Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — Sąd Najwyższy (341 orzeczeń)
341 orzeczeńPracownik wygrał: 18.2%2010–2014
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Wyniki orzeczeń
134
Wygrał pozwany
100
Orzeczenie procesowe
62
Wygrał powód
44
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(341)
SNII UK 96/12
Orzeczenie procesowe · 19 lis 2012
Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek ZUS dla pracowników polskiej spółki budowlanej wykonujących pracę za granicą, głównie w Niemczech. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał s…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 87/12
Orzeczenie procesowe · 8 lis 2012
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek ZUS od diet i ryczałtów za noclegi wypłacanych pracownikom budowlanym delegowanym do pracy w Belgii. Sąd Okręgowy i Apelacyjny uznały, że wyjazdy miały cha…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNII UK 72/12
Wygrał pozwany · 10 paź 2012
Sprawa dotyczyła spółki, która wypłacała pracownikom zatrudnionym jako serwisanci maszyn diety, zwrot kosztów noclegów i podróży, traktując je jako należności z tytułu podróży służbowych i wyłączając …
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNII PK 311/11
Wygrał powód · 2 paź 2012
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zapłatę za pracę w godzinach nadliczbowych oraz za przerwy w przerywanym czasie pracy. Powód był kierownikiem dwóch działów w RUCH S.A. i faktycznie wykonywał ob…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 44/12
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2012
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie rozstrzygając merytorycznie o zasadności roszczeń pracownika. Spór dotyczył wynagrodzenia za pracę w godzin…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 45/12
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2012
Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek ZUS od świadczeń wypłacanych pracownikom polskiej spółki budowlanej wykonującym pracę za granicą (głównie w Niemczech, częściowo w Irlandii). Sąd Najwyższy uc…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 6/12
Wygrał pozwany · 2 sie 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, podtrzymując wcześniejsze orzeczenia oddalające w przeważającej części jego roszczenia. Powód był zatrudniony jako agent ochrony na czas nieokreślony. Po…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 284/11
Orzeczenie procesowe · 28 cze 2012
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS nakładającej na płatnika składek obowiązek zapłaty składek od świadczeń wypłacanych pracownikom zatrudnionym przy budowach: diet, zwrotu kosztów dojazdów, ryczałtów za kom…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNI BP 9/11
Wygrał pozwany · 22 cze 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku zasądzającego na rzecz lekarzy wynagrodzenie wynikające z aneksów do umów o pracę. Spór dotyczył tego, czy aneks…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 292/11
Orzeczenie procesowe · 13 cze 2012
Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną powoda i uchylił wyrok Sądu Okręgowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wychowawcy…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 175/11
Wygrał pozwany · 23 maj 2012
Powód, ordynator oddziału szpitalnego, domagał się wyrównania wynagrodzenia za dyżury medyczne, twierdząc, że do podstawy obliczenia dodatku za godziny nadliczbowe należy wliczyć dodatek funkcyjny (or…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 231/11
Wygrał pozwany · 14 maj 2012
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony jako koordynator ds. spe…
Czas pracyWynagrodzenie
SNII PZ 9/12
Orzeczenie procesowe · 14 maj 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w części odn…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 223/11
Wygrał pozwany · 10 maj 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, podtrzymując ostatecznie oddalenie jego powództwa w całości przez sąd odwoławczy. Spór dotyczył głównie roszczeń o odszkodowanie za nierówne traktowanie …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 197/11
Częściowe uwzględnienie · 18 kwi 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki zatrudnionej na okres próbny na stanowisku specjalisty ds. kosztów w spółdzielni mieszkaniowej. Spór dotyczył roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia, odsz…
WynagrodzenieDyskryminacjaCzas pracyInne
SNIII PK 82/11
Orzeczenie procesowe · 4 kwi 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki w sprawie o przywrócenie do pracy przeciwko Jeronimo Martins Dystrybucja S.A. Powódka kwestionowała ocenę, że jej zachowanie stanowiło ciężkie naruszen…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNIII PK 77/11
Orzeczenie procesowe · 27 mar 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania w sprawie o wynagrodzenie, odszkodowanie i zadośćuczynienie. Spór dotyczył głównie rozliczenia wynagrodzenia za pracę ponad usta…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 170/11
Orzeczenie procesowe · 13 mar 2012
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczeń pracownika o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 143/11
Orzeczenie procesowe · 24 lut 2012
Sprawa dotyczyła kierowcy autobusu i jednocześnie przewodniczącego zakładowej organizacji związkowej, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy na podstawie art. 52 § 1…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNIII UK 54/11
Wygrał pozwany · 17 lut 2012
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru składek ZUS dla pracowników firmy usługowej wysyłanych do pracy w Niemczech. Płatnik twierdził, że pracownicy odbywali podróże służbowe, więc diety i ryczał…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.