Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UZ 132/99
Wygrał pozwany · 23 lis 1999
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie w sprawie dotyczącej świadczenia z ZUS. Spór nie dotyczył merytorycznie prawa pracy, lecz prawidłowej kwalifikacji środka zaskarżenia. Wnioskodawca twierdził, że jego p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 191/99
Wygrał powód · 19 lis 1999
Sprawa dotyczyła ubezpieczonej prowadzącej działalność gospodarczą, której ZUS obniżył podstawę wymiaru składek na podstawie informacji urzędu skarbowego, a następnie odmówił części świadczeń chorobow…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII UKN 197/99
Wygrał pozwany · 19 lis 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową. Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie powoda było przedawnione. Kluczowe było ustale…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 199/99
Wygrał pozwany · 19 lis 1999
Sprawa dotyczyła prokuratora pobierającego rentę inwalidy wojennego oraz uposażenie w stanie spoczynku. ZUS zmniejszył rentę o połowę, uznając, że po nabyciu prawa do uposażenia nie można pobierać obu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 204/99
Wygrał pozwany · 11 lis 1999
Sprawa dotyczyła odwołania Beaty R. od decyzji ZUS odmawiającej renty inwalidzkiej z tytułu niezdolności do pracy. Sądy obu instancji ustaliły, że stan zdrowia wnioskodawczyni nie powodował niezdolnoś…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 179/99
Wygrał powód · 9 lis 1999
Sąd Najwyższy uznał, że słuchaczki Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych należy traktować jako „studentów” w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym os…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 186/99
Wygrał pozwany · 9 lis 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Bogumile W. prawa do renty inwalidzkiej przez ZUS z powodu niespełnienia wymaganego stażu ubezpieczeniowego. Sądy obu instancji uznały, że wnioskodawczyni nie wykaza…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 181/99
Wygrał pozwany · 9 lis 1999
Sprawa dotyczyła wniosku Sabiny W. o rentę rodzinną po zmarłym bracie, z którym mieszkała i którego opiekowała się przez wiele lat. ZUS odmówił świadczenia, a sądy obu instancji oddaliły odwołanie, uz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 187/99
Wygrał pozwany · 9 lis 1999
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie § 7 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Ubezpieczony przez wiele lat pracował w hutnictwie na stanowisku objętym wykazem prac w szczególnyc…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 596/99
Wygrał pozwany · 29 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Spór dotyczył odrzucenia apelacji jako spóźnionej. Sąd uznał, że termin do wniesienia apelacji upłynął 1 czerwca 1999 r.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 588/99
Wygrał pozwany · 29 paź 1999
Sprawa dotyczyła odwołania Danuty M. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty kombatanckiej. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie jako wniesione po terminie z art. 4779 § 1 KPC, a Sąd Apelacyjny oddalił …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 167/99
Wygrał pozwany · 28 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Ubezpieczona, długoletnia członkini rolniczej spółdzielni produkcyjnej, po likwidacji części działalności spółdzielni wystąpiła z czło…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 175/99
Wygrał powód · 28 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej kopalni i utrzymał w mocy zasądzenie na rzecz powoda skapitalizowanej renty zamiast renty okresowej. Powód uległ wypadkowi przy pracy, stał się częściowo niezdol…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 174/99
Wygrał pozwany · 28 paź 1999
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie o rentę inwalidy wojennego przeciwko ZUS. Wnioskodawca twierdził, że postępowanie było nieważne z powodu pozbawienia go możności działania o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 149/99
Orzeczenie procesowe · 20 paź 1999
Sprawa dotyczyła nauczycielki ubiegającej się o emeryturę nauczycielską na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. ZUS odmówił świadczenia, kwestionując m.in. zaliczenie części okresów zatrudnieni…
Przywrócenie do pracyInneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 153/99
Orzeczenie procesowe · 20 paź 1999
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku chorobowego, a pośrednio także innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w sytuacji gdy ZUS odmówił objęcia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 148/99
Wygrał powód · 12 paź 1999
Sprawa dotyczyła podwyższenia renty uzupełniającej należnej byłemu pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy w 1965 r. i od lat pobierał rentę inwalidzką wypadkową. Sąd pierwszej instancji zasądz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 259/99
Wygrał pozwany · 8 paź 1999
Sprawa dotyczyła odszkodowania dochodzonego przez pracownicę zatrudnioną na kontrakcie zagranicznym, której pracodawca przez kilka lat opłacał składki na ubezpieczenie społeczne od podstawy przeciętne…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 545/98
Wygrał powód · 8 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie uznające zdarzenie z 23 maja 1996 r. za wypadek przy pracy w rozumieniu przepisów wypadkowych. Powódka, lekarka delegowana na…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 132/99
Wygrał pozwany · 8 paź 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę rodzinną po zmarłym prowadzącym działalność gospodarczą. Kluczowe było ustalenie, że zmarły nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne przez cały ok…
Ubezpieczenia społeczne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.