Prawo pracy · Polska
Związki zawodowe i zbiorowe prawo pracy — pracodawca wygrał (178 orzeczeń)
178 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2012–2026
Zbiorowe prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcą a reprezentacją pracowniczą — związkami zawodowymi, radami pracowników i innymi organami przedstawicielskimi. Obejmuje prawo do tworzenia związków, negocjowanie układów zbiorowych, uprawnienia informacyjno-konsultacyjne oraz prawo do strajku.
Kluczowe spory dotyczą: ochrony działaczy związkowych przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy (pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu związku), naruszenia obowiązków konsultacyjnych przed zwolnieniami grupowymi, odmowy zawarcia lub wypowiedzenia układu zbiorowego, a także delegowania i udostępniania pomieszczeń związkom zawodowym.
Działaczom związkowym objętym ochroną przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem — jej naruszenie skutkuje przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem, niezależnie od zasadności przyczyny merytorycznej. Liczba chronionych działaczy zależy od liczebności związku i jest określona w ustawie o związkach zawodowych.
- Konsultacja związkowa przy wypowiedzeniu indywidualnym: 5 dni roboczych
- Ochrona działacza: zgoda zarządu związku lub sądu pracy
- Układ zbiorowy: obowiązuje cały zakład, nadrzędny nad umową o pracę
Struktura orzeczeń
146
Sąd Najwyższy
15
Sąd Okręgowy
14
Sąd Rejonowy
3
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(178)
SNI PK 135/09
Wygrał pozwany · 6 sty 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia organizacji związkowej o przekazanie przez pracodawcę środków na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Powódka twierdziła, że po jej powstaniu pracodawca powinien był uwz…
Związki zawodoweInne
SNII PK 44/09
Wygrał pozwany · 2 wrz 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia J.B. oraz związku zawodowego przeciwko Politechnice W. o wynagrodzenie za gotowość do pracy po wygaśnięciu stosunku pracy nauczyciela akademickiego. Sąd Najwyższy oddalił s…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 14/09
Wygrał pozwany · 16 lip 2009
Sprawa dotyczyła mianowanego asystenta naukowo-dydaktycznego Politechniki W., który został przywrócony do pracy po wcześniejszym wygaśnięciu stosunku pracy wskutek orzeczenia dyscyplinarnego, a następ…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNII PZ 5/09
Wygrał pozwany · 2 lip 2009
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organizacji związkowej na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Kluczową kwestią było ustalenie, czy podmiot występujący…
Związki zawodoweWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNII PK 64/08
Wygrał pozwany · 4 lut 2009
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Powódka była zatrudniona jako członek zarządu spółki na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Po odwołaniu jej…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowe
SNI PK 98/08
Wygrał pozwany · 15 gru 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia zakładowej organizacji związkowej NSZZ „Solidarność” przeciwko pracodawcy o przekazanie środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Sądy niższych instancji uznały, ż…
Związki zawodoweInne
SNI PK 2/08
Wygrał pozwany · 9 lip 2008
Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i pełnił funkcję związkową. Pracodawca wypowiedział mu umowę, wskazując jako przyczynę rażące naruszenie zasad współżycia społeczn…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PZP 12/07
Wygrał pozwany · 22 lut 2008
Orzeczenie dotyczy wykładni układu zbiorowego pracy i granic jej stosowania. Sąd wskazał, że tzw. wykładnia autentyczna, nawet jeśli pochodzi od stron układu, nie może prowadzić do zmiany jego norm. U…
Związki zawodoweWynagrodzenieInne
SNI PK 82/07
Wygrał pozwany · 3 sie 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną lekarza zatrudnionego w szpitalu, który domagał się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy. Powód był działaczem związkowym objętym ochroną z art. 32 ustaw…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 309/06
Wygrał pozwany · 29 maj 2007
Sprawa dotyczyła roszczenia o wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy po wadliwym wygaśnięciu stosunku pracy nauczyciela akademickiego J.B. Powód, działający przez ogólnokrajowy związek zawodowy…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PZP 4/07
Wygrał pozwany · 5 kwi 2007
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia majątkowego przez pracownika samorządowego upoważnionego do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu wójta, rozwiąza…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 211/06
Wygrał pozwany · 27 lut 2007
Powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i jako członek zarządu zakładowej organizacji związkowej korzystał z ochrony z art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Pracodawca w…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieZwiązki zawodowe
SNI PK 235/06
Wygrał pozwany · 15 sty 2007
Sprawa dotyczyła pielęgniarek i położnych zatrudnionych w Szpitalu Rejonowym w O., którym pracodawca wypowiedział warunki płacy w części obejmującej podwyżkę wynikającą z tzw. „ustawy 203”. Powodowie …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 51/06
Wygrał pozwany · 21 lis 2006
Sprawa dotyczyła odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.). Powódka była zatrudniona na czas nieokreślony jako księgowa/główna księgowa. Przed zwol…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PK 75/06
Wygrał pozwany · 15 wrz 2006
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracowników, uznając, że doszło do przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę w rozumieniu art. 231 k.p. Przejęcie nie wymagało jednorazowej czynności p…
InneZwiązki zawodowe
SNII PK 245/05
Wygrał pozwany · 19 kwi 2006
Sprawa dotyczyła naruszenia dóbr osobistych pracowników i działaczy związkowych przez uczelnię, która rozesłała pismo informujące o rzekomej utracie przez nich funkcji w komisji zakładowej związku zaw…
Związki zawodoweDyskryminacjaInne
SNIII PK 12/06
Wygrał pozwany · 6 kwi 2006
Sprawa dotyczyła przewodniczącego organizacji związkowej, który był pracownikiem szczególnie chronionym na podstawie art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę bez…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNII PK 249/05
Wygrał pozwany · 29 mar 2006
Sprawa dotyczyła mianowanej nauczycielki akademickiej zatrudnionej na Politechnice W., której wypowiedziano stosunek pracy z powodu trudnej sytuacji finansowej Wydziału Chemicznego oraz oceny jej doro…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 104/05
Wygrał pozwany · 13 gru 2005
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony na stanowisku głównego księgowego, który był jednocześnie członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej. Pracodawca zlikwidował dzi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNII PK 63/05
Wygrał pozwany · 6 paź 2005
Sprawa dotyczyła odszkodowań dla pracowników zwolnionych w ramach zwolnień grupowych po połączeniu dwóch towarzystw emerytalnych. Pracodawca najpierw zawiadomił urząd pracy o planowanych zwolnieniach,…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
Najczęstsze pytania
Ile osób potrzeba, żeby założyć związek zawodowy?
Do założenia zakładowej organizacji związkowej potrzeba co najmniej 10 osób — pracowników lub innych osób wykonujących pracę zarobkową. Związek rejestruje się w sądzie rejestrowym (KRS), a po rejestracji nabywa osobowość prawną.
Czy pracodawca może zwolnić działacza związkowego?
Co do zasady nie, bez uprzedniej zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Jeśli zarząd odmówi zgody, pracodawca może zwrócić się do sądu pracy o wydanie zastępczego zezwolenia — co jest jednak trudne. Ochrona przysługuje określonej liczbie wskazanych działaczy.
Czym jest układ zbiorowy pracy?
Układ zbiorowy pracy (UZP) to porozumienie zbiorowe zawarte między pracodawcą (lub organizacją pracodawców) a związkiem zawodowym, regulujące warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy. Postanowienia UZP korzystniejsze niż ustawa wchodzą do treści umów o pracę automatycznie.
Co to jest porozumienie o zawieszeniu stosowania przepisów prawa pracy?
W sytuacji finansowych trudności pracodawcy strony mogą zawrzeć porozumienie zawieszające na czas określony (max. 3 lata) stosowanie przepisów zakładowych lub układowych w zakresie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub reprezentacją pracowników.
Czy pracodawca musi konsultować wypowiedzenia ze związkami zawodowymi?
Tak. Przed wypowiedzeniem umowy na czas nieokreślony pracodawca musi pisemnie poinformować reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia, podając przyczynę. Związek ma 5 dni roboczych na zgłoszenie zastrzeżeń. Pominięcie tej procedury uzasadnia odwołanie pracownika.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk jest legalny, gdy spełnia wymogi ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych: musi go poprzedzać spór zbiorowy (faza rokowań i mediacji), musi być ogłoszony przez związek zawodowy z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem i przy zachowaniu minimalnych usług niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia.