Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — 471 orzeczeń z prawa pracy
471 orzeczeńPracownik wygrał: 28.7%2021–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
325
Sąd Najwyższy
72
Sąd Okręgowy
56
Sąd Rejonowy
18
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(471)
SNI PKN 549/01
Wygrał powód · 2 paź 2002
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział umowę, powołując się m.in. na rzekomą działalność konkurencyjną, odmowę podpisania…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 685/01
Częściowe uwzględnienie · 2 paź 2002
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wypłatę premii regulaminowej za kilka miesięcy 1998 r. oraz za cały 1999 i 2000 r. Pracodawca nie wypłacał premii, powołując się na złą sytuację finansową spół…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNIII PZP 13/02
Częściowe uwzględnienie · 5 lip 2002
Orzeczenie dotyczyło dwóch zagadnień. Po pierwsze, Sąd Najwyższy przesądził, że z art. 462 KPC wynika legitymacja procesowa związku zawodowego tylko wtedy, gdy działa on jako zakładowa lub międzyzakła…
Związki zawodoweInne
SNI PKN 233/01
Wygrał powód · 4 kwi 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy orzeczenie przywracające pracownika do pracy. Spór dotyczył tego, czy stosunek pracy powoda wygasł po zakończeniu pełnienia funkcji przewodni…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 821/00
Orzeczenie procesowe · 23 sty 2002
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył dwóch działaczy związkowych, którym pracodawca wypowiedział warunki pracy w związku z redu…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 809/00
Orzeczenie procesowe · 23 sty 2002
Sprawa dotyczyła odszkodowania za wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę Helenie M., pełniącej funkcję Dyrektora Zarządu i jednoosobowego zarządu spółki akcyjnej. Sąd Okręgowy uznał, że pracodawca narusz…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 790/00
Wygrał pozwany · 10 sty 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o przywrócenie do pracy dwóch pracowników, którym pracodawca wypowiedział zmieniająco warunki płacy po przejęciu części zakładu. Powodowie twierdzili, że jako członkowi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 709/00
Wygrał powód · 12 gru 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Spór dotyczył wypowiedzenia zmieniającego członkowi zarządu zakładowej orga…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 717/00
Orzeczenie procesowe · 6 gru 2001
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę pracownika zatrudnionego jako mistrz odlewni, będącego członkiem zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy, propon…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 695/00
Wygrał pozwany · 22 lis 2001
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego w zakładzie stolarskim, będącego członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność”, któremu po likwidacji zakładu nr 2 wypowiedziano warunki pracy i płacy, prop…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 56/00
Orzeczenie procesowe · 26 wrz 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji w części dotyczącej powoda i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 31/00
Wygrał powód · 22 wrz 2001
Sąd Najwyższy uznał, że ochrona działacza związkowego z art. 32 ustawy o związkach zawodowych obejmuje nie tylko wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy, ale także inne jednostronne, niekorzystne…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 655/00
Wygrał pozwany · 21 wrz 2001
Sprawa dotyczyła nauczycielki przeniesionej w stan nieczynny po likwidacji szkoły podstawowej. Powódka domagała się przywrócenia do pracy, twierdząc, że utworzenie w budynku po zlikwidowanej szkole kl…
Przywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 596/00
Wygrał pozwany · 21 wrz 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że w sprawie nie doszło do bezprawnego rozwiązania umowy o pracę przez dotychczasowego pracodawcę. Przedsiębiorstwo przejmujące część zakładu pracy s…
Wypowiedzenie / zwolnienieInneZwiązki zawodowe
SNI PKN 619/00
Wygrał pozwany · 11 wrz 2001
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu pracy, który został odwołany ze stanowiska i domagał się przywrócenia do pracy. Sądy ustaliły, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypo…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 624/00
Wygrał pozwany · 11 wrz 2001
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca nie miał obowiązku konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z zakładową organizacją związkową na podstawie art. 38 § 1 KP, ponieważ powód nie był członkiem zw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PKN 615/00
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 2001
Sprawa dotyczyła pracownika PKP, który został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP po tym, jak nie stawił się na wyznaczony dyżur, wszedł na teren zakładu pracy w stanie nietrzeźwości i mi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 571/00
Orzeczenie procesowe · 20 sie 2001
Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę długoletniemu pracownikowi banku, zatrudnionemu na stanowisku naczelnika wydziału kasowo-skarbcowego. Pracodawca wskazał jako przyczynę nienależyte wykonyw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 568/00
Częściowe uwzględnienie · 24 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu miasta zatrudnionego na czas nieokreślony, który był jednocześnie działaczem związkowym. Pracodawca najpierw wypowiedział mu umowę o pracę z powodu rzekomej likwidac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 562/00
Wygrał pozwany · 24 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika PZU SA zatrudnionego na stanowisku naczelnika wydziału odszkodowań, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.