Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — Sąd Najwyższy (341 orzeczeń)
341 orzeczeńPracownik wygrał: 18.2%2010–2014
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Wyniki orzeczeń
134
Wygrał pozwany
100
Orzeczenie procesowe
62
Wygrał powód
44
Częściowe uwzględnienie
1
Nieznany
Orzeczenia(341)
SNIII PK 20/13
Wygrał pozwany · 15 lis 2013
Sprawa dotyczyła roszczeń związku zawodowego i grupy pracowników PGE Dystrybucja S.A. Oddział L. o udzielenie dodatkowych dni wolnych oraz odszkodowanie za ich nieudzielenie za okres od 2007 do 2011 r…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII UK 204/13
Orzeczenie procesowe · 14 lis 2013
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika polskiej spółki wykonującego pracę za granicą. ZUS uznał, że zainteresowany nie odbywał podróży służbowych, le…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNI PK 110/13
Wygrał powód · 13 lis 2013
Sprawa dotyczyła roszczenia lekarza zatrudnionego w wojewódzkim szpitalu o wyrównanie wynagrodzenia za dyżury medyczne oraz dodatek za pracę w porze nocnej. Sądy obu instancji uznały, że pracodawca ni…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 50/13
Orzeczenie procesowe · 5 lis 2013
Sprawa dotyczyła roszczeń pięciu ochroniarzy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powodowie mieli umowy o pracę z pozwaną spółką oraz równolegle umowy zlecenia z inną spółką z tej samej…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 112/13
Wygrał pozwany · 30 paź 2013
Sprawa dotyczyła wysokości składek na ubezpieczenia społeczne pracowników spółki budowlanej oddelegowanych do pracy w Belgii. ZUS uznał, że płatnik błędnie wyłączył z podstawy wymiaru składek kwoty wy…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNII UK 104/13
Częściowe uwzględnienie · 10 paź 2013
Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy, który zatrudniał pracowników przy pracach remontowo-budowlanych wykonywanych w Norwegii i część wypłat kwalifikował jako „diety” z tytułu podróży służbowych, od któryc…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNIII PK 110/12
Orzeczenie procesowe · 8 paź 2013
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych w szpitalu, którzy pełnili normalną pracę oraz dyżury medyczne. Po dyżurach korzystali z obowiązkowego 11-godzinnego odpoczynku, przez co w niektórych dniach nie…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 78/13
Częściowe uwzględnienie · 2 paź 2013
Sprawa dotyczyła płatnika składek, który zatrudniał pracowników budowlanych do pracy w Norwegii i część wypłat kwalifikował jako „diety” z tytułu podróży służbowych, nie odprowadzając od nich składek.…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 71/13
Wygrał pozwany · 10 wrz 2013
Sprawa dotyczyła roszczeń grupy kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym o wyrównanie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, diet za zagraniczne podróże służbowe oraz ryczałtów za noclegi.…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 33/13
Wygrał pozwany · 3 wrz 2013
Powód, zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, dochodził od pracodawcy wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz wyrównania innych składników płacowych. Sąd Rejonowy u…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 350/12
Wygrał pozwany · 24 cze 2013
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wykonywaną w soboty. Sąd Rejonowy częściowo uwzględnił powództwo, uzn…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 299/12
Orzeczenie procesowe · 10 cze 2013
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, pracę w dni wolne i święta oraz diety za podróże służbowe. Sądy I i II instancji oddaliły powództwo, uznając, że um…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 296/12
Orzeczenie procesowe · 4 cze 2013
Sprawa dotyczyła dwóch kierowców transportu międzynarodowego, którzy dochodzili od pracodawcy m.in. wyrównania diet, ryczałtów za noclegi oraz wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Sąd Okręgowy części…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 293/12
Wygrał pozwany · 4 cze 2013
Sprawa dotyczyła wynagrodzenia lekarza i innych pracowników medycznych za dyżury medyczne pełnione w latach 2008–2011. Pracodawca rozliczał dyżury w ten sposób, że część godzin dyżurowych „zużywał” do…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 209/12
Częściowe uwzględnienie · 4 cze 2013
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony o zapłatę wynagrodzenia za nadgodziny, pracę w porze nocnej, wynagrodzenia za grudzień 2008 r. o…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UK 258/12
Orzeczenie procesowe · 18 kwi 2013
Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek ZUS dla pracowników polskiej spółki budowlanej zatrudnionych za granicą (głównie w Niemczech i Irlandii). Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i prze…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 282/12
Wygrał pozwany · 10 kwi 2013
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Powód, zatrudniony jako starszy maszynista urządzeń ciepłowniczych w ruchu ciągłym i systemie pięciobrygadowym, twierdził…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 204/12
Wygrał pozwany · 8 mar 2013
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie i dodatek za godziny nadliczbowe. Powód pracował jako maszynista urządzeń ciepłowniczych w ruchu ciągłym, w systemie pięciobrygadowym. Twierdził,…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 188/12
Częściowe uwzględnienie · 7 mar 2013
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownika Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w Ł. dochodzącego wyrównania wynagrodzenia, dodatku 30% dla pracowników wykonujących zawód medyczny oraz …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 144/12
Częściowe uwzględnienie · 18 sty 2013
Sprawa dotyczyła kierowcy transportu międzynarodowego, który dochodził od pracodawcy zapłaty za godziny nadliczbowe, diety oraz koszty noclegów. Sąd Rejonowy uwzględnił roszczenia o diety i noclegi, u…
WynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.