Prawo pracy · Polska
Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)
2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014
Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.
Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.
- Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
- Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
- Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł
Wyniki orzeczeń
1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany
Orzeczenia(2249)
SNI PKN 55/98
Wygrał pozwany · 22 kwi 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy zasądzenie na rzecz pracowników odszkodowania oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Spór dotyczył pracowników zatrudnionych przy budowie…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 62/98
Wygrał pozwany · 22 kwi 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika Zakładu Energetycznego o nagrodę jubileuszową za 45 lat pracy. Powód twierdził, że mimo braku pełnego stażu w chwili rozwiązania stosunku pracy powinien o…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 65/98
Wygrał powód · 22 kwi 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że pracownik zatrudniony za granicą na podstawie umowy o pracę ma prawo do wynagrodzenia za czas gotowości do pracy na podstawie art. 81 KP. W s…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 508/97
Częściowe uwzględnienie · 9 kwi 1998
Sprawa dotyczyła byłego pracownika, który dochodził m.in. odprawy emerytalnej, odszkodowania oraz nagrody z zysku. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną tylko w części dotyczącej odsetek od odprawy e…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 36/98
Częściowe uwzględnienie · 9 kwi 1998
Sprawa dotyczyła byłego pracownika Huty „K.”, który po rozwiązaniu umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 KP domagał się ponownego zatrudnienia albo odszkodowania. Sąd Najwyższy uznał, że wewnętrzne z…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 24/98
Wygrał pozwany · 8 kwi 1998
Sprawa dotyczyła kierowcy zatrudnionego w międzynarodowym transporcie samochodowym, który po rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron domagał się wyrównania należności za podróże służbowe zagr…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 29/98
Wygrał pozwany · 8 kwi 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wyrównanie wynagrodzenia za okres od września 1992 r. do sierpnia 1995 r. Powódka twierdziła, że jej płaca została pierwotnie ustalona w umowie o pracę w oparc…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 23/98
Wygrał pozwany · 8 kwi 1998
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej jako specjalistka ds. sprzedaży, która podpisała deklarację o odpowiedzialności za powierzone mienie oraz wręczyła pracodawcy weksel in blanco. Pracodawca wype…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 31/98
Wygrał pozwany · 8 kwi 1998
Sprawa dotyczyła urzędnika państwowego zatrudnionego w urzędzie kontroli skarbowej, który został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych w związku z postępowaniem dyscyplinarnym. Po upływie trzec…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 39/98
Częściowe uwzględnienie · 8 kwi 1998
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę pracownika samorządowego, który dochodził odprawy rentowej oraz nagrody z zakładowego funduszu nagród. SN uznał, że odprawa rentowa była należna, ponieważ istniał funkcj…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 90/98
Wygrał pozwany · 7 kwi 1998
Sprawa dotyczyła grupy prokuratorów, którzy domagali się wyrównania wynagrodzeń za 1994 r., różnicy w nagrodzie z zakładowego funduszu nagród oraz w jednym przypadku także nagrody jubileuszowej. Twier…
WynagrodzenieInne
SNII UKN 596/97
Wygrał pozwany · 3 kwi 1998
Sprawa dotyczyła sporu o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Przedsiębiorca domagał się zwrotu części składek, twierdząc, że podstawę powinno stanowić wynagrodzenie pomnie…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 548/97
Wygrał powód · 2 kwi 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego przedsiębiorstwa i utrzymał zasądzenie na rzecz powoda odprawy pieniężnej. Powód był zatrudniony jako zarządca komisaryczny przedsiębiorstwa państwowego, a nast…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 9/98
Wygrał pozwany · 2 kwi 1998
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego wiceprezesa zarządu spółki o odprawę z umowy o pracę. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda. Uznał, że art. 18 § 2 KP nie służy do porównywania, co jest dla pracownika …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 11/98
Wygrał pozwany · 2 kwi 1998
Powódka domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy z klasztorem w latach 1990–1996 oraz zapłaty wynagrodzenia. Twierdziła, że łączyła ją z pozwanym ustna umowa o pracę. Sądy obu instancji ustalił…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 563/97
Częściowe uwzględnienie · 26 mar 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia pracodawcy o zwrot kwot wypłaconych pozwanej, która była główną księgową przedsiębiorstwa państwowego, a następnie została wyznaczona zarządcą komisarycznym. Sąd Najwyższy …
WynagrodzenieInne
SNI PKN 562/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego członka zarządu spółki o premię z zysku za okres od 1 maja 1993 r. do 31 grudnia 1994 r. Powód twierdził, że premia mu przysługuje, ponieważ przedsiębiorstwo osiągnę…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 557/97
Częściowe uwzględnienie · 19 mar 1998
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację w sprawie o zapłatę wniesionej przez pracodawcę przeciwko byłemu prezesowi zarządu spółdzielni. Spór dotyczył kilku kwot: bezprawnie pobranej zaliczki na przyszłe wynag…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 436/97
Orzeczenie procesowe · 18 mar 1998
Sprawa dotyczyła dochodzenia przez spółdzielnię zapłaty z weksla in blanco wystawionego przez pracownicę sklepu i poręczonego przez dwie osoby. Weksel miał zabezpieczać ewentualny niedobór w powierzon…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 22/98
Wygrał pozwany · 18 mar 1998
Sprawa dotyczyła powództwa o przywrócenie do pracy i zasądzenie wynagrodzenia, zakończonego wyrokiem zaocznym na korzyść pracownika. Pozwana spółka nie odbierała korespondencji sądowej i po upływie te…
Przywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.