Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 555/97
Wygrał powód · 10 mar 1998
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ w chwili wydania decyzji wnioskodawczyni nie miała wymaganego 5-letniego o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 550/97
Wygrał pozwany · 10 mar 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawczyni uzupełniła wymagany staż pracy krótkim zatrudnieniem w dwuosobowej spółce cywilnej, gdzie była jedynym pracownikiem i …
Wypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 539/97
Wygrał pozwany · 4 mar 1998
Sprawa dotyczyła odwołania pracodawcy od decyzji ZUS wymierzających dodatkową składkę na ubezpieczenia społeczne z powodu pogorszenia warunków pracy w zakładzie. Sąd Najwyższy uznał, że decyzja ZUS o …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 530/97
Wygrał pozwany · 4 mar 1998
Sprawa dotyczyła żądania wdowy o uznanie śmierci marynarza za wypadek przy pracy oraz o wypłatę świadczeń powypadkowych. Mąż powódki zmarł podczas rejsu na statku rybackim po spożyciu alkoholu; sekcja…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 519/97
Wygrał pozwany · 25 lut 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidzką rolniczą, uznając za prawidłowe odmówienie przywrócenia terminu do wniesienia apelacji. Wnioskodawczyni twierdziła, że czekała na doręczenie …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 4/98
Orzeczenie procesowe · 25 lut 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o wypłatę waloryzacji świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wniesioną przez radcę prawnego organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów, poni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 594/97
Orzeczenie procesowe · 25 lut 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia Zofii W. przeciwko Ministerstwu Obrony Narodowej o wypłatę świadczeń związanych z wojskowym ubezpieczeniem/emeryturą jej zmarłego męża. Sąd Apelacyjny odrzucił pozew, uznaj…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 263/97
Orzeczenie procesowe · 18 lut 1998
Sprawa dotyczyła prawa Tadeusza J. do zasiłku chorobowego oraz obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych przez ZUS. Organy rentowe uznały, że od 1 stycznia 1992 r. wnioskodawca nie podlegał już pracownic…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 525/97
Wygrał powód · 18 lut 1998
Sąd Najwyższy uznał, że pracownica zatrudniona na podstawie umowy o pracę w spółce cywilnej nie traci statusu pracownika i nie staje się automatycznie osobą współpracującą tylko dlatego, że zawarła ma…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 521/97
Wygrał powód · 18 lut 1998
Sprawa dotyczyła prawa Krzysztofa R. do renty rodzinnej po zmarłym ojcu za okres odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów. Wnioskodawca odbywał nowicjat przed ukończeniem 25 lat. ZUS twierdził, że …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 526/97
Wygrał pozwany · 18 lut 1998
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej. Wnioskodawca twierdził, że okres pracy od 1 lipca 1971 r. do 31 stycznia 1982 r. powinien zostać zaliczony jako praca równorzędna z pracą górniczą, mimo …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 334/97
Wygrał pozwany · 11 lut 1998
Sprawa dotyczyła wniosku emeryta o ponowne obliczenie wysokości emerytury przez ustalenie nowej podstawy wymiaru z korzystniejszych zarobków z lat 1970–1979. ZUS odmówił, a sądy obu instancji oddaliły…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 516/97
Wygrał pozwany · 11 lut 1998
Powód domagał się ustalenia choroby zawodowej oraz odszkodowania, twierdząc, że jego schorzenia powstały w związku z pracą na kontrakcie w Niemczech. Sąd pierwszej instancji, a następnie sąd odwoławcz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 499/97
Orzeczenie procesowe · 6 lut 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Stanisławowi Z. ZUS uznał, że nie można ustalić daty powstania inwalidztwa, a sąd I instancji oddalił odwołanie. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i prz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 505/97
Wygrał pozwany · 6 lut 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wysokość emerytury. Spór dotyczył tego, czy przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury można zastosować art. 8 ust. 1 ustawy z 17 października 1991 r. i oprzeć…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 501/97
Wygrał pozwany · 6 lut 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się zasiłku chorobowego. Ustalono, że w okresie zwolnienia lekarskiego Jan K. podejmował dodatkową pracę zarobkową w innych spółkach, równocześnie…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 488/97
Wygrał pozwany · 4 lut 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, podtrzymując stanowisko, że zmarłego Jana K. nie łączył z pozwaną stosunek pracy, lecz umowa cywilnoprawna, kwalifikowana jako zlecenie mimo nazwania jej umową o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 122/97
Wygrał pozwany · 28 sty 1998
Sprawa dotyczyła objęcia ubezpieczeniem społecznym, a nie klasycznego sporu pracowniczego. Sąd Najwyższy rozpoznawał zażalenie na odrzucenie kasacji wniesionej przez radcę prawnego Polskiego Związku E…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 483/97
Wygrał powód · 28 sty 1998
Sąd Najwyższy uznał, że zdarzenie z 9 listopada 1992 r., w którym pracownik kopalni potknął się i upadł podczas ucieczki z miejsca pracy wywołanej obiektywnie nieuzasadnionym przestrachem, stanowiło w…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 484/97
Wygrał pozwany · 28 sty 1998
Powódka, ekspedientka w sklepie mięsnym, została napadnięta i skrępowana przez sprawcę rabunku, który ukradł utarg. Zdarzenie uznano za wypadek przy pracy, a powódka otrzymała świadczenie z ZUS oraz l…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.