Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 429/01
Wygrał powód · 11 lip 2002
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne od nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego przewidzianego w art. 54 ust. 3 Karty Nauczyciela. ZUS i sądy niższych instancji uzna…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 443/01
Wygrał powód · 12 cze 2002
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do renty rodzinnej po zmarłym mężu, byłym żołnierzu zawodowym. Organy emerytalne oraz sądy niższych instancji odmówiły świadczenia, uznając, że w chwili śmierci męża małżo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 281/01
Wygrał pozwany · 12 cze 2002
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawczyni uległa wypadkowi w 1997 r., gdy pracowała w uspołecznionym zakładzie pracy, ale w chwili stwierdzenia…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNIII UZP 4/02
Wygrał pozwany · 12 cze 2002
Orzeczenie dotyczy prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia w sytuacji, gdy pracownik przebywał wcześniej na urlopie bezpłatnym. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w systemie ubezpieczeń s…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 419/01
Wygrał powód · 12 cze 2002
Sprawa dotyczyła emerytury wojskowej Andrzeja J. i zawieszenia prawa do świadczenia z powodu osiągnięcia w 1999 r. dochodu przekraczającego ustawowy limit. Organy rentowe oraz sądy niższych instancji …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 3/02
Wygrał powód · 28 maj 2002
Sprawa dotyczyła ubezpieczonej, która musiała samodzielnie kupić endoprotezę stawu biodrowego, ponieważ szpital uzależnił wykonanie zabiegu od jej indywidualnego nabycia. Regionalna Kasa Chorych odmów…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 282/01
Orzeczenie procesowe · 28 maj 2002
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do renty z tytułu choroby zawodowej dla nauczyciela, u którego stwierdzono przewlekłe zap…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 356/01
Wygrał pozwany · 28 maj 2002
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pracy i ubezpieczeń społecznych nie może stwierdzać nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 158 k.p.a., nawet jeśli sprawa została wniesiona do sądu mimo niedopu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 462/01
Wygrał pozwany · 16 maj 2002
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia rehabilitacyjnego przez ZUS. Sądy meriti ustaliły, że wnioskodawczyni jest zdolna do pracy, opierając się m.in. na opinii biegłych lekarzy, i oddaliły je…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII PZP 6/02
Częściowe uwzględnienie · 8 maj 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące dopuszczalności powództwa o ustalenie, że pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na potrzeby uzyskania zasił…
InneUbezpieczenia społeczne
SNIII PZP 8/02
Wygrał powód · 8 maj 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że brak uzyskania przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy informacji od podmiotów reprezentujących niewypłacalnego pracodawcę, wymaganych w trybie rozporządzenia dotyczą…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 337/01
Orzeczenie procesowe · 17 kwi 2002
Sprawa dotyczyła prawa nauczycielki do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. ZUS odmówił świadczenia, a sądy niższych instancji uznały, że wnioskodawczyni nie spełniła…
InneUbezpieczenia społeczne
SNIII UZP 1/02
Wygrał pozwany · 5 mar 2002
Orzeczenie dotyczyło wykładni przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, a konkretnie tego, czy służba wojskowa pełniona wyłącznie w Armii Radzieckiej może być uznana za równorzędną ze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 307/01
Wygrał pozwany · 19 lut 2002
Sprawa dotyczyła żądania odsetek od wyrównania emerytury i renty wypadkowej po prawomocnym podwyższeniu wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia. ZUS przyznał odsetki tylko za okres od 14 listopada 1996…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 115/01
Wygrał pozwany · 19 lut 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni od dzieciństwa miała wadę wzroku powodującą praktyczną jednooczność, a w czasie zatrudnienia stan ten ni…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 110/01
Wygrał pozwany · 8 lut 2002
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie o rentę z tytułu choroby zawodowej. ZUS twierdził, że po wydaniu prawomocnego wyroku przyznającego świadczenie ujawniła się nowa okoliczność…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 45/01
Orzeczenie procesowe · 8 lut 2002
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez osobę pobierającą rentę z tytułu inwalidztwa, która jednocześnie prowadziła działalność gospodarczą. Wnioskodawca twierdzi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 112/01
Orzeczenie procesowe · 8 lut 2002
Sprawa dotyczyła wstrzymania przez ZUS dalszej wypłaty renty z tytułu choroby zawodowej z powodu uznania, że wnioskodawca odzyskał zdolność do pracy. Sądy meriti oddaliły odwołanie, opierając się na j…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 53/01
Wygrał pozwany · 8 lut 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawczyni twierdziła, że może zsumować okres pracy w szczególnych warunkach z wykazu A i wykazu B rozporządzenia z 7 lutego 1983…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 30/01
Wygrał powód · 7 lut 2002
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Organ rentowy odmówił świadczenia, uznając, że ubezpieczona nie wykazała 20-letniego stażu, p…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.