Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNII UKN 85/96
Częściowe uwzględnienie · 5 lut 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo o ustalenie, że zdarzenie z 28 stycznia 1994 r. było wypadkiem przy pracy, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powódka, wykonując zwykłe obowi…
BHPInne
SNII UKN 49/96
Orzeczenie procesowe · 14 sty 1997
Sąd Najwyższy odrzucił kasację pozwanego jako niedopuszczalną. Sprawa dotyczyła ustalenia wypadku przy pracy, a kasacja została wniesiona od wyroku sądu drugiej instancji z 23 maja 1996 r. SN wskazał,…
BHPInne
SNII UKN 47/96
Wygrał pozwany · 14 sty 1997
Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy po śmierci pracownika, który przed rozpoczęciem pracy za zgodą przełożonego pojechał na swoją prywatną działkę, aby zawieźć t…
InneBHP
SNII UKN 27/96
Wygrał pozwany · 6 gru 1996
Sprawa dotyczyła nałożenia na zakład pracy dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne z powodu pogorszenia warunków pracy, wyrażającego się wzrostem liczby wypadków przy pracy. ZUS obciążył pracoda…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 2/96
Orzeczenie procesowe · 6 lis 1996
Sprawa dotyczyła pracownika klubu sportowego, który dochodził jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy oraz wynagrodzenia za pracę za okres od lipca do listopada 1992 r. Sąd Rejonowy za…
WynagrodzenieBHPInne
SNII PRN 9/96
Wygrał powód · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po śmierci maszynisty PKP. Sądy niższych instancji uznały, że zgon nie był wypadkiem przy pracy, ponieważ nie wykazano przyczyny zewnętrznej. Sąd …
BHPInne
SNII PZP 2/96
Wygrał pozwany · 24 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, nie może żądać od pracodawcy zwrotu kosztów zakupu leku nabytego za pełną odpłatnością wyłącznie na podstawie ustawy wypadko…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 22/95
Wygrał pozwany · 23 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że Powszechna Spółdzielnia Spożywców „Społem” po 4 lipca 1993 r. nie może być traktowana jako uspołeczniony zakład pracy w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UZP 10/96
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że członkom rodziny osoby najbliższej ubezpieczonemu rolnikowi, która nie podlegała ubezpieczeniu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie, jeżeli ta osoba zmarła wskutek wyp…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PRN 4/96
Wygrał pozwany · 20 mar 1996
Sprawa dotyczyła żądania sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia, że udar mózgu, którego powódka doznała w czasie i miejscu pracy, był wypadkiem przy pracy. Powódka twierdziła, że zdarzenie b…
BHPInne
SNII PRN 2/96
Wygrał pozwany · 14 lut 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy zdarzenie z 12 lutego 1991 r. u powoda, dyrektora Zakładu Informatyki, stanowiło wypadek przy pracy. Powód twierdził, że po silnym stresie związanym z wyjazdem służbowy…
BHPInne
SNII PRN 12/95
Częściowe uwzględnienie · 12 sty 1996
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o sprostowanie protokołu powypadkowego i jednorazowe odszkodowanie po śmierci pracownika w związku z wypadkiem przy pracy. Utrzymał ustalenie, że zdarzenie z 14 lipca 19…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 40/95
Orzeczenie procesowe · 8 lis 1995
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po zdarzeniu, któremu uległ pracownik w drodze do pracy. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że nie był to wypadek w drodze do pracy. Sąd Wojewódzki…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PRN 3/95
Orzeczenie procesowe · 21 kwi 1995
Sprawa dotyczyła żądania sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia, że śmierć pracownika Wiesława K. była skutkiem wypadku przy pracy. Powódka twierdziła, że zgon nastąpił wskutek zatrucia tlen…
BHPInne
SNII PRN 1/95
Orzeczenie procesowe · 24 mar 1995
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego i uznania zawału serca pracownika za wypadek przy pracy. Powód twierdził, że zawał był skutkiem kumulacji stresu związanego z pracą: udziału w neg…
BHPInne
SNII PRN 2/95
Orzeczenie procesowe · 24 mar 1995
Sprawa dotyczyła byłego górnika, który domagał się od kopalni odszkodowania oraz renty uzupełniającej, twierdząc, że choroba i niezdolność do pracy wynikły z pracy wykonywanej w wilgoci oraz z braku o…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 5/94
Wygrał powód · 6 gru 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygał, czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ponad 50% udziałów należało do przedsiębiorstw państwowych, a reszta do osób fizycznych, jest „uspołecznionym zakładem …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII PRN 7/94
Orzeczenie procesowe · 8 lis 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości za zasadną. Spór dotyczył sprostowania protokołu powypadk…
InneBHP
SNII PRN 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy śmierć Tadeusza S. była następstwem wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, przyjmując, że pracownik doznał urazu głowy po samowolnym oddaleniu się z budowy…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 38/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy po zawale mięśnia sercowego, którego pracownik doznał w czasie wykonywania zwykłych obowiązków służbowych. ZU…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).