Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 68/98
Wygrał pozwany · 27 maj 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o waloryzację emerytury za IV kwartał 1995 r. Wnioskodawca twierdził, że po uznaniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności art. 17 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji emer…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 60/98
Wygrał pozwany · 19 maj 1998
Sprawa dotyczyła ustalenia daty nabycia prawa do renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej. Wnioskodawca twierdził, że jego inwalidztwo powstało już w 1977 r., podczas gdy ZUS i sądy niższych inst…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 55/98
Wygrał pozwany · 19 maj 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Bogusławowi K. renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej słuchu (przewlekłego urazu akustycznego). Organy lekarskie i sądy obu instancji ustaliły, że u wnioskoda…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 53/98
Wygrał pozwany · 19 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy. Ustalono, że pracownica uległa wypadkowi w drodze do szpitala, dokąd jechała po męża, będącego jednocześnie jej przeł…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 51/98
Wygrał pozwany · 19 maj 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o uzupełniające jednorazowe odszkodowanie za pogorszenie stanu zdrowia po wypadku przy pracy z 1967 r. Powód twierdził, że jego stały uszczerbek na zdrowiu wzrós…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 117/98
Wygrał powód · 14 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i utrzymał zasądzenie na rzecz syndyka masy upadłości kwoty na pokrycie niezaspokojonych roszczeń pracowniczych upadłego p…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 42/98
Wygrał pozwany · 12 maj 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Stefanii G. renty inwalidzkiej z tytułu wypadku w drodze do pracy. ZUS oraz sądy obu instancji ustaliły, że do wypadku doszło wyłącznie z winy wnioskodawczyni, która…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 44/98
Wygrał pozwany · 12 maj 1998
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku wychowawczego po likwidacji zakładu pracy. Wnioskodawczyni domagała się od ZUS przyznania i wypłaty zasiłku za 1997 r., twierdząc, że organ rentowy powinien także udz…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 47/98
Orzeczenie procesowe · 12 maj 1998
Sprawa dotyczyła sporu między pracodawcą a ZUS o to, czy koszty zakwaterowania pracowników w hotelu pracowniczym powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Apelac…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 40/98
Wygrał pozwany · 12 maj 1998
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez spółkę z o.o. nienależnie wypłaconych zasiłków chorobowych, ponieważ do podstawy ich wymiaru zaliczono premię przyznaną członkom dyrekcji spółki. Sąd Najwyższy …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 45/98
Wygrał pozwany · 12 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidzką wniesioną przez Małgorzatę B. przeciwko ZUS. Wnioskodawczyni domagała się przyznania renty po odmowie organu rentowego i po przegraniu sprawy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 31/98
Orzeczenie procesowe · 11 maj 1998
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na odrzucenie kasacji w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmiertelnego wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym. Organ rentowy i sądy niższych instancji u…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 72/98
Wygrał pozwany · 7 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, który domagał się jednorazowego odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową w postaci wirusowego zapalenia wątroby. Spór dotyczył wykładni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 27/98
Wygrał pozwany · 6 maj 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką i problemu przywrócenia terminu do wniesienia apelacji od wyroku oddalającego odwołanie od decyzji ZUS. Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, uznając,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 35/98
Wygrał powód · 5 maj 1998
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze do pracy. ZUS i sądy niższych instancji uznały, że roszczenie uległo przedawnieniu, przyjmując, iż bieg 3-letniego …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 23/98
Wygrał pozwany · 5 maj 1998
Sprawa dotyczyła spółdzielni, która domagała się od ZUS odsetek od nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, powstałych po utracie mocy art. 36 ustawy budżetowej na 1991 r. Sąd …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 29/98
Wygrał pozwany · 5 maj 1998
Sprawa dotyczyła wypadku przy pracy górnika zatrudnionego w kopalni, który doznał 80% uszczerbku na zdrowiu i został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Pracodawca odmówił wypłaty jednorazowego…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 21/98
Wygrał pozwany · 5 maj 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidy wojennego złożonego przez byłego żołnierza Armii Krajowej, który twierdził, że jego inwalidztwo pozostaje w związku z działaniami wojennymi oraz pobytem w obo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 12/98
Wygrał pozwany · 23 kwi 1998
Sprawa dotyczyła prawa do rolniczej renty/emerytury w zbiegu ze świadczeniami pracowniczymi. Wnioskodawcy, którzy pobierali emerytury pracownicze, domagali się przyznania świadczeń rolniczych po wydzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 11/98
Wygrał powód · 23 kwi 1998
Sprawa dotyczyła wypadku w drodze z pracy do domu, któremu uległ Piotr M. po wyjściu z tramwaju i wejściu na przejście dla pieszych przy czerwonym świetle. ZUS odmówił świadczeń, twierdząc, że wypadek…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.