Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — Sąd Najwyższy (341 orzeczeń)
341 orzeczeńPracownik wygrał: 18.2%2010–2014
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Wyniki orzeczeń
134
Wygrał pozwany
100
Orzeczenie procesowe
62
Wygrał powód
44
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(341)
SNI PK 156/11
Orzeczenie procesowe · 15 lut 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracowników do rozpoznania w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy do „normalne…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZ 23/11
Orzeczenie procesowe · 10 lut 2012
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe wniesione przez pozwaną KGHM Polska Miedź SA dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego. Spór główny dotyczył roszczenia pracownika Z. J. o wynagrodzeni…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 147/11
Orzeczenie procesowe · 10 lut 2012
Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną pracownika dochodzącego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe za pracę wykonywaną w Demokratycznej Republice Konga. Spór dotyczył tego, czy pracodawcą był KGHM…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 116/11
Wygrał pozwany · 18 sty 2012
Sprawa dotyczyła roszczeń trzech kierowców samochodów ciężarowych o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia za dyżury oraz pracę w porze nocnej. Sądy niższych instancji zasądziły na ich rzecz kwoty obejmują…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 243/11
Orzeczenie procesowe · 18 sty 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz o liczne roszczenia związane z zatrudnieniem (m.in. diety, dodatki delegacyj…
InneWynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 229/11
Wygrał pozwany · 12 sty 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracownika do rozpoznania i zasądził od niego koszty postępowania kasacyjnego. Sprawa dotyczyła powództwa o przywrócenie do pracy po rozwiązaniu umowy…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracy
SNI BP 8/11
Orzeczenie procesowe · 10 sty 2012
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych przeciwko PKP Polskim Liniom Kolejowym SA. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, przyjmując, że samo przekroc…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 208/11
Wygrał pozwany · 20 gru 2011
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania i zasądził od niego na rzecz pozwanej 900 zł kosztów zastępstwa procesowego. Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o wynagrodzeni…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 115/11
Częściowe uwzględnienie · 9 gru 2011
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika PKP PLK o zadośćuczynienie za naruszenie prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego. Powód twierdził, że tzw. „plany osiągalności” oznaczały w praktyce d…
Czas pracyInne
SNII PZP 3/11
Wygrał pozwany · 9 gru 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika budowlanego o diety krajowe i zagraniczne. Powód miał w umowie o pracę wskazane miejsce wykonywania pracy jako teren całego kraju (z wyłączeniem dwóch województw) …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNIII PK 28/11
Wygrał powód · 2 gru 2011
Sprawa dotyczyła lekarza zatrudnionego w publicznym centrum opieki medycznej, który dochodził zapłaty wynikającej z porozumienia zawartego z pracodawcą w 2007 r. Porozumienie to miało zakończyć spór o…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI UK 180/11
Wygrał powód · 24 lis 2011
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne kierowców zatrudnionych na umowach o pracę w transporcie międzynarodowym. ZUS uznał, że wypłacane im diety i …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNI UK 167/11
Orzeczenie procesowe · 24 lis 2011
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne kierowców zatrudnionych na umowę o pracę w transporcie międzynarodowym. ZUS uznał, że wypłacane im diety i ry…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII BP 5/11
Wygrał pozwany · 13 paź 2011
Sprawa dotyczyła roszczenia nauczycielki akademickiej o dopłatę do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe przepracowane w roku akademickim 2002/2003. Sądy meriti uznały, że stawka 31 zł wypłacana prz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 268/10
Orzeczenie procesowe · 5 paź 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego kierowcy transportu międzynarodowego przeciwko pracodawcy o zapłatę wynagrodzenia za nadgodziny oraz różnicy do minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w Holandii. Są…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 40/11
Wygrał pozwany · 3 sie 2011
Powódka, główna księgowa w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii, domagała się zadośćuczynienia za mobbing, odszkodowania za pracę w godzinach nadliczbowych oraz wynagrodzenia za pracę wykonywaną w cza…
MobbingWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 98/11
Wygrał pozwany · 27 lip 2011
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracownika do rozpoznania w sprawie o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Spór dotyczył żądania zapłaty za pracę wykonywaną ponad normy czasu pracy,…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 3/11
Częściowe uwzględnienie · 22 cze 2011
Sprawa dotyczyła pracownika wojska zatrudnionego na podstawie umowy o pracę jako tłumacz w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Iraku, który dochodził wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Sądy niższych i…
WynagrodzenieCzas pracy
SNIII PK 96/10
Częściowe uwzględnienie · 21 cze 2011
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych w publicznym szpitalu na podstawie umów o pracę, którzy domagali się zadośćuczynienia za naruszenie prawa do odpoczynku wskutek nadmiernej liczby dyżurów medyczn…
Czas pracyInne
SNII UK 350/10
Wygrał pozwany · 24 maj 2011
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, który uznał, że odwołanie od decyzji ZUS w sprawie pisemnej interpretacji przepisów o podstawie wymiaru składek nie podlega drodze sądowej i powi…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.