Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 104/98
Wygrał pozwany · 19 cze 1998
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego pracownika, który w okresie poprzedzającym chorobę przebywał w tymczasowym areszcie. Wnioskodawca domaga…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII UKN 102/98
Wygrał pozwany · 19 cze 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej. ZUS i sądy obu instancji ustaliły, że wnioskodawczyni została zaliczona do III grupy inwalidów, ale inwalidztwo powstało dopiero 14 marca 1996 r.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 99/98
Wygrał pozwany · 19 cze 1998
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej Ireny N. Wcześniej, prawomocnym wyrokiem z 25 kwietnia 1988 r., oddalono jej odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej renty z powodu braku inwalidztwa. W 1996 r. wnios…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 105/98
Orzeczenie procesowe · 19 cze 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty rodzinnej rozwiedzionej żonie po zmarłym byłym mężu. Sąd Najwyższy nie rozstrzygał merytorycznie, czy spełnione były przesłanki z art. 41 ust. 3 ustawy o zaopa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 91/98
Wygrał pozwany · 18 cze 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę przyznaną z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Spór dotyczył wstrzymania wypłaty świadczenia przez ZUS po ustaleniu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 45/98
Orzeczenie procesowe · 18 cze 1998
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie w sprawie dotyczącej wyższego wzrostu emerytury. Wnioskodawca wniósł kasację osobiście, mimo że przepisy wymagały, aby kasacja była sporządzona i wniesiona przez adwoka…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 80/98
Wygrał pozwany · 5 cze 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, która domagała się uznania wypadku drogowego podczas dojazdu na kurs specjalizacyjny za wypadek przy pracy. Kluczowe było ustalenie, że pracodawca nie wydał j…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 76/98
Wygrał powód · 5 cze 1998
Sprawa dotyczyła prawa małoletniego dziecka rolnika do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. Ośmioletni Mateusz M. pomagał rodzicom przy zbiorze i załadunku ziemniaków, gd…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 78/98
Wygrał pozwany · 5 cze 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni prowadziła działalność do 31 maja 1991 r., a inwalidztwo III grupy powstało u niej w maju 1993 r.…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 77/98
Wygrał pozwany · 5 cze 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojennego. Wnioskodawczyni twierdziła, że jako kilkumiesięczne dziecko doznała urazu oka wskutek wybuchu granatu w pobliżu frontu w 1945 r. i z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 94/98
Częściowe uwzględnienie · 2 cze 1998
Sprawa dotyczyła prawa Henryka W. do wcześniejszej emerytury na podstawie Karty Nauczyciela oraz obowiązku zwrotu świadczeń pobranych od maja 1993 r. do kwietnia 1994 r. ZUS odmówił prawa do emerytury…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 88/98
Wygrał pozwany · 2 cze 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania za wypadek w czasie czynnej służby wojskowej. Wnioskodawca twierdził, że podczas korzystania z toalety w jednostce wojskowej upadł i dozn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 89/98
Wygrał pozwany · 2 cze 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Tadeuszowi W. renty inwalidzkiej wypadkowej po wypadku przy pracy z 1 lipca 1994 r., polegającym na urazie głowy po uderzeniu kamieniem w kamieniołomie. ZUS odmówił …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 86/98
Wygrał pozwany · 2 cze 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie odmowy przyznania rolniczej renty inwalidzkiej. Wnioskodawca twierdził, że sądy naruszyły art. 5 KPC, ponieważ nie pouczyły go o możliwości ubiegania się o świa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 95/98
Wygrał pozwany · 2 cze 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie Jadwigi K. przeciwko ZUS o wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Kluczową kwestią było ustalenie, czy stan zdrowia syn…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 90/98
Wygrał powód · 2 cze 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej szkoły i utrzymał zasądzenie odszkodowania z tytułu choroby zawodowej na rzecz nauczycielki. Ustalono, że u powódki stwierdzono prawnie chorobę zawodową narządu …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 92/98
Wygrał pozwany · 2 cze 1998
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP od dochodów uzyskiwanych przez pracowników PZU, którzy jednocześnie prowadzili działalność gospodar…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 150/98
Wygrał pozwany · 28 maj 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda dochodzącego od Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej. Spór dotyczył tego, czy świadczenie może zo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 70/98
Wygrał powód · 27 maj 1998
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako dozorca, który uległ wypadkowi przy pracy podczas samowolnego użycia piły tarczowej do przygotowania opału. Sądy niższych instancji uznały, że wyłączną p…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 68/98
Wygrał pozwany · 27 maj 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o waloryzację emerytury za IV kwartał 1995 r. Wnioskodawca twierdził, że po uznaniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności art. 17 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji emer…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.