hipermarkecie, początkowo na czas określony, później na czas …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 145/09
Wygrał pozwany · 19 sty 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną lekarki zatrudnionej w szpitalu, która domagała się dodatkowego wynagrodzenia za dyżury medyczne oraz zapłaty za nieudzielone okresy odpoczynku. Spór dotyczył te…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 138/09
Wygrał pozwany · 3 gru 2009
Sprawa dotyczyła roszczeń dwóch pracowników o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Powodowie byli zatrudnieni jako handlowiec-serwisant i wykonywali wyjazdy do klientów na terenie całego kraju. Sąd R…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 114/09
Orzeczenie procesowe · 16 lis 2009
Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek ZUS od diet i zwrotu kosztów zakwaterowania wypłacanych pracownikom spółki zatrudnionym jako instalatorzy, pomocnicy i brygadziści. Sąd Apelacyjny uznał, że p…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNII PK 51/09
Wygrał pozwany · 10 lis 2009
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, która dochodziła wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz odszkodowania za rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy …
WynagrodzenieCzas pracyWypowiedzenie / zwolnienie
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.