I PKN 821/00

Orzeczenie procesowe
SN23 stycznia 2002·sentence
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył dwóch działaczy związkowych, którym pracodawca wypowiedział warunki pracy w związku z redukcją zatrudnienia i likwidacją stanowisk. Kluczowe było to, że powodowie byli członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej, a więc korzystali ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy. SN uznał, że w takiej sytuacji pracodawca nie mógł jednostronnie zmienić warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Nie wystarczało samo zawiadomienie ani próba doręczenia pisma do organizacji ponadzakładowej; niedopuszczalne było też przyjęcie fikcji doręczenia przez pozostawienie zwróconej przesyłki w aktach osobowych. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy błędnie powiązał sprawę z przepisami o zwolnieniach grupowych, podczas gdy należało stosować ochronę z art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Wyrok został uchylony, a sprawa wróciła do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy pracodawca mógł wypowiedzieć warunki pracy członkom zarządu zakładowej organizacji związkowej bez uprzedniej zgody tej organizacji
  • ·Czy wystarczyło samo zawiadomienie organizacji związkowej zamiast uzyskania zgody na zmianę warunków pracy
  • ·Czy można stosować analogię do fikcji doręczenia z art. 139 k.p.c. przy konsultacji lub uzyskiwaniu zgody związku zawodowego
  • ·Jaki związek mają przepisy o zwolnieniach grupowych z indywidualnym wypowiedzeniem zmieniającym wobec osób szczególnie chronionych
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie - nie rozciąga się ono na petitum i w ogóle nie obejmuje konkretyzacji przepisów tzw. ustawy o grupowych zwolnieniach, a poza tym jest napisana niesta- rannym językiem ), lecz mimo to musi być uwzględniona, gdyż jej podstawy są usprawiedliwione, a ściślej rzecz ujmując - ich zasadności nie można wykluczyć w 4 świetle niejasnych motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd drugiej instancji ustalił i ocenił bowiem, że dalsze zatrudnianie powodów na dotychczasowych stano- wiskach przestało być możliwe wskutek ich likwidacji i z tej przyczyny pracodawca dokonał wypowiedzeń zmieniających na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw. Sąd Okręgowy nie dostrzegł jednak, iż powołany przepis dotyczy zwolnień grupowych i z wyraźną niekonsekwencją stwierdził równocześnie, że wspomniane wypowiedzenia zmieniające „dla swej ważności wymagały przeprowadzenia konsultacji związkowej o której mowa w art. 38 k. p., przy czym po negatywnej odpowiedzi organizacji związ- kowej pozwany obowiązany był do zwrócenia się do organizacji ogólnokrajowej w której skład wchodziła organizacja związkowa”. Współdziałanie pracodawcy z pra- cowniczym przedstawicielstwem związkowym odbywa się jednak przy zwolnieniach grupowych na zasadach porozumienia (regulaminu) z art. 4 ustawy. Natomiast osobom wymienionym w art. 6 ust. 1 ustawy, a więc między innymi członkom zarządu zakładowej organizacji związkowej, do grona których należeli także powodowie, nie wolno w razie zwolnień indywidualnych dokonać nie tylko wy- powiedzenia, ale również wypowiedzenia zmieniającego. W tym zakresie zastoso- wanie ma zatem przepis art. 32 ust.2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach za- wodowych (jednolity tekst: Dz.U z 2001 r. Nr 79, poz. 854), który stanowi, że praco- dawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może jednostron- nie zmienić warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika będącego człon- kiem zarządu (lub komisji rewizyjnej) zakładowej organizacji związkowej w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu. Powołany przepis wyma- ga od pracodawcy uzyskania zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, któ- rego to wymagania nie można identyfikować ze złożeniem wniosku o udzielenie ta- kiej zgody, niezależnie od tego, czy wniosek rzeczywiście został adresatowi dorę- czony. Bezprzedmiotowe są więc wszelkie rozważania na temat dopuszczalności po- sługiwania się analogią z art. 139 § 3 k.p.c. i uznawania, że jeżeli pismo w sprawie wypowiedzenia (wypowiedzenia zmieniającego) pracodawca wysłał do ogólnokrajo- wej organizacji związkowej na adres podany przez przewodniczącego organizacji za- kładowej, po czym korespondencja wróciła z adnotacją o niepodjęciu przesyłki lub o zmianie siedziby przez adresata, to przesyłkę pozostawia się w aktach osobowych 5 pracownika ze skutkami doręczenia. Należy jednak lojalnie podkreślić, że wspomnia- nej analogii Sąd Okręgowy szukał dla zawiadomienia o zamiarze wypowiedzenia (wypowiedzenia zmieniającego), czyli w okolicznościach określonych w art. 38 § 3 k.p., a nie dla wniosku o wyrażenie zgody na dokonanie podobnego wypowiedzenia. Tymczasem w okolicznościach sprawy konieczna prima facie była zgoda organizacji związkowej i to organizacji zakładowej, a nie ogólnokrajowej. Co prawda, powód Le- chosław W. był członkiem zarządu organizacji ogólnokrajowej, lecz ochrona z tego tytułu ulegała pochłonięciu w zbiegu z ochroną należną z racji członkostwa w zarzą- dzie organizacji zakładowej. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji, przy czym o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 39319 w związku z art. 108 § 2 k.p.c. ========================================