Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 484/97
Wygrał pozwany · 28 sty 1998
Powódka, ekspedientka w sklepie mięsnym, została napadnięta i skrępowana przez sprawcę rabunku, który ukradł utarg. Zdarzenie uznano za wypadek przy pracy, a powódka otrzymała świadczenie z ZUS oraz l…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 483/97
Wygrał powód · 28 sty 1998
Sąd Najwyższy uznał, że zdarzenie z 9 listopada 1992 r., w którym pracownik kopalni potknął się i upadł podczas ucieczki z miejsca pracy wywołanej obiektywnie nieuzasadnionym przestrachem, stanowiło w…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 469/97
Wygrał pozwany · 27 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojskowego. Wnioskodawca domagał się uznania, że jego obecne inwalidztwo pozostaje w związku z urazem doznanym podczas służby wojskowej w 1959 …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 475/97
Wygrał pozwany · 27 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o emeryturę górniczą. Wnioskodawca domagał się zaliczenia pracy wykonywanej w Fabryce Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego „F.” SA jako pracy górniczej, twierdząc, ż…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 477/97
Wygrał pozwany · 27 sty 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Henryce Ł. prawa do renty inwalidzkiej. Wnioskodawczyni była wcześniej zatrudniona, następnie prowadziła działalność gospodarczą, a jej inwalidztwo zostało zaliczone…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 471/97
Orzeczenie procesowe · 27 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji, które umorzyły sprawę po cofnięciu pozwu i zrzeczeniu się roszczenia przez powódkę. Sprawa dotyczyła żądania ustalenia lub sprostowania tr…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 458/97
Wygrał pozwany · 22 sty 1998
Sprawa dotyczyła byłej pracownicy zakładów państwowych, u której w związku z wieloletnią pracą stwierdzono chorobę zawodową (rtęcicę) i której wcześniej prawomocnie zasądzono rentę uzupełniającą. Powó…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 462/97
Orzeczenie procesowe · 22 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy. Pracownik po zakończeniu pracy udał się na parking przy kopalni, aby odjechać własnym samochodem do domu. W tra…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 467/97
Orzeczenie procesowe · 22 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej osoby prowadzącej działalność gospodarczą na własny rachunek, a nie pracownika. Sąd pierwszej instancji, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że wnio…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 461/97
Wygrał pozwany · 22 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację Rzecznika Praw Obywatelskich i utrzymał odmowę przyznania Halinie B. renty rodzinnej po byłym mężu. Uznał, że rozwiedziona małżonka może nabyć takie prawo tylko wtedy, gd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 450/97
Wygrał pozwany · 20 sty 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę wyrównawczą po wypadku przy pracy (zawał serca uznany za wypadek przy pracy) przeciwko byłemu pracodawcy. Powód twierdził, że po 1 października 1994 r. utracił możl…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 457/97
Wygrał pozwany · 20 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów dla pracowników zwalnianych z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wnioskodawczyni twierdziła, że spełnia warunki, ponieważ jej …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 454/97
Orzeczenie procesowe · 20 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej Waldemarowi R. prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu osobistej opieki nad ciężko niepełnosprawnym synem. Spór dotyczył …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 453/97
Orzeczenie procesowe · 20 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację za zasadną. Spór dotyczył prawa Stanisława R. do renty inwalidy wojennego/kombatanckiej z …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 444/97
Wygrał powód · 20 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa Wiktora K. do renty inwalidy wojennego. Wnioskodawca służył w armii niemieckiej podczas II wojny światowej i w 1949 r. stwierdzono u niego 42% utraty zdolności zarobkowej. Otrzy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 477/97
Orzeczenie procesowe · 19 sty 1998
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, z którą pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP, zarzucając nadużycie z…
Wypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społecznePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 486/97
Wygrał powód · 19 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Spór dotyczył rozwiązania umowy o prac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 595/98
Wygrał pozwany · 14 sty 1998
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie składek na ubezpieczenie społeczne. Pełnomocnik procesowy wnioskodawcy cofnął odwołanie, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Wnioskodawca…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 445/97
Orzeczenie procesowe · 13 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i wcześniejszy wyrok Sądu Wojewódzkiego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odpowiedzialności nabywcy części majątku Spółdzielni K…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 433/97
Wygrał pozwany · 13 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę i zwrot nienależnie pobranego świadczenia. ZUS wstrzymał wypłatę emerytury, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wymaganego 40-letniego…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.