Prawo pracy · Polska

Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)

2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014

Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.

Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.

Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.

  • Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
  • Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
  • Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł

Wyniki orzeczeń

1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany

Orzeczenia(2249)

SNII UKN 92/98
Wygrał pozwany
· 2 cze 1998
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP od dochodów uzyskiwanych przez pracowników PZU, którzy jednocześnie prowadzili działalność gospodar…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 77/98
Wygrał pozwany
· 28 maj 1998
Sprawa dotyczyła wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy (racjonalizatorski) zgłoszony przez pracownika przedsiębiorstwa energetyki cieplnej. Powód domagał się wyższego wynagrodzenia oraz odse…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 152/98
Wygrał powód
· 28 maj 1998
Sprawa dotyczyła pracownicy zwolnionej dyscyplinarnie na podstawie art. 52 KP, która domagała się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sądy obu instancji uznały, że pr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenie
SNI PKN 138/98
Orzeczenie procesowe
· 28 maj 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika Huty o wynagrodzenie za zastosowanie dwóch projektów racjonalizatorskich z zakresu poprawy bezpieczeństwa drogowego. Sąd pierwszej instancji zasądził na j…
InneWynagrodzenie
SNI PKN 158/98
Orzeczenie procesowe
· 28 maj 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych po likwidacji prywatnych s…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 143/98
Częściowe uwzględnienie
· 20 maj 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia kierowcy-mechanika przewozów międzynarodowych o zapłatę wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Powód był zatrudniony na umowę o pracę i otrzymywał wynagrodzenie ryczałtowe o…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 126/98
Wygrał pozwany
· 20 maj 1998
Sprawa dotyczyła byłego członka zarządu spółki, z którym zawarto umowę o pracę na czas trwania kadencji zarządu. Po odwołaniu go z funkcji pracodawca wypowiedział umowę, a powód nie zaskarżył wypowied…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 137/98
Wygrał pozwany
· 20 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Strony zawarły ugodę rozwiązującą umowę o pracę z odrocz…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 117/98
Wygrał powód
· 14 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i utrzymał zasądzenie na rzecz syndyka masy upadłości kwoty na pokrycie niezaspokojonych roszczeń pracowniczych upadłego p…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 110/98
Wygrał powód
· 14 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie korzystne dla pracownika. Spór dotyczył dwóch kwestii: zwrotu kosztów czterotygodniowego kursu językowego w Anglii oraz zasad…
WynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 111/98
Wygrał pozwany
· 14 maj 1998
Sąd Najwyższy odrzucił kasację pracownika, uznając ją za niedopuszczalną. Spór dotyczył ustalenia, czy powód korzystał z urlopu wypoczynkowego w 1994 r. oraz zasądzenia ekwiwalentu za niewykorzystany …
WynagrodzenieInne
SNI PKN 113/98
Wygrał pozwany
· 14 maj 1998
Sprawa dotyczyła byłego dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, który został odwołany ze stanowiska po tym, jak pełnił jednocześnie funkcję w zarządzie spółki prawa handlowego, co naruszało zakaz wyni…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 122/98
Wygrał powód
· 14 maj 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz za pracę w niedziele i święta wykonywaną podczas zatrudnienia na kontrakcie w Niemczech. Sąd Najwyższy od…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII UKN 40/98
Wygrał pozwany
· 12 maj 1998
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez spółkę z o.o. nienależnie wypłaconych zasiłków chorobowych, ponieważ do podstawy ich wymiaru zaliczono premię przyznaną członkom dyrekcji spółki. Sąd Najwyższy …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 73/98
Wygrał pozwany
· 7 maj 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wyrównanie wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków (brygadzistowskiego, funkcyjnego i za pracę w warunkach szkodliwych). Powódka twierdziła, że pracodawca zan…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 71/98
Wygrał pozwany
· 7 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, uznając za prawidłowe ustalenia, że w okresie od 1 września 1994 r. do 28 lutego 1995 r. nie łączył jej z pozwaną spółką stosunek pracy. Powódka wykonywała wpraw…
InneWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PKN 88/98
Częściowe uwzględnienie
· 7 maj 1998
Sprawa dotyczyła roszczeń komornika sądowego o zapłatę zaległego wynagrodzenia prowizyjnego, odsetek oraz wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Sąd Najwyższy uznał kasację powoda za zasadną w części do…
WynagrodzenieInne
SNI PKN 60/98
Wygrał pozwany
· 7 maj 1998
Powódka, lekarka zatrudniona w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, twierdziła, że dokument sporządzony na druku „umowa o pracę” z datą 1 czerwca 1992 r. stanowił nową umowę albo skuteczną zmianę w…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 59/98
Wygrał pozwany
· 22 kwi 1998
Sprawa dotyczyła dwóch członków zarządu spółdzielni inwalidów, którzy po odwołaniu z funkcji zostali wypowiedzeni, a następnie wykluczeni ze spółdzielni. Spór obejmował m.in. uchylenie uchwał organów …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PKN 58/98
Wygrał pozwany
· 22 kwi 1998
Sprawa dotyczyła odwołania Tomasza T. ze stanowiska zastępcy dyrektora szpitala przez Lekarza Wojewódzkiego, mimo że po zmianie podporządkowania szpitala kompetencje tego organu były wątpliwe. Sąd Naj…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne

Najczęstsze pytania

Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.

Inne kategorie prawa pracy