I PZP 26/94

postanowienie umowy byłoby z mocy prawa nieważne (art. 18 § 2 k.p.). Art. 33 k.p. chroni bowiem przed rozwiązaniem w drodze wypowiedzenia umowę o pracę zawartą na okres do 6 miesięcy, natomiast zezwala na zamieszczenie klauzuli o możliwości wypowiedzenia tylko w umowach zawartych na czas dłuższy niż 6 miesięcy. Jest to wyjątek od zasady przyjętej w art. 30 § 1 pkt 4 k.p., że umowa o pracę zawarta na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta. Wątpliwość Sądu Wojewódzkiego sprowadza się do tego, czy po zawarciu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, dopuszczalne jest późniejsze umowne wprowadzenie klauzuli, o której mowa w art. 33 k.p. Przepis ten stanowi, że przy zawieraniu takiej umowy można przewidzieć dopuszczalność jej wypowiedzenia. W konstrukcji tego przepisu wydaje się, że słowo "zawieranie" odnosi się do określenia rodzaju umowy, nie określa natomiast daty dopuszczalności wprowadzenia klauzuli o wypowiedzeniu. "Zawieranie" umowy o pracę wskazywałoby raczej na powtarzalność tej czynności, w odróżnieniu od słowa "zawarcie", które określa czynność jednorazową. Brzmienie art. 33 k.p. "przy zawieraniu umowy [ ...] strony mogą przewidzieć" klauzulę o dopuszczalności wypowiedzenia tej umowy nie oznacza więc, że został określony jedyny termin do wprowadzenia dopuszczalności takiej klauzuli w momencie zawierania umowy, ale wskazuje, że ustawodawca w ogóle dopuścił możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę na czas określony pod warunkiem, że została zawarta na czas dłuższy niż 6 miesięcy. Przekonuje o tym również to, że o możliwości wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony decyduje wola stron, prawo do wypowiedzenia tej umowy wynika bowiem z umowy stron a nie z ustawy, jak to przewiduje np. art. 32 § 1 k.p. Konsekwencją tego jest, że zgodnie z zasadą swobody kontraktowej, strony mogą modyfikować treść umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, także w formie aneksu do wcześniej już zawartej umowy. Skuteczność takiego porozumienia nie zależy bowiem od tego, kiedy zostało ono zawarte. Takiej zależności nie uzasadnia również ratio legis art. 33 k.p., który chroni przed wypowiedzeniem jedynie umowy o pracę zawarte na okres do 6 miesięcy. Słusznie podniósł Sąd Wojewódzki, że zbyt daleko idący byłby wniosek, że art. 33 k.p. nie pozwala na wprowadzenie do umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, klauzuli o dopuszczalności wypowiedzenia tej umowy w drodze porozumienia stron. Stanowiłoby to istotne ograniczenie woli stron w zakresie umownego modyfikowania treści umowy o pracę, jeżeli zważy się, że zakaz taki wprost nie wynika z omawianego przepisu art. 33 k.p. Jeżeli strony mogą w każdym czasie trwania umowy o pracę na czas określony rozwiązać ją na mocy porozumienia stron, to także przy zachowaniu wynikającego z art. 33 k.p. warunku dopuszczalności wypowiedzenia umowy, jakim jest zawarcie jej na okres dłuższy niż 6 miesięcy, mają prawo do zawarcia w tym zakresie odrębnego porozumienia w formie aneksu do zawartej już umowy o pracę. Z tych względów, Sąd Najwyższy uznał, że z woli obu stron można wprowadzić do umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, klauzulę o możliwości wcześniejszego jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Kierując się wyżej przytoczonymi przesłankami, Sąd Najwyższy sformułował pogląd, który został ujęty w sentencji uchwały. ========================================