Prawo pracy · Polska

Wypowiedzenie i zwolnienie z pracy — Sąd Najwyższy (2859 orzeczeń)

2859 orzeczeńPracownik wygrał: 17.3%2010–2014

Wypowiedzenie umowy o pracę to jeden z najczęstszych powodów sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia — ale w każdym przypadku musi spełnić określone wymogi formalne i podać uzasadnioną przyczynę.

Najczęstsze naruszenia popełniane przez pracodawców to: brak pisemnej formy wypowiedzenia, niepodanie przyczyny lub sformułowanie jej w sposób zbyt ogólny, niezachowanie ustawowych okresów wypowiedzenia, pominięcie konsultacji ze związkami zawodowymi oraz naruszenie szczególnej ochrony przed zwolnieniem (np. w okresie ciąży, choroby lub urlopu).

Pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę niezgodnie z prawem, może wnieść odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Sąd może orzec przywrócenie do pracy lub zasądzić odszkodowanie — zazwyczaj w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń, a w przypadku osób szczególnie chronionych nawet wyższe.

  • Umowy na czas nieokreślony: obligatoryjna przyczyna i ochrona związkowa
  • Zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 k.p.: ciężkie naruszenie obowiązków, utrata uprawnień, przestępstwo
  • Zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika: ustawa o zwolnieniach grupowych

Wyniki orzeczeń

1458
Wygrał pozwany
674
Orzeczenie procesowe
496
Wygrał powód
229
Częściowe uwzględnienie
2
Nieznany

Orzeczenia(2859)

SNI PRN 23/94
Wygrał pozwany
· 20 maj 1994
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o odprawę pieniężną dochodzoną przez byłą mianowaną pracownicę Urzędu Miejskiego w Ł., której stosunek pracy rozwiązano za porozumieniem stron w związku z reorganizacją …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 22/94
Wygrał powód
· 20 maj 1994
Sprawa dotyczyła prawa do odprawy pieniężnej po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powód, były mianowany pracownik samorządowy, domagał się odprawy po rozwiązaniu umowy z…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 21/94
Orzeczenie procesowe
· 13 maj 1994
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę pracownika zwolnionego dyscyplinarnie na podstawie art. 52 k.p., który wniósł pozew o przywrócenie do pracy po upływie 14-dniowego terminu z art. 264 § 2 k.p. Sądy niższ…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PZP 21/94
Orzeczenie procesowe
· 10 maj 1994
Orzeczenie dotyczyło dopuszczalności pełnomocnictwa procesowego w sprawie cywilnej na podstawie art. 87 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że zlecenie prowadzenia jednej, konkretnej sprawy sądowej nie tw…
InneWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PZP 52/93
Wygrał powód
· 28 kwi 1994
Orzeczenie dotyczy dopuszczalności wypowiedzenia zmieniającego, którym pracodawca chciał zmienić rodzaj umowy o pracę z umowy na czas nieokreślony na umowę terminową. Sąd wskazał, że art. 42 k.p. pozw…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNIII PO 4/94
Orzeczenie procesowe
· 21 kwi 1994
Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego o to, kto ma rozpoznać odwołanie Radosława D. od wypowiedzenia stosunku pracy w Regionalnej Izbie Obrachunkowej w O. Sąd Najwyższy ustalił, że choć początkowo za…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 17/94
Wygrał pozwany
· 20 kwi 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że dyrektor przedsiębiorstwa państwowego odwołany na podstawie art. 37a ust. 1 pkt 3 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych nie nabywa prawa do odprawy pieniężnej z art. 8…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 19/94
Częściowe uwzględnienie
· 20 kwi 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wojewoda odwołany przez Prezesa Rady Ministrów jest pracownikiem w rozumieniu prawa pracy, a jego zatrudnienie ma charakter stosunku pracy na podstawie powołania. Odwoła…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 14/94
Wygrał powód
· 15 kwi 1994
Sąd Najwyższy uznał za nieważną klauzulę w umowie o pracę, która upoważniała zarówno pracodawcę, jak i pracownika do rozwiązania stosunku pracy w dowolnym czasie, ze skutkiem natychmiastowym i bez pod…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PZP 11/94
Wygrał pozwany
· 12 kwi 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące art. 108 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu po nowelizacji z 28 lutego 1992 r. Spór dotyczył tego, czy przepis ten odnosi się do każde…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 10/94
Wygrał powód
· 30 mar 1994
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik urzędu państwowego nabywa prawo do odprawy emerytalnej także wtedy, gdy wniosek o emeryturę złożył już po ustaniu stosunku pracy, ale w czasie nieprzerwanego pobieran…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 8/94
Częściowe uwzględnienie
· 30 mar 1994
Sprawa dotyczyła ciężarnej pracownicy zatrudnionej w sklepie warzywno-owocowym należącym do osoby fizycznej. Sąd Rejonowy przywrócił ją do pracy i zasądził wynagrodzenie, uznając, że umowa na czas okr…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 9/94
Orzeczenie procesowe
· 30 mar 1994
Sprawa dotyczyła pracownicy banku, która twierdziła, że bank bezprawnie naruszył jej dobre imię, zarzucając jej fałszerstwo dokumentu i rozwiązując z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu rzeko…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNIII PO 3/94
Wygrał powód
· 29 mar 1994
Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego o właściwość sądu w roszczeniu Kazimierza W. o odszkodowanie za nieprawidłowe rozwiązanie umowy o pracę. Powód był dyrektorem Miejskiego Zespołu Ekonomiczno-Admi…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 6/94
Orzeczenie procesowe
· 16 mar 1994
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie powołania na stanowisku komendanta Straży Miejskiej, który był jednocześnie członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej. Został odwołany …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 7/94
Orzeczenie procesowe
· 16 mar 1994
Sprawa dotyczyła czterech pracownic domów towarowych, które po wypowiedzeniu zmieniającym odmówiły przyjęcia nowych warunków pracy polegających na skróceniu dziennego czasu pracy z 7 do 6 godzin i pro…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PZP 2/94
Wygrał powód
· 22 lut 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że art. 12 ustawy z 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach z przyczyn dotyczących zakładu pracy tworzy po stronie pracownika roszczenie o ponowne nawiązanie stosunku pracy, jeże…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 1/94
Orzeczenie procesowe
· 22 lut 1994
Sprawa dotyczyła skutków śmierci pracodawcy będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i zatrudniającego pracownika na podstawie umowy o pracę. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy prawa p…
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 5/94
Orzeczenie procesowe
· 22 lut 1994
Sprawa dotyczyła prawa pracownicy do odprawy pieniężnej po likwidacji zakładu pracy na podstawie ustawy z 28 grudnia 1989 r. Powódka została zatrudniona w nowej jednostce, która przejęła część mienia …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne

Najczęstsze pytania

Ile wynosi okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy stażu poniżej 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat, 3 miesiące przy stażu powyżej 3 lat. Strony mogą wydłużyć ten okres w umowie lub układzie zbiorowym.
Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony?
Tak. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna zbyt ogólna lub nieprawdziwa stanowi podstawę odwołania do sądu pracy.
W jakim terminie można odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy?
Odwołanie od wypowiedzenia należy złożyć w sądzie pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma z wypowiedzeniem. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa, choć sąd może go przywrócić z ważnych przyczyn.
Co może zasądzić sąd pracy w razie nieuzasadnionego zwolnienia?
Sąd może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach wraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy (max. 2 miesiące, a przy szczególnej ochronie — za cały okres) albo odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.)?
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne w trzech przypadkach: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. nieusprawiedliwiona nieobecność, kradzież), utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy, popełnienie przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie. Pracodawca ma na to 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o przyczynie.
Kto jest szczególnie chroniony przed zwolnieniem?
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje m.in.: pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim, pracownikom na urlopie (wypoczynkowym, bezpłatnym), chronionym działaczom związkowym, pracownikom w wieku przedemerytalnym (4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego), pracownikom na zwolnieniu lekarskim.
Jak obliczyć odszkodowanie przy zwolnieniach grupowych?
Przy zwolnieniach grupowych (ustawa z 13.03.2003 r.) pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna: 1 miesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, 2 miesięczne wynagrodzenia przy stażu 2–8 lat, 3 miesięczne wynagrodzenia przy stażu powyżej 8 lat. Odprawa nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Inne kategorie prawa pracy