Prawo pracy · Polska
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) — Sąd Najwyższy (263 orzeczeń)
263 orzeczeńPracownik wygrał: 16.7%2010–2014
Pracodawca ponosi bezwzględną odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki BHP obejmują: ocenę ryzyka zawodowego, szkolenia BHP, dostarczenie środków ochrony indywidualnej, profilaktyczne badania lekarskie, rejestrację wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracownik (lub rodzina w razie śmierci) może dochodzić jednorazowego odszkodowania z ZUS oraz uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 435 lub art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.).
Choroba zawodowa to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, spowodowana czynnikami szkodliwymi obecnymi w środowisku pracy. Tryb stwierdzenia choroby zawodowej prowadzi inspektor sanitarny, a od decyzji przysługuje odwołanie. Świadczenia z tytułu choroby zawodowej są analogiczne do wypadkowych.
- Wypadek przy pracy: jednorazowe odszkodowanie z ZUS + roszczenia cywilne od pracodawcy
- Choroba zawodowa: stwierdzana przez inspekcję sanitarną, świadczenia z ZUS
- Obowiązek prowadzenia rejestru wypadków i chorób zawodowych
Wyniki orzeczeń
129
Wygrał pozwany
67
Orzeczenie procesowe
44
Wygrał powód
23
Częściowe uwzględnienie
Orzeczenia(263)
SNII UKN 406/97
Wygrał pozwany · 16 gru 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o zadośćuczynienie za krzywdę po wypadku przy pracy. Powód, zatrudniony przez spółdzielnię i skierowany do prac remontowych pod nadzorem innego podmiotu, uległ c…
BHPInne
SNII UKN 395/97
Wygrał powód · 10 gru 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację spółki „D.” Motor Polska, uznając, że odpowiada ona solidarnie z dotychczasowym pracodawcą za rentę uzupełniającą należną pracownikowi poszkodowanemu w wypadku przy pracy…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 377/97
Wygrał powód · 9 gru 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ustalenie, że śmierć kierowcy-konwojenta Edwarda P. była wypadkiem przy pracy. Zmarły nocował w kabinie ciężarówki podczas podróży służbowej,…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 389/97
Wygrał pozwany · 9 gru 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, która domagała się zmiany protokołu powypadkowego oraz ustalenia, że jej zmarły mąż był pracownikiem Nadleśnictwa R. i że to ten zakład odpowiada za śmiertelny w…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 369/97
Wygrał pozwany · 1 gru 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego Związku Spółek Wodnych w sprawie o ustalenie, że zdarzenie z 7 maja 1993 r. było wypadkiem przy pracy. Utrzymano w mocy ustalenia sądów niższych instancji, że M…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 304/97
Orzeczenie procesowe · 29 paź 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy śmierć pracownika Henryka G. była skutkiem wypadku przy pracy. Powódka, wdowa po zmarłym, domagała się sprostowania protokołu powypadkowego i uznania zdarzenia za wypad…
BHPInne
SNII UKN 262/97
Wygrał pozwany · 26 wrz 1997
Sprawa dotyczyła powództwa pracownika PKP o sprostowanie protokołu powypadkowego i ustalenie, że zdarzenie z 14 lutego 1994 r. było wypadkiem przy pracy w postaci dyskopatii. Sądy obu instancji oddali…
BHPInne
SNII UKN 245/97
Wygrał pozwany · 7 sie 1997
Sprawa dotyczyła pracownika PKP, który podczas przerwy technologicznej znalazł nieznany metalowy przedmiot na torowisku, położył go na szynie i uderzył młotkiem, co spowodowało wybuch i ciężki uraz ok…
BHPInne
SNII UKN 195/97
Wygrał pozwany · 13 cze 1997
Sąd Najwyższy uznał, że zdarzenie, któremu uległ dyrektor stadniny koni po wyjściu z mieszkania służbowego położonego na terenie zakładu, stanowiło wypadek przy pracy, a nie wypadek w drodze do pracy.…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 164/97
Wygrał powód · 4 cze 1997
Sąd Najwyższy uznał, że napad na pracownicę dokonany przez jej byłego męża w czasie i miejscu pracy, podczas wykonywania zwykłych obowiązków służbowych, stanowi wypadek przy pracy. Podkreślono, że dla…
BHPInne
SNII UKN 158/97
Wygrał pozwany · 4 cze 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o zadośćuczynienie za ciężki wypadek przy pracy, w którym doznał częściowej amputacji palców lewej ręki podczas pracy na obrabiarce do drewna. Sądy niższych inst…
BHPInne
SNI PKN 192/97
Orzeczenie procesowe · 2 cze 1997
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę wynagrodzenia za pracę oraz odszkodowania za rzeczy zniszczone w wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy wydał wyrok wstępny, w którym ustalił, że strony łączyła ustna um…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 131/97
Wygrał pozwany · 21 maj 1997
Sprawa dotyczyła żądania nauczyciela wychowania fizycznego o uznanie zdarzenia z 15 grudnia 1993 r. za wypadek przy pracy. Powód twierdził, że podczas demonstrowania ćwiczeń spadł z drążka i doznał ur…
BHPInne
SNII UKN 113/97
Wygrał powód · 14 maj 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o odszkodowanie po ciężkim, zawinionym przez pracodawcę wypadku przy pracy. Powód domagał się kwoty potrzebnej na zakup samochodu inwalidzkiego, który miał służy…
BHPInne
SNII UKN 67/97
Wygrał pozwany · 25 kwi 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego i utrzymał w mocy ustalenie, że strony łączyła umowa o pracę na czas określony, mimo że była ona nazwana przez strony „umową zlecenia”. Powód wykonywał pracę os…
InneBHP
SNII UKN 76/97
Wygrał pozwany · 23 kwi 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda i uznał, że dopuszczenie pracownika do pracy na podstawie aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań nie stanowi zewnętrznej przyczyny wypadku przy p…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 14/97
Wygrał pozwany · 4 kwi 1997
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia, czy zdarzenie z 25 lutego 1993 r. było wypadkiem przy pracy. Powód, doręczyciel, jadąc rowerem z przesyłkami został zaatakowany przez…
BHPInne
SNII UKN 20/97
Częściowe uwzględnienie · 6 mar 1997
Sprawa dotyczyła roszczeń członków rodziny zmarłego pracownika o uzupełniające odszkodowanie i rentę po śmierci Bogusława K., którego rak krtani został uznany za chorobę zawodową. Sądy niższych instan…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 79/96
Wygrał pozwany · 14 lut 1997
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS o wymierzeniu pracodawcy dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne pracowników w wysokości 7% podstawy wymiaru, wydanej na wniosek Okręgowego Inspektora Pracy w związk…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNI PKN 2/97
Wygrał powód · 13 lut 1997
Sprawa dotyczyła roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia po wypadku przy pracy, w wyniku którego powód utracił wzrok w lewym oku. Sądy niższych instancji częściowo uwzględniały roszczenie, ale pr…
BHPInne
Najczęstsze pytania
Co trzeba zrobić bezpośrednio po wypadku przy pracy?
Pracownik lub świadkowie powinni niezwłocznie powiadomić przełożonego. Pracodawca ma obowiązek: zabezpieczyć miejsce wypadku, udzielić pomocy poszkodowanemu, powołać zespół powypadkowy, który sporządzi protokół powypadkowy w ciągu 14 dni od zgłoszenia. Na podstawie protokołu ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie.
Czy mogę żądać odszkodowania od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS?
Tak. Świadczenia z ZUS mają charakter zryczałtowany. Jeżeli szkoda jest wyższa (np. trwały uszczerbek na zdrowiu, utracone zarobki, koszty leczenia), pracownik może dochodzić uzupełniającego odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka (zakłady wprawiane w ruch mechaniczny) lub winy.
Kiedy można odmówić wykonania pracy ze względu na zagrożenie BHP?
Pracownik ma prawo odmówić wykonania pracy grożącej bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia jego lub innych osób (art. 210 k.p.). Musi niezwłocznie powiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Co to jest choroba zawodowa i jak ją stwierdzić?
Choroba zawodowa to choroba z oficjalnego wykazu (rozporządzenie Rady Ministrów), spowodowana czynnikami szkodliwymi na stanowisku pracy. Podejrzenie zgłasza lekarz lub sam pracownik do inspekcji sanitarnej. Przeprowadza się dochodzenie epidemiologiczne, a decyzję wydaje właściwy inspektor sanitarny.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika w trakcie długotrwałej choroby?
Nie, jeśli nie upłynął okres ochronny. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego (182 dni, wyjątkowo 270 dni) i świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 pierwsze miesiące pracownik jest chroniony przed zwolnieniem z powodu tej choroby. Po upływie tych okresów pracodawca może rozwiązać umowę na podstawie art. 53 k.p. — bez wypowiedzenia, ale z prawem do odprawy.
Jakie sankcje grożą pracodawcy za naruszenie przepisów BHP?
Pracodawca lub osoba odpowiedzialna za BHP może być ukarana grzywną przez inspektora pracy (do 30 000 zł) lub odpowiadać za wykroczenie w sądzie. W przypadku ciężkiego naruszenia lub wypadku z ofiarami grozi odpowiedzialność karna (art. 220 k.k. — do 3 lat pozbawienia wolności).