Prawo pracy · Polska

Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — wynik częściowy (35 orzeczeń)

35 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2008–2014

Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.

Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.

Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.

  • Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
  • Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
  • Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę

Struktura orzeczeń

23
Sąd Najwyższy
6
Sąd Rejonowy
5
Sąd Okręgowy
1
Sąd Apelacyjny

Orzeczenia(35)

SNI PK 116/05
Częściowe uwzględnienie
· 24 sty 2006
Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania po prawomocnym wyroku przywracającym powódkę do pracy. Pracodawca złożył skargę o wznowienie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 kwietnia 200…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 389/04
Częściowe uwzględnienie
· 19 lip 2005
Sprawa dotyczyła pracownika szczególnie chronionego jako członka komisji zakładowej związku zawodowego, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem bez wymaganej zgody organizacji zw…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNIII PK 38/05
Częściowe uwzględnienie
· 11 maj 2005
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę pracownika Kuratorium Oświaty przywróconego do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę. Spór dotyczył zarówno skuteczności ochrony związkowej powoda, jak i wysokości wynagr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNIII PK 77/04
Częściowe uwzględnienie
· 23 lut 2005
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę pracownika przywróconego do pracy po rozwiązaniu z nim umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 k.p. Uznał, że pracodawca nie wykazał skutecznie dalszej niezdolnoś…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNI PKN 685/01
Częściowe uwzględnienie
· 2 paź 2002
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wypłatę premii regulaminowej za kilka miesięcy 1998 r. oraz za cały 1999 i 2000 r. Pracodawca nie wypłacał premii, powołując się na złą sytuację finansową spół…
WynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNIII PZP 13/02
Częściowe uwzględnienie
· 5 lip 2002
Orzeczenie dotyczyło dwóch zagadnień. Po pierwsze, Sąd Najwyższy przesądził, że z art. 462 KPC wynika legitymacja procesowa związku zawodowego tylko wtedy, gdy działa on jako zakładowa lub międzyzakła…
Związki zawodoweInne
SNI PKN 568/00
Częściowe uwzględnienie
· 24 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika urzędu miasta zatrudnionego na czas nieokreślony, który był jednocześnie działaczem związkowym. Pracodawca najpierw wypowiedział mu umowę o pracę z powodu rzekomej likwidac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 252/00
Częściowe uwzględnienie
· 14 lut 2001
Sprawa dotyczyła pracownika objętego szczególną ochroną związkową, który został zwolniony po tym, jak przebywał na terenie zakładu pracy pod wpływem alkoholu. Pracodawca nie uzyskał wymaganej zgody za…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 295/99
Częściowe uwzględnienie
· 15 paź 1999
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników Politechniki W., pełniących funkcje związkowe i korzystających ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy. Po reorganizacji zakładu otrzymali wypowiedzenia zmie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 182/99
Częściowe uwzględnienie
· 26 sie 1999
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony jako dyrektor oddziału spółki CPN, któremu nie przedłużono pełnomocnictwa do zarządzania oddziałem, a następnie wypowiedziano umowę o pra…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 588/98
Częściowe uwzględnienie
· 23 lut 1999
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę, wskazując jako przyczynę odmowę objęcia innego stanowiska. Sąd Apelacyjny uznał wypowiedzen…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 502/98
Częściowe uwzględnienie
· 9 gru 1998
Sprawa dotyczyła pracownicy banku zatrudnionej na czas nieokreślony, której pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy w związku z reorganizacją. Powódka była objęta szczególną ochroną związkową ja…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 106/98
Częściowe uwzględnienie
· 13 maj 1998
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako magazynier, który jednocześnie pełnił funkcję związkową i został zwolniony dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP za wykonywanie pracy po spożyciu alkoho…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 176/97
Częściowe uwzględnienie
· 23 maj 1997
Sprawa dotyczyła pracownika Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji, który po wcześniejszym przywróceniu do pracy został ponownie zwolniony z powodu likwidacji stanowiska w ramach reorganizacji. Sąd I i…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PKN 20/96
Częściowe uwzględnienie
· 20 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy zatrudnionej dodatkowo w pogotowiu ratunkowym. Prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy

Najczęstsze pytania

Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.

Inne kategorie prawa pracy