Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką i problemu przywrócenia terminu do wniesienia apelacji od wyroku oddalającego odwołanie od decyzji ZUS. Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, uznając, że sądy niższych instancji prawidłowo odmówiły przywrócenia terminu. Podkreślono, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi, a sama nieznajomość przepisów nie stanowi wystarczającej podstawy. Kluczowe było też to, że zgodnie z art. 169 § 3 KPC, składając wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna równocześnie dokonać czynności procesowej, czyli w praktyce złożyć apelację wraz z uzasadnieniem. Wnioskodawca przedstawił zarzuty przeciwko wyrokowi dopiero później, w zażaleniu na postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu, co nie spełniało wymogu ustawowego. SN uznał również, że zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i braku pouczenia nie były zasadne.
Kluczowe kwestie prawne:
·przywrócenie terminu do wniesienia apelacji w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych
·obowiązek równoczesnego dokonania czynności procesowej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 169 § 3 KPC)
·ocena braku winy w uchybieniu terminowi
·zakres obowiązku pouczenia strony przez sąd
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 6 maja 1998 r.
II UKN 27/98
Przedstawienie zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu sądu pierwszej ins-
tancji dopiero w zażaleniu na postanowienie tego sądu, oddalające wniosek o
przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie jest wykonaniem obowiązku
dokonania czynności procesowej równocześnie z wnioskiem o przywrócenie
terminu (art. 169 § 3 KPC).
Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Teresa Romer, Stefania
Szymańska (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 1998 r. na posiedzeniu niejaw-
nym sprawy z wniosku Jacka C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-
Oddziałowi w P. o rentę inwalidzką, na skutek kasacji wnioskodawcy od postanowie-
nia Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z
dnia 14 listopada 1997 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
o d d a l i ć kasację.
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z 27 lutego 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych oddalił odwołanie Jacka C. od decyzji organu rentowego odmawiającej
przyznania renty inwalidzkiej.
Postanowieniem z 27 czerwca 1997 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek Jacka
C. o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji od powyższego wyroku. Sąd pod-
kreślił, że wyrok uprawomocnił się w dniu 2 marca 1997 r., zaś wnioskodawca nie
uprawdopodobnił okoliczności dotyczących braku winy w uchybieniu terminu do
wniesienia apelacji - stosownie do art. 168 § 1 i 169 § 2 KPC. Przesłuchany w cha-
2
rakterze strony podniósł, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia apelacji
była nieznajomość przepisów proceduralnych. W tej sytuacji brak jest podstawowej
przesłanki do uwzględnienia wniosku - braku winy wnioskodawcy. Strona obowiąza-
na jest do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy-
wrócenie terminu nie jest dopuszczalne nawet w przypadku lekkiego niedbalstwa.
Postanowieniem z 10 października 1997 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie od-
dalił zażalenia Jacka C., jako nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że wnioskodawca do-
puścił się zaniedbania przez to, że w sytuacji, gdy nie stawił się na rozprawę w dniu
27 czerwca 1997 r., nie starał się choćby telefonicznie, bądź w inny sposób dowie-
dzieć się jak Sąd Wojewódzki ocenił jego odwołanie od niekorzystnej dla niego de-
cyzji organu rentowego z 21 listopada 1996 r. Taka bierna postawa wnoszącego za-
żalenie dowodzi braku wymaganej w takich przypadkach dbałości o swoje interesy.
Sąd Wojewódzki uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy i trafnie przyjął, że po
stronie wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do wniesie-
nia apelacji.
W kasacji opartej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 393
1
pkt 2 KPC), tj. art. 391 w związku z art. 168 § 1 i 169 § 1 i 2 KPC w związku z art.
328 § 2 KPC - polegającym na nierozważeniu zarzutów zażalenia, co miało istotny
wpływ na wyniki sprawy, wnioskodawca domaga się uchylenia zaskarżonego posta-
nowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1) Wnoszący kasację zarzuca, że Sąd Apelacyjny dokonał błędnych ustaleń
przyjmując, że wnioskodawca nie stawił się na rozprawę w dniu 27 czerwca 1997 r. Z
akt sprawy wynika bowiem, że w tym dniu był on obecny na rozprawie i został przes-
łuchany na okoliczność przyczyny uchybienia terminowi [...], z tym iż przesłuchanie
nie było szczegółowe.
W związku z powyższym należy podkreślić, iż Sądowi Apelacyjnemu chodziło
niewątpliwie o rozprawę jaka miała miejsce przed Sądem Wojewódzkim w dniu 27
lutego 1997 r., na którą wnioskodawca - mimo prawidłowego zawiadomienia o termi-
nie rozpoznania sprawy - nie stawił się, co zasadnie podniósł Sąd Wojewódzki w
motywach postanowienia z 27 czerwca 1997 r.
3
2) Nie jest trafny zarzut, jakoby Sąd Apelacyjny nie wziął pod uwagę tłuma-
czenia wnioskodawcy zawartego w zażaleniu odnośnie przyczyny uchybienia termi-
nowi do wniesienia apelacji. Zarzutowi temu przeczą motywy zaskarżonego posta-
nowienia.
3) Pozbawiony słuszności jest zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art.
473 KPC na skutek niepouczenia wnioskodawcy w zawiadomieniu o rozprawie wyz-
naczonej na dzień 27 lutego 1997 r. o rygorze „pominięcia dowodu z przesłuchania
go w charakterze strony”. Przepisy KPC nie przewidują takiego obowiązku, a zazna-
czenie o takim rygorze zależy od uznania Sądu. Okoliczności sprawy nie wskazywały
na potrzebę wezwania wnioskodawcy do osobistego stawiennictwa na rozprawę
wyznaczoną na dzień 27 lutego 1997 r.
4) Zgodnie z art. 169 § 3 KPC strona ubiegająca się o przywrócenie terminu
do dokonania czynności procesowej, równocześnie z wnioskiem o przywrócenie ter-
minu powinna dokonać tej czynności. Oznacza to, że wnioskodawca występując z
wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji powinien był zaznaczyć
dlaczego nie zgadza się z wyrokiem Sądu Wojewódzkiego. Pismo wnioskodawcy z
dnia 4 kwietnia 1997 r. zarzutów takich nie zawiera. Wnioskodawca zarzuty takie
przedstawił dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 27
czerwca 1997 r. oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał, iż kasacja pozbawiona jest
usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu na mocy art.
353
12
KPC.
========================================