Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNII UK 189/12
Wygrał pozwany · 5 lut 2013
Sprawa dotyczyła żądania wdowy o jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci męża, który był wieloletnim górnikiem i pośmiertnie miał stwierdzoną chorobę zawodową w postaci pylicy płuc. ZUS odmówił świ…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PK 170/12
Orzeczenie procesowe · 22 lis 2012
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy zdarzenie z 19 czerwca 2010 r., któremu uległ pracownik zatrudniony jako diagnosta pojazdów, było wypadkiem przy pracy. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, przy…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII PK 92/12
Częściowe uwzględnienie · 14 lis 2012
Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ ciężkiemu wypadkowi przy pracy w 2001 r. i dochodził od pracodawcy zadośćuczynienia, renty uzupełniającej oraz zwrotu kosztów leczenia. Sąd Okręgowy zasądził n…
BHPInne
SNII PK 80/12
Wygrał powód · 8 lis 2012
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia, czy zdarzenie z 9 grudnia 2010 r. było wypadkiem przy pracy. Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę jako ślusarz-mechanik p…
BHPInne
SNI PK 198/11
Częściowe uwzględnienie · 23 maj 2012
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika, który uległ ciężkiemu wypadkowi przy pracy na budowie 29 września 2005 r. Powód dochodził zadośćuczynienia, skapitalizowanej renty oraz renty na zwiększone potrze…
BHPWynagrodzenieInne
SNIII PK 78/11
Wygrał powód · 18 maj 2012
Powód, zatrudniony jako operator wózka i ślusarz, uległ ciężkiemu wypadkowi przy pracy podczas obsługi prasy śrubowej, która była celowo przerobiona tak, że mogła działać po naciśnięciu jednego przyci…
BHPInne
SNII UK 181/11
Wygrał pozwany · 4 kwi 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną w sprawie o jednorazowe odszkodowanie dla członków rodziny po zmarłym pracowniku. Spór dotyczył tego, czy śmierć kierowcy ciężarówki R.B. podczas trasy międzynar…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII PK 182/11
Wygrał pozwany · 28 mar 2012
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy zgon M. P. wskutek zawału serca w dniu 17 czerwca 2009 r. stanowił wypadek przy pracy. Sąd Rejonowy i następnie Sąd Okręgowy uznały, że tak, wskazując jako zewnętrzną p…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNI UK 402/11
Orzeczenie procesowe · 22 mar 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Spór dotyczył tego, czy udar mózgu u ubezpieczonego był skutkiem wyp…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PK 251/11
Orzeczenie procesowe · 23 sty 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania i zasądził od niej koszty postępowania kasacyjnego. Sprawa dotyczyła roszczeń W. G. przeciwko Prokuraturze Rejonowej w O. o ods…
BHPInne
SNII PK 93/11
Wygrał powód · 18 sty 2012
Sprawa dotyczyła roszczeń odszkodowawczych i rentowych członków rodziny pracownika, który zginął w wypadku przy pracy podczas wykonywania prac malarsko-konserwacyjnych na terenie stoczni w Danii. Sąd …
BHPInne
SNI PK 98/11
Wygrał pozwany · 9 sty 2012
Sprawa dotyczyła powództwa pracownika przeciwko pracodawcy o sprostowanie protokołu powypadkowego i ustalenie, że zdarzenie z 21 marca 2003 r. było ciężkim wypadkiem przy pracy. Sąd Rejonowy odrzucił …
BHPInne
SNII PK 64/11
Wygrał pozwany · 9 gru 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń uzupełniających po wypadku przy pracy. Powódka, zatrudniona na umowę o pracę jako zastępca kierownika sklepu, doznała urazu po wejściu do kosza z makulaturą i ubijaniu karton…
BHPInne
SNI UK 140/11
Wygrał pozwany · 18 lis 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ubezpieczonego, który domagał się jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego po urazie ręki odniesionym w apartamencie służbowym w Chorwacji. Ubezpi…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PZ 21/11
Wygrał pozwany · 6 paź 2011
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Spór dotyczył sprawy o zadośćuczynienie po wypadku przy pracy, w której pozwani chcieli wznowie…
InneBHP
SNIII PK 4/11
Wygrał pozwany · 9 wrz 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanej spółki, utrzymując korzystne dla powódki rozstrzygnięcie zasądzające rentę wyrównawczą i zadośćuczynienie. Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej w sk…
BHPInne
SNI UK 46/11
Wygrał powód · 13 lip 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie przyznające rodzicom zmarłego pracownika jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Spór dotyczył tego, czy śmi…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI UK 400/10
Wygrał pozwany · 27 cze 2011
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej wypadkowej po zmarłym pracowniku, który utonął podczas wykonywania czynności zleconych przez pracodawcę. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że zdarzenie nie …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PK 277/10
Orzeczenie procesowe · 20 cze 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zadośćuczynienie i rentę wyrównawczą po ciężkim wypadku przy pracy, w wyniku którego doszło do amputacji prawej ręki. Sąd Apelacyjny uznał co do zasady odpowiedz…
BHPInne
SNI UK 335/10
Wygrał pozwany · 20 cze 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ubezpieczonego, który domagał się renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Spór dotyczył zdarzenia z 15 września 2006 r., kiedy pra…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).