II UKN 153/99

Orzeczenie procesowe
SN20 października 1999·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku chorobowego, a pośrednio także innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w sytuacji gdy ZUS odmówił objęcia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, uznając umowę o pracę za pozorną. Sąd pierwszej instancji uznał, że umowa o pracę nie była nieważna i przyznał świadczenie, natomiast sąd apelacyjny przyjął pozorność zatrudnienia i oddalił odwołanie. Sąd Najwyższy nie rozstrzygał merytorycznie, czy umowa była rzeczywiście pozorna, lecz stwierdził istotne uchybienie procesowe: sądy nie uwzględniły, że decyzja ZUS odmawiająca objęcia ubezpieczeniem nie została doręczona samej zainteresowanej, mimo że miała kluczowe znaczenie dla jej praw. Decyzje odmawiające świadczeń były jedynie konsekwencją tej pierwotnej decyzji i nie mogły być oceniane w oderwaniu od niej. W efekcie Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Znaczenie niedoręczenia decyzji ZUS odmawiającej objęcia ubezpieczeniem społecznym dla możliwości skutecznego kwestionowania odmowy świadczeń
  • ·Ocena pozorności umowy o pracę zawartej przez kobietę w ciąży na potrzeby objęcia ubezpieczeniem społecznym
  • ·Czy decyzje odmawiające zasiłku chorobowego, porodowego i wychowawczego mogą być oceniane bez uprzedniego zbadania decyzji o wyłączeniu z ubezpieczenia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 20 października 1999 r. II UKN 153/99 Nieuwzględnienie przez sąd, że pracownikowi nie doręczono decyzji od- mawiającej objęcia go ubezpieczeniem, a następnie wskutek tego odmówiono mu przyznania prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, uzasadnia kasacyjny zarzut naruszenia art. 227 KPC. Przewodniczący: SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (spra- wozdawca), Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 października 1999 r. sprawy z wniosku Renaty S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o zasiłek chorobowy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyj- nego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 17 listopada 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Gdańsku zmienił decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych w G. z dnia 20 grudnia 1996 r., którą odmówiono Renacie S. prawa do za- siłku chorobowego za okres od dnia 17 lipca 1996 r. do dnia 5 grudnia 1996 r. oraz ustalono nadpłatę w kwocie 2.467,50 zł z powodu wyłączenia z obowiązku ubezpie- czenia i przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku za wyżej wskazany okres. Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się w fakcie zawarcia przez wnioskodawczynię, będącą w 7 tygodniu ciąży pozorności i nieważności umowy o pracę z Piotrem C. na czas nie- określony. Wyrokiem z dnia 5 czerwca 1998 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku zmienił powyższy wyrok i oddalił odwołanie wnioskodaw- 2 czyni od zaskarżonej decyzji organu rentowego, uznając okoliczności zatrudnienia wnioskodawczyni (wysokość wynagrodzenia w porównaniu z innymi pracownikami, jej kwalifikacje, a właściwie ich brak do zatrudnienia w charakterze księgowej, miejs- ce zatrudnienia i miejsce wykonywania pracy, stan ciąży i fakt niezdolności do pracy przez około 7 miesięcy na przestrzeni maja-grudnia 1996 r.) za wskazujące na po- zorność zawartej umowy o pracę, a tym samym jej nieważność, zaś ocenę materiału dowodowego przez Sąd pierwszej instancji za naiwną. Kasacja wnioskodawczyni od wyroku Sądu drugiej instancji zarzuca narusze- nie prawa materialnego – art. 65 i 83 KC oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 227 i 233 KPC. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja okazała się częściowo uzasadniona co do zarzutu naruszenia art. 227 KPC. Z odwołania wnioskodawczyni oraz z sentencji wyroków Sądu pierwszej i dru- giej instancji wynika, że rozpoznawana była sprawa odmowy przyznania zasiłku chorobowego na podstawie decyzji z dnia 12 grudnia 1996 r. Tymczasem ta decyzja, jak i decyzja z dnia 25 lutego 1997 r. dotycząca zasiłku porodowego (błędnie określona na str. 4 uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego „zaskarżoną” decyzją) i decyzja z dnia 23 maja 1997 r. dotycząca zasiłku wychowawczego zostały wydane w konsekwencji decyzji organu rentowego z dnia 10 grudnia 1996 r., odmawiającej ob- jęcia wnioskodawczyni obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tym, że ta ostat- nia decyzja adresowana jest do pracodawcy wnioskodawczyni Piotra C. i wniosko- dawczyni jej nie doręczono, co wynika z adnotacji na odwrocie decyzji. Decyzje od- mawiające zasiłku chorobowego, porodowego i wychowawczego są zatem pochod- nymi decyzji z dnia 10 grudnia 1996 r., która to decyzja stanowi fakt mający dla rozs- trzygnięcia sprawy istotne znaczenie i która powinna być wnioskodawczyni jako za- interesowanej doręczona. Ta bowiem decyzja, nawet w większym stopniu niż Piotra C., dotyczy praw wnioskodawczyni nie tylko do świadczeń krótkoterminowych, ale w przyszłości będzie rzutować na jej prawo do świadczeń rentowo-emerytalnych, na- tomiast nie została ona poddana kontroli sądowej. Nie wnikając w ustalenia faktycz- ne Sądu drugiej instancji należy stwierdzić, że dotyczą one jednej z decyzji wtórnych w stosunku do decyzji z dnia 10 grudnia 1996 r. i nie można by wykluczyć sytuacji, że w razie zaskarżenia pozostałych takich decyzji i rozpatrywania ich w odrębnych 3 postępowaniach mogłoby dojść do ustaleń rozbieżnych. Uzasadnia to uchylenie zas- karżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego roz- poznania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy w oparciu o art. 39313 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================