Prawo pracy · Polska

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)

263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014

Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).

Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.

  • Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
  • Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
  • Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych

Wyniki orzeczeń

129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie

Orzeczenia(263)

SNII UK 518/13
Wygrał powód
· 6 sie 2014
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca, zatrudniony jako pracownik fizyczny, podczas wyjazdu służbowego do Belgii doznał najpierw upadku na sch…
BHPInne
SNI PK 309/13
Wygrał pozwany
· 10 cze 2014
Sprawa dotyczyła powoda zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w kopalni, który pełnił funkcję przewodniczącego organizacji związkowej i korzystał ze szczególnej ochrony trwałoś…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweBHPInne
SNI PK 275/13
Wygrał powód
· 27 maj 2014
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie uznające zdarzenie z 31 stycznia 2011 r. za wypadek przy pracy. Powód był zatrudniony jako monter-spawacz i w dniu z…
BHPInne
SNI PK 243/13
Wygrał powód
· 10 kwi 2014
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i Sądu Rejonowego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła pracownika tymczasowego, który uległ wypadkowi przy pracy podczas wykonyw…
BHPInne
SNII UK 354/13
Wygrał pozwany
· 5 mar 2014
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego po urazie odniesionym przez pracownika podczas zakładowego turnieju piłki nożnej zorganizowanego przez pracodawcę. Sąd…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI UZP 4/13
Częściowe uwzględnienie
· 11 lut 2014
Sprawa dotyczyła odmowy ZUS przyznania jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego z powodu nieprzedłożenia protokołu powypadkowego. Sąd Rejonowy przyznał świadczenie, ustalając, że pracow…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI UK 318/13
Orzeczenie procesowe
· 6 lut 2014
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS podwyższającej o 100% stopę składki na ubezpieczenie wypadkowe wobec spółki, na wniosek inspektora PIP, z powodu rażącego naruszenia przepisów bhp stwierdzonego podczas dw…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII BP 9/13
Orzeczenie procesowe
· 20 gru 2013
Sąd Najwyższy odrzucił skargę powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku oddalającego jej powództwo o ustalenie wypadku przy pracy. Spór dotyczył tego, czy śmierć M. D. z 1 marca…
BHPInne
SNII UK 169/13
Wygrał pozwany
· 3 gru 2013
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS i utrzymał w mocy wyrok przyznający M.K. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Ubezpieczony był pracownikiem budowlanym zatrudnionym na pods…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PK 53/13
Częściowe uwzględnienie
· 7 lis 2013
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zadośćuczynienie i odszkodowanie za skutki wypadku przy pracy, do którego doszło 6 grudnia 2007 r. podczas załadunku złomu w jednostce wojskowej. Powód był zatru…
BHPInne
SNII PK 352/12
Wygrał pozwany
· 24 cze 2013
Sprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie za ciężki wypadek przy pracy, w którym powódka straciła prawą rękę podczas obsługi niebezpiecznej, samodzielnie przerobionej maszyny do rozdrabniania fol…
BHPInne
SNI UK 14/13
Orzeczenie procesowe
· 12 cze 2013
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego po upadku z wysokości podczas obcinania gałęzi. Sąd Rejonowy uznał zdarzenie za wypadek przy pracy i przyznał odszkodo…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UK 371/12
Orzeczenie procesowe
· 11 cze 2013
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do renty rodzinnej w związku ze śmiercią męża, który zmarł po zawale serca podczas pracy piekarza. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że zdarzenie nie było wypadkiem przy p…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNIII UK 80/12
Orzeczenie procesowe
· 5 cze 2013
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do jednorazowego odszkodowania z tytułu śmiertelnego wypadku przy pracy jej męża. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że zgon nastąpił wskutek przyczyny wewnętrznej (zawał…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI UK 526/12
Częściowe uwzględnienie
· 4 cze 2013
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS podwyższającej o 100% stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe dla spółki, na wniosek inspektora pracy, po stwierdzeniu w dwóch kolejnych kontrolach rażących na…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PK 291/12
Wygrał pozwany
· 4 cze 2013
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o rentę wyrównawczą i zadośćuczynienie po wypadku przy pracy z 13 lutego 1997 r. Powód był zatrudniony jako murarz w przedsiębiorstwie budowlanym pozwanego. Sąd Ok…
BHPInne
SNIII PK 45/12
Orzeczenie procesowe
· 19 kwi 2013
Sprawa dotyczyła pracownicy domu pomocy społecznej, która zachorowała na wirusowe zapalenie wątroby typu B i twierdziła, że zaraziła się w pracy podczas opieki nad pensjonariuszką będącą nosicielem HB…
BHPInne
SNI UK 505/12
Wygrał powód
· 4 mar 2013
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej wypadkowej po zmarłym pracowniku, który podczas pracy na wysokości w Holandii spadł z rusztowania i zmarł wskutek obrażeń głowy oraz kręgosłupa szyjnego. ZUS …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNIII UZP 6/12
Wygrał powód
· 7 lut 2013
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego po zdarzeniach, do których doszło na terenie szpitala przed faktycznym rozpoczęciem pracy. A.P. przewróciła się na row…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PK 207/12
Orzeczenie procesowe
· 6 lut 2013
Sprawa dotyczyła żądania pracownika o sprostowanie protokołu powypadkowego oraz ustalenie, że zdarzenie z 30 kwietnia 2007 r. było wypadkiem przy pracy. Sąd Rejonowy i następnie Sąd Okręgowy oddaliły …
InneBHPUbezpieczenia społeczne

Najczęstsze pytania

Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).

Inne kategorie prawa pracy