Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 396 orzeczeń z prawa pracy
396 orzeczeńPracownik wygrał: 26.5%2010–2014
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
325
Sąd Najwyższy
41
Sąd Okręgowy
25
Sąd Rejonowy
5
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(396)
SNI PK 141/09
Wygrał powód · 12 sty 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego wobec kierownika Działu Technic…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 159/09
Orzeczenie procesowe · 7 sty 2010
Sprawa dotyczyła pracownicy samorządowej i jednocześnie przewodniczącej zarządu związku zawodowego, z którą pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jak…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 166/09
Wygrał powód · 7 sty 2010
Sprawa dotyczyła mianowanej nauczycielki akademickiej zatrudnionej w SGGW, której pracodawca wypowiedział stosunek pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednocześnie pracownica była objęta sz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PK 135/09
Wygrał pozwany · 6 sty 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia organizacji związkowej o przekazanie przez pracodawcę środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Powódka twierdziła, że po jej powstaniu pracodawca powinien był uwz…
Związki zawodoweInne
SNII PK 44/09
Wygrał pozwany · 2 wrz 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia J.B. oraz związku zawodowego przeciwko Politechnice W. o wynagrodzenie za gotowość do pracy po wygaśnięciu stosunku pracy nauczyciela akademickiego. Sąd Najwyższy oddalił s…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 45/09
Wygrał powód · 17 lip 2009
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, będącego jednocześnie przewodniczącym komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” i radnym gminy, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PK 14/09
Wygrał pozwany · 16 lip 2009
Sprawa dotyczyła mianowanego asystenta naukowo-dydaktycznego Politechniki W., który został przywrócony do pracy po wcześniejszym wygaśnięciu stosunku pracy wskutek orzeczenia dyscyplinarnego, a następ…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PZ 5/09
Wygrał pozwany · 2 lip 2009
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organizacji związkowej na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Kluczową kwestią było ustalenie, czy podmiot występujący…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 302/08
Wygrał powód · 23 cze 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy po wcześniejszym prawomocnym wyroku przywracającym pracownika do pracy. Kluczowe było…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 185/08
Wygrał powód · 20 mar 2009
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, będącej członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, której pracodawca wręczył wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy w …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 64/08
Wygrał pozwany · 4 lut 2009
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Powódka była zatrudniona jako członek zarządu spółki na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Po odwołaniu jej…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PK 98/08
Wygrał pozwany · 15 gru 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia zakładowej organizacji związkowej NSZZ „Solidarność” przeciwko pracodawcy o przekazanie środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Sądy niższych instancji uznały, ż…
Związki zawodoweInne
SNI PK 79/08
Orzeczenie procesowe · 12 lis 2008
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w szkole, z którą dyrektor rozwiązał stosunek pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela z powodu zmian organizacyjnych i braku godzin dydakty…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNII PK 53/08
Wygrał powód · 3 paź 2008
Sprawa dotyczyła nauczycielki zwolnionej z pracy z przyczyn organizacyjnych na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela. Po złożeniu jej wypowiedzenia została wybrana do zarządu oddziału ZNP, a następnie z…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNII PK 44/08
Wygrał powód · 25 wrz 2008
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracownika Poczty Polskiej, pełniącego funkcję przewodniczącego zakładowej organizacji NSZZ „So…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PK 47/08
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2008
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy po reorganizacji zakładu, proponując niższe stanowisko i wynagrodzenie. Powódka twie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 45/08
Orzeczenie procesowe · 12 wrz 2008
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownicy J.B. w sprawie o przywrócenie do pracy po rozwiązaniu z nią umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 k.p. Pracodawca zarzucił jej umyślne uszkod…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PK 2/08
Wygrał pozwany · 9 lip 2008
Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i pełnił funkcję związkową. Pracodawca wypowiedział mu umowę, wskazując jako przyczynę rażące naruszenie zasad współżycia społeczn…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 316/07
Orzeczenie procesowe · 9 maj 2008
Sprawa dotyczyła pracownika Politechniki W., który został zwolniony z powodu likwidacji stanowiska laboranta i domagał się przywrócenia do pracy. Sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie za niezgod…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 192/07
Częściowe uwzględnienie · 6 mar 2008
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę nauczyciela akademickiego i organizacji związkowej przeciwko uczelni o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, zadośćuczynienie i świadczenia socjalne. Spór dotycz…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.