Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 471 orzeczeń z prawa pracy
471 orzeczeńPracownik wygrał: 28.7%2021–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
325
Sąd Najwyższy
72
Sąd Okręgowy
56
Sąd Rejonowy
18
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(471)
SAIII APa 6/13
Częściowe uwzględnienieSąd Apelacyjny w Szczecinie w Szczecin · 20 cze 2013
Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelacje powoda R.S. i pozwanej spółki od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie, który zasądził od pracodawcy 135.000 zł odszkodowania z art. 15 Umowy Społecznej, odd…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweBHPCzas pracyart. 13 umowy społecznej · art. 32 ustawy o związkach zawodowych · art. 8 kp
SNI PK 20/13
Orzeczenie procesowe · 13 cze 2013
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który po przejściu części zakładu pracy do nowego pracodawcy został objęty wypowiedzeniem zmieniającym, a następnie dochodził przywrócen…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SAIII APa 21/13
Orzeczenie procesoweSąd Apelacyjny w Katowicach w Katowice · 13 cze 2013
Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach nakazujący Spółdzielni Inwalidów przekazanie 76.630 zł na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. S…
Związki zawodoweInneart. 8 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz U z 1996 nr 70 poz 335 ze zm.)
SNII PK 297/12
Orzeczenie procesowe · 4 cze 2013
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownika dochodzącego odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony. Spór dotyczył tego, czy pracodawca był zwolniony …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNII PK 289/12
Wygrał powód · 4 cze 2013
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający powoda do pracy. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony pracownikowi zatrudnion…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SOV Pa 60/13
Wygrał pozwanySąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 28 maj 2013
Sprawa dotyczyła powódki E.N., nauczycielki-bibliotekarki zatrudnionej na podstawie mianowania w Gimnazjum w Ś. Po zmianach organizacyjnych pracodawca zaproponował jej porozumienie zmieniające, któreg…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInneart. 20 karty nauczyciela
SOV Pa 63/13
Wygrał powódSąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 28 maj 2013
Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił apelację pracodawcy od wyroku Sądu Rejonowego, który przywrócił powódkę do pracy. Sąd I instancji uznał, że powódka jako osoba wskazana przez zakładową organizację związ…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweart. 56 kp.
SOIV Pa 13/13
Wygrał powódSąd Okręgowy w Elblągu w Elbląg · 16 maj 2013
Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego Zespołu Szkół od wyroku Sądu Rejonowego, który przywrócił powódkę E. G. do pracy na dotychczasowych warunkach. Powódka, nauczycielka mianowana zatrudniona od 19…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyart. 20 ust. 1 pkt 2 KN w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych z 23.05.1991r.
SNI PK 285/12
Wygrał powód · 7 maj 2013
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał wyrok przywracający powoda do pracy. Spór dotyczył tego, czy powód korzystał ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy jako działacz …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SOV Pa 36/13
Orzeczenie procesoweSąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 7 maj 2013
Sąd Okręgowy w Legnicy, jako sąd drugiej instancji, postanowieniem z 7 maja 2013 r. oddalił zażalenie strony powodowej – Związku Zawodowego (...) Spółka Akcyjna w K. – na postanowienie Sądu Okręgowego…
Związki zawodoweart. 48, 49 w zw. art. 394 (2) kpc
SNI PK 275/12
Orzeczenie procesowe · 25 kwi 2013
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, który próbował wynieść z terenu zakładu pracy śruby znalezione na instalacji. Pracodawca uznał to za ciężkie naruszenie podstawowych obo…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SRIV P 486/12
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 17 kwi 2013
Powód był zatrudniony u pozwanej spółki jako ślusarz na czas nieokreślony. Otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z 30 kwietnia 2012 r. z przyczyną wskazaną jako likwidacja stanowiska pracy. Powód twier…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweart. 455 § 1 k.p.
SAIII APa 42/12
Orzeczenie procesoweSąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 22 mar 2013
Sprawa dotyczyła powództwa Związku Zawodowego przy Zespole Opieki Zdrowotnej w Ż. przeciwko Powiatowi o nakazanie wpłat na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych za lata 2000–2007. Sąd Okręgowy w Płoc…
Związki zawodoweInneart. 8 ust. 3 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu socjalnym w zw. z art. 60 ust. 6 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
SOV Pa 31/13
Częściowe uwzględnienieSąd Okręgowy w Legnicy w Legnica · 14 mar 2013
Powódki, nauczycielki mianowane w zakładzie kształcenia nauczycieli, zostały odwołane ze stanowisk kierowniczych, co skutkowało utratą dodatku funkcyjnego. Domagały się odszkodowania, argumentując nar…
Związki zawodoweWynagrodzenieart. 42 kp
SRIV P 71/12
Wygrał powódSąd Rejonowy w Bolesławcu w Bolesławiec · 13 mar 2013
Powód R.B. był zatrudniony u pozwanych Zakładów od 7 kwietnia 2000 r. na czas nieokreślony jako elektromonter-konserwator wózków akumulatorowych. Pismem z 24 lipca 2012 r. pracodawca wypowiedział mu d…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SRX P 538/12
Wygrał pozwanySąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 12 mar 2013
Powód Z. M. był zatrudniony w przedsiębiorstwie państwowym do 30 kwietnia 1982 r. i pełnił funkcje związkowe. Po wprowadzeniu stanu wojennego pracodawca rozwiązał z nim stosunek pracy za wypowiedzenie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInneart 415 kc,442 kc,417 kc
SRX P 1316/11
Wygrał pozwanySąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 4 mar 2013
Powódka H.S. była zatrudniona u pozwanej A.Z.W.R.S.P. we W. od 1 sierpnia 2009 r. do 29 lutego 2012 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, początkowo jako specjalista ds. naliczania wynag…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweart.45 par 1 kp
SRIV P 136/12
NieznanySąd Rejonowy w Dzierżoniowie w Dzierżoniów · 4 mar 2013
Powód K. K. był zatrudniony u pozwanej spółki od 2004 r., a od 2005 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, początkowo jako monter, następnie referent, a od 2009 r. jako specjalista ds. lo…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe45 kp
SRVI P 50/12
Wygrał powódSąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie w Warszawa · 28 lut 2013
Powódka była wieloletnią pracownicą poradni stomatologicznej, zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Pracodawca rozwiązał z nią umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 k.p.,…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodoweInneart. 52 k.p.
SRIV P 534/12
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 25 lut 2013
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia rozpoznawał sprawę z powództwa H.Ł. przeciwko Zespołowi Szkół Ogólnokształcących o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy. Powódka…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenieart. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.