Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 11/98
Wygrał powód · 23 kwi 1998
Sprawa dotyczyła wypadku w drodze z pracy do domu, któremu uległ Piotr M. po wyjściu z tramwaju i wejściu na przejście dla pieszych przy czerwonym świetle. ZUS odmówił świadczeń, twierdząc, że wypadek…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 12/98
Wygrał pozwany · 23 kwi 1998
Sprawa dotyczyła prawa do rolniczej renty/emerytury w zbiegu ze świadczeniami pracowniczymi. Wnioskodawcy, którzy pobierali emerytury pracownicze, domagali się przyznania świadczeń rolniczych po wydzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 4/98
Wygrał pozwany · 21 kwi 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Powód, były pracownik pozwanej spółki z o.o. w likwidacji, uległ wypadkowi w 1992 r., który został prawomocnie uzna…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 605/97
Wygrał pozwany · 21 kwi 1998
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury nauczycielskiej wnioskodawcy i sposobu ustalenia podstawy wymiaru świadczenia po rewaloryzacji. Wnioskodawca domagał się przyjęcia korzystniejszych wskaźników, opa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 2/98
Wygrał pozwany · 21 kwi 1998
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Walentyna F. była pracownikiem spółki cywilnej i w konsekwencji podlegała ubezpieczeniu społecznemu w okresie od 1 października do 15 grudnia 1995 r. ZUS uznał zatrudni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 596/97
Wygrał pozwany · 3 kwi 1998
Sprawa dotyczyła sporu o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Przedsiębiorca domagał się zwrotu części składek, twierdząc, że podstawę powinno stanowić wynagrodzenie pomnie…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 600/97
Wygrał pozwany · 3 kwi 1998
Sprawa dotyczyła żądania sprostowania/uzupełnienia protokołu powypadkowego przez byłego pracownika kopalni. Powód twierdził, że protokół nie zawiera pełnych ustaleń co do okoliczności i przyczyn wypad…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 476/97
Orzeczenie procesowe · 3 kwi 1998
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu rejonowego, który odrzucił pozew pracownika o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej i przekazał sprawę organowi rentowemu. SN uznał, że doszło do istotnego …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 24/98
Wygrał pozwany · 2 kwi 1998
Sprawa dotyczyła emerytury i dopuszczalności kasacji w postępowaniu cywilnym. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wnioskodawczyni, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia została błędnie określona i ni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 26/98
Wygrał pozwany · 2 kwi 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie prawa do renty inwalidzkiej przeciwko ZUS. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wniesioną osobiście przez wnioskodawcę jako niedopuszczalną oraz oddalił jego wniosek…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 581/97
Wygrał pozwany · 1 kwi 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację rolnika, który domagał się jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. Wypadek miał miejsce podczas powrotu z czynności związanych z udziałem w wyb…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 574/97
Orzeczenie procesowe · 25 mar 1998
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy po zawale serca, którego doznał instruktor nauki jazdy podczas wykonywania obowiązków służbowych. ZUS odmówił świadczenia, uzna…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 576/97
Wygrał pozwany · 25 mar 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację adwokatki prowadzącej indywidualną kancelarię, która domagała się zasiłku wychowawczego na dziecko specjalnej troski. Uznał, że zasiłek wychowawczy przysługuje wyłącznie …
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 570/97
Wygrał pozwany · 25 mar 1998
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawca nie wykazał wymaganego 25-letniego okresu pracy górniczej. Sądy obu instancji ustaliły jednak, że w s…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 531/97
Wygrał powód · 24 mar 1998
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej i kwalifikacji pracy wykonywanej przez wnioskodawcę zatrudnionego w przedsiębiorstwie montażowym, ale oddelegowanego do pracy na odkrywkach kopalń węgla b…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 556/97
Orzeczenie procesowe · 19 mar 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył nauczycielki, która po zaliczeniu do III grupy inwalidów twierdziła, że szkoła publiczna nie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 566/97
Wygrał pozwany · 17 mar 1998
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej Iwony Z. z ZUS. Wnioskodawczyni była inwalidą III grupy od dzieciństwa, a następnie w maju 1995 r. stała się inwalidą II grupy. Sąd Apelacyjny przyznał jej…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 568/97
Wygrał pozwany · 17 mar 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Uznał, że wnioskodawca nie spełnił warunków do nabycia tego świadczenia, ponieważ nie został zwolniony w ramach zwolnień grupowych ani…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 558/97
Wygrał pozwany · 11 mar 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji w sprawie o rentę inwalidzką przeciwko ZUS. Sąd Najwyższy uznał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniają…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 551/97
Orzeczenie procesowe · 11 mar 1998
Sprawa dotyczyła odrzucenia przez sąd apelacji Włodzimierza T. jako wniesionej po terminie w sprawie o rentę inwalidzką przeciwko ZUS. Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja została nadana po upływie termi…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.